🔻حدیث اول🔻

💠 عَنْ زُرَارَهَ قَالَ:
از زراره روایت شده:

💠 سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ “وَ کانَ رَسُولًا نَبِیًّا” مَا الرَّسُولُ وَ مَا النَّبِیُّ
از امام محمد باقر علیه السلام در مورد قول خداى عزّوجلّ سؤال کردم که فرمود:
” و موسى فرستاده‏ و خبر دهنده ای از جانب خدا بود”. که رسول چیست و نبى چه معنى دارد؟

💠قَالَ النَّبِیُّ الَّذِی یَرَى فِی مَنَامِهِ وَ یَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ لَا یُعَایِنُ الْمَلَکَ وَ الرَّسُولُ الَّذِی یَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ یَرَى فِی الْمَنَامِ وَ یُعَایِنُ الْمَلَکَ
و حضرت فرمود که: «نبى، آن است که فرشته را در خواب مى‏بیند، و در بیدارى آواز را مى‏شنود، و فرشته را به چشم نمى‏بیند، و رسول، آن است که آواز را مى‏شنود، و فرشته را در خواب مى‏بیند، و در بیدارى معاینه او را مى‏بیند.

💠قُلْتُ الْإِمَامُ مَا مَنْزِلَتُهُ؟
عرض کردم که: منزلت امام چیست؟

💠 قَالَ یَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ لَا یَرَى وَ لَا یُعَایِنُ الْمَلَکَ
فرمود در بیدارى آواز را مى‏شنود، و فرشته را در خواب نمى‏بیند، و در بیدارى او را معاینه نمى‏نماید؟

💠 ثُمَّ تَلَا هَذِهِ الْآیَهَ “وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ” وَ لَا مُحَدَّثٍ.
سپس این آیه را تلاوت فرمود: «وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ» ولا محدّث، یعنى: «و پیش از فرستادن تو، هیچ رسولى و هیچ پیغمبرى و هیچ محدثى را نفرستادیم.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
✅نبی:
فرشته وحی را در خواب میبیند. صدای فرشته را میشنود.
ولی فرشته را نمی بیند.
رسول:
فرشته را در خواب میبیند.
صدای فرشته را میشنود.
فرشته را میبیند.

🔺آیه ۵۲ سوره حج:
وَ مَا أَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَلَا نَبِیٍّ إِلَّا إِذَا تَمَنَّىٰ أَلْقَى الشَّیْطَانُ فِی أُمْنِیَّتِهِ فَیَنْسَخُ اللَّهُ مَا یُلْقِی الشَّیْطَانُ ثُمَّ یُحْکِمُ اللَّهُ آیَاتِهِ ۗ وَاللَّهُ عَلِیمٌ حَکِیمٌ
هیچ پیامبری را پیش از تو نفرستادیم مگر اینکه هرگاه آرزو می‌کرد (و طرحی برای پیشبرد اهداف الهی خود می‌ریخت)، شیطان القائاتی در آن می‌کرد؛ امّا خداوند القائات شیطان را از میان می‌برد، سپس آیات خود را استحکام می‌بخشید؛ و خداوند علیم و حکیم است.

✅سوالی که اینجا به ذهن میرسد این است که در ظاهر باید امام مقامش از نبی و رسول پایین تر باشد چون فقط صوت را میشنئد ولی دیدن در خواب و بیداری حاصل نمیشود!!
پاسخ:
اولا بالاتر بودن مقام امام از نبی و رسول به طور تفصیلی در باب قبل که به طور تفصیلی آمد:
إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى اِتَّخَذَ إِبْرَاهِیمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ نَبِیّاً
به راستى خداى تبارک و تعالى ابراهیم را بندۀ خود قرار داد پیش از آنکه به مقام نبوت برسد
وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ نَبِیّاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ
و او را به پیامبرى برگزید پیش از آنکه به مقام رسالت برسد
وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ رَسُولاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ رَسُولاً
و او را رسول خود ساخت پیش از آنکه او را به مقام خلیل الله برساند
وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ خَلِیلاً قَبْلَ أَنْ یَجْعَلَهُ إِمَاماً
و خداوند او را خلیل ساخت پیش از آنکه او را به مقام امامت برساند.

ثانیا نکته مهم آن است که هر کدام از مقامات رسالت و نبوت و امامت، یک مقام دارند و یک وظیفه.
لازمه رسالت دیدن و شنیدن و خواب دیدن است ولی لازمه امامت فقط شنیدن است ولی این به معنای بالاتر بودن رسول از امام نیست.
روایات صریحی داریم که حضرت زهرا حجحت الله علی الحجج است ولی با این حال مقام امامت ندارد. نه اینکه مقام اماممت را ندارد بلکه برای هر کاری لوازمی نیاز است .
⏪شاید مقام کسی بالاتر باشد ولی متناسب با ماموریتش امکانات و لوازمی که دارد محدود تر باشد.
به‌عنوان مثال مقام حضرت زهرا سلام الله علیه حجهالله علی الحجج است ولی مقام امامت ندارد چرا که مقام یک چیز است و وظیفه چیز دیگر وظیفه امام حضور در جامعه است ولی حضرت زهرا به عنوان یک بانو چنین وظیفه ای ندارد و با وجود حجه الله بودن امام نیستند.

⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و هفتم
۱۴۰۳/۰۷/۱۵- ۲ربیع الثانی

⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ الْفَرْقِ بَیْنَ الرَّسُولِ وَ النَّبِیِّ وَ الْمُحَدَّثِ‏⚜️
تفاوت بین رسول و نبی و محدَث(کسی که بر او حدیث خوانده شده)
این باب پیچیدگی هایی دارد که نیاز به تحقیق وسیع دارد ولی سعی شده با زبانی ساده توضیح داده شود.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث دوم🔻

💠کَتَبَ الْحَسَنُ بْنُ الْعَبَّاسِ الْمَعْرُوفِیُّ إِلَى الرِّضَا ع-
حسن بن عباس معروفى به امام رضا علیه‌السلام نامه نوشت:
💠جُعِلْتُ فِدَاکَ أَخْبِرْنِی مَا الْفَرْقُ بَیْنَ الرَّسُولِ وَ النَّبِیِّ وَ الْإِمَامِ
قربانت شوم، بفرمائید که فرق میان رسول و نبى و امام چیست؟

💠 قَالَ فَکَتَبَ أَوْ قَالَ الْفَرْقُ بَیْنَ الرَّسُولِ وَ النَّبِیِّ وَ الْإِمَامِ أَنَّ الرَّسُولَ الَّذِی یُنْزَلُ عَلَیْهِ جَبْرَئِیلُ فَیَرَاهُ وَ یَسْمَعُ کَلَامَهُ وَ یُنْزَلُ عَلَیْهِ الْوَحْیُ وَ رُبَّمَا رَأَى فِی مَنَامِهِ نَحْوَ رُؤْیَا إِبْرَاهِیمَ ع
در پاسخ نوشت یا فرمود: فرق میان رسول و نبى و امام این است که رسول کسى است که جبرئیل بر او نازل شود و او را ببیند و سخنش را هم بشنود و به او وحى فرود آورد و بسا باشد که در خواب بیند، چون خواب ابراهیم .

💠وَ النَّبِیُّ رُبَّمَا سَمِعَ الْکَلَامَ وَ رُبَّمَا رَأَى الشَّخْصَ وَ لَمْ یَسْمَعْ
نبى کسی است که چه بسا همان کلام را بشنود و چیزى نبیند و چه بسا شخص را بیند و چیزى نشنود.

💠 وَ الْإِمَامُ هُوَ الَّذِی یَسْمَعُ الْکَلَامَ وَ لَا یَرَى الشَّخْصَ.
امام کسى است که کلام فرشته را بشنود و شخص او را نبیند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
✅رسول:
فرشته وحی بر او نازل میشود.
او را میبیند.
صدای او را میشنود .
و گاهی در خوابش نیز فرشته بر او نازل میشود.
نبی:
گاهی صدای فرشته وحی را میشنود. گاهی می بیند ولی سخنی نمیشنود.

امام:
صدای فرشته وحی را میشنود ولی او را نمیبیند .

✅نکته:علامه مجلسی در مرآه العقول میفرماید شاید مقصود از امام در اینجا “امام” مورد نظر ما نباشد بلکه همانگونه که انبیاء درجات متفاوتی دارند از نبی و رسول و اولوالعزم، امام نیز دارای مراتبی است که در این مرحله میشنود ولی نمی بیند. و در درجات دیگر هم فرشته وحی را میبیند و هم صدای او را میشنود. و این حداقلی ترین مقام امام است ولی حد بالای امامت شاید دیدن و شنیدن و.. هم باشد

✅شاید مقصود از دیدن شخص و نشنیدن صدا در رویا باشد. یعنی در عالم رویا امام مطلبی را ببیند که نیاز به توضیح نداشته باشد یا خطی را به او نشان بدهند که معنایش برای امام واضح باشد ولی نیاز به صوت نباشد.

⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و هفتم
۱۴۰۳/۰۷/۱۵- ۲ربیع الثانی

⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ الْفَرْقِ بَیْنَ الرَّسُولِ وَ النَّبِیِّ وَ الْمُحَدَّثِ‏⚜️
تفاوت بین رسول و نبی و محدَث(کسی که بر او حدیث خوانده شده)
این باب پیچیدگی هایی دارد که نیاز به تحقیق وسیع دارد ولی سعی شده با زبانی ساده توضیح داده شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث سوم🔻

💠عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مَحْبُوبٍ عَنِ الْأَحْوَلِ_مومن الطاق_ قَالَ:
از حسن بن محبوب نقل است که از مومن الطاق شنیدم که می‌گفت:

💠سَأَلْتُ أَبَا جَعْفَرٍ ع عَنِ الرَّسُولِ وَ النَّبِیِّ وَ الْمُحَدَّثِ
از امام باقر علیه‌السلام پرسیدم از رسول و نبى و محدث، فرمود: رسول آن کسی باشد که جبرئیل برابرش آید و او را بیند و با او سخن گوید، این شخص رسول است.

💠 قَالَ الرَّسُولُ الَّذِی یَأْتِیهِ جَبْرَئِیلُ قُبُلًا فَیَرَاهُ وَ یُکَلِّمُهُ فَهَذَا الرَّسُولُ وَ أَمَّا النَّبِیُّ فَهُوَ الَّذِی یَرَى فِی مَنَامِهِ نَحْوَ رُؤْیَا إِبْرَاهِیمَ وَ نَحْوَ مَا کَانَ رَأَى رَسُولُ اللَّهِ ص مِنْ أَسْبَابِ النُّبُوَّهِ قَبْلَ الْوَحْیِ حَتَّى أَتَاهُ جَبْرَئِیلُ ع مِنْ عِنْدِ اللَّهِ بِالرِّسَالَهِ
نبی آن کسی است که در خواب بیند چون رؤیاى ابراهیم و چون خوابى که رسول خدا (ص) پیش از دریافت وحى نسبت به وسائل و اسباب نبوت مى‏دید، تا وقتى جبرئیل از نزد خدا پیش او به رسالت آمد

💠وَ کَانَ مُحَمَّدٌ ص حِینَ جُمِعَ لَهُ النُّبُوَّهُ وَ جَاءَتْهُ الرِّسَالَهُ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ یَجِیئُهُ بِهَا جَبْرَئِیلُ وَ یُکَلِّمُهُ بِهَا قُبُلًا
و پیغمبر پس از اینکه نبوت براى او فراهم شود و رسالت از طرف خدا دریافت کند، به این مقام رسید که جبرئیل برابر او مى‏آمد و روبرو با او سخن مى‏ گفت

💠 وَ مِنَ الْأَنْبِیَاءِ مَنْ جُمِعَ لَهُ النُّبُوَّهُ وَ یَرَى فِی مَنَامِهِ وَ یَأْتِیهِ الرُّوحُ وَ یُکَلِّمُهُ وَ یُحَدِّثُهُ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَکُونَ یَرَى فِی الْیَقَظَهِ
بعضى از پیغمبرانند که نبوت براى آنها فراهم شود، در خواب بیند و روح نزد او آید و با او سخن بگوید و به او بازگو کند بى‏آنکه در بیدارى فرشته را بیند.

💠 وَ أَمَّا الْمُحَدَّثُ فَهُوَ الَّذِی یُحَدَّثُ فَیَسْمَعُ وَ لَا یُعَایِنُ وَ لَا یَرَى فِی مَنَامِهِ.
ولى محدث کسى است که به او حدیث گویند و بشنود ولى معاینه و روبرو با فرشته نشود و در خواب نبیند.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
👈نکته۱:
پیامبر قبل از نبوت و رسالت فرشته وحی را در خواب میدید(این مورد را شاید بتوان جزء ارهاصات دانست یعنی مواردی که انبیاء قبل از رسیدن به مقام نبوت آنها را میدیدند و تاییدی بود بر نبوت آنها)

👈نکته ۲:
در بخش پایانی فرمود چه بسا پیامبری باشد که به نبوت رسیده ولی در خواب فرشته وحی را نمی بیند.
⏪معلوم میشود که داشتن همه این مراحل لازم نیست بلکه هر پیامبر در شرایطی که دارد و متناسب با نیازی که دارد با فرشته وحی ارتباطی برقرار میکند

👈نکته ۳:
در مورد محدَّث باز هم فرمود او صدای فرشته را میشنود ولی در بیداری و خواب او را نمی بیند.

👈نکته ۴:
مقصود از دیدن و شنیدن و خواب دیدن هیچ کدام دیدن و شنیدن و خواب دیدن عادی مادی ما نیست. زیرا فرشته وحی جسم ندارد که بخواهد برای کسی تولید صدا کند و…
و خواب ما هم یکی از عوارض قوه خیال است در حالی که در وحی خیال جایی ندارد.
ما آنقدر میدانیم که این شنیدن و دیدن همه اش در درون جان انبیاء اتفاق می افتد ولی بین دیدن و شنیدن و … تفاوت است و اینها با هم مخلوط می شود.
ولی اگر در هنگام نزول وحی کسی نزد رسول باشد هیچ چیزی متوجه نمیشود چون ماجرا مادی نیست.

⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و هفتم
۱۴۰۳/۰۷/۱۵- ۲ربیع الثانی

⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ الْفَرْقِ بَیْنَ الرَّسُولِ وَ النَّبِیِّ وَ الْمُحَدَّثِ‏⚜️
تفاوت بین رسول و نبی و محدَث(کسی که بر او حدیث خوانده شده)
این باب پیچیدگی هایی دارد که نیاز به تحقیق وسیع دارد ولی سعی شده با زبانی ساده توضیح داده شود.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث چهارم🔻

💠 عَنْ بُرَیْدٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ وَ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ ع
از برید نقل است که از امام باقر و امام صادق علیهما السلام روایت است:
💠فِی قَوْلِهِ عَزَّ وَ جَلَّ وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِکَ مِنْ رَسُولٍ وَ لا نَبِیٍّ وَ لَا مُحَدَّثٍ قُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاکَ لَیْسَتْ هَذِهِ قِرَاءَتَنَا
در باره قول خداى عز و جل «هیچ نبى و رسول و محدثى پیش از تو نفرستادیم» پرسیدم و گفتم فدایت گردم قرائت ما این چنین نیست یعنى کلمه محدث ندارد.

💠فَمَا الرَّسُولُ وَ النَّبِیُّ وَ الْمُحَدَّثُ
بفرمائید: رسول و نبى و محدث چیست؟

💠قَالَ الرَّسُولُ الَّذِی یَظْهَرُ لَهُ الْمَلَکُ فَیُکَلِّمُهُ وَ النَّبِیُّ هُوَ الَّذِی یَرَى فِی مَنَامِهِ وَ رُبَّمَا اجْتَمَعَتِ النُّبُوَّهُ وَ الرِّسَالَهُ لِوَاحِدٍ وَ الْمُحَدَّثُ الَّذِی یَسْمَعُ الصَّوْتَ وَ لَا یَرَى الصُّورَهَ
فرمود: رسول کسی است که فرشته بر او نمایان شود و با او سخن گوید و نبى آنست که در خواب بیند و گاهى نبوت و رسالت در یک شخص جمع شود و محدث کسى است که صدا را شنود و صورت را نبیند
💠 قَالَ قُلْتُ أَصْلَحَکَ اللَّهُ کَیْفَ یَعْلَمُ أَنَّ الَّذِی رَأَى فِی النَّوْمِ حَقٌّ وَ أَنَّهُ مِنَ الْمَلَکِ
عرض کردم- خدا کار شما را اصلاح کند- از چه راه بداند آنچه در خواب دیده حق است و از جانب فرشته باشد؟
💠قَالَ یُوَفَّقُ لِذَلِکَ حَتَّى یَعْرِفَهُ
فرمود توفیق یابد که آن را بفهمد
لَقَدْ خَتَمَ اللَّهُ بِکِتَابِکُمُ الْکُتُبَ وَ خَتَمَ بِنَبِیِّکُمُ الْأَنْبِیَاءَ.
خدا با فرستادن قرآن شما بکتب آسمانى پایان داد و با فرستادن پیغمبر شما به پیغمبران پس دانستن علامات نبوت و رسالت براى شما لزومى ندارد

ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
👈نکته۱:
همانگونه که در حدیث اول و در حدیث چهارم آمد، امام بعد از رسول و نبی لفظ محدَّث را اضافه کردند و راوی هم میگوید قرائت ما این محدَّث را ندارد.
بین شارحان کافی گفتگو است که این محدَّث چرا آمده.
اکثرا قائل اند که مقصود امام این است که بعد از نبی و رسول امامی هم هست که جانشین و وصی انبیاء است.
ولی برخی قائل اند چه بسا این لفظ در قرآن بوده باشد و حذف شده باشد. و به یک نحو قائل به تحریف قرآن هستند ولی نه از جهت زیاد شدن چیزی، بلکه از جهت کم شدن آن _که البته این قول اگر چه از قدیم طرفداران اندکی داشته ولی با بسیاری از مبانی سازگار نیست_

👈نکته۲:
حضرت در این حدیث رسول را کسی میداند که فرشته وحی را میبیند و نبی را کسی میداند که فرشته را در خواب میبیند.
در حالی که در روایات بالا فرمودند نبی صدای فرشته را هم در بیداری میشنود.
⏪معلوم میشود بیان برخی از حالات انبیاء و رسل مقصود بوده و چه بسا اینکه فرمودند امام نمیبیند نیز کف و کمترین مرحله امامت بوده باشد.

👈نکته ۳:
راوی از کیفیت اعتناد به وحی میپرسد؛ از کجا معلوم شیطانی نیست!
حضرت میفرماید خداوند معجزاتی به انبیاء میدهد که حقانیت آنها ثابت شود برای مردم ولی خود انبیاء از درون متوجه میشوند که این حرف حق است چون وحی بر قلب آنها نازل میشود و صدای بیرونی نیست ، خیال نیست که احتمال خطا داشته باشد.
آفتاب آمد دلیل آفتاب.

👈نکته۴:
راوی میگوید از کجا بفهمیم وحی پیامبر شیطانی نیست؟
حضرت میفرماید این دوران که دیگر بنا نیست پیامبری بیاید، پس چرا از آن سوال میکنید.
سوال باید موضع و جایگاه خودش را داشته باشد.