
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول


این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
وَ قَالَ عَلیهِ السَّلامُ
بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ آلْمَوْعِظَهِ حِجَابٌ مِنَ آلْغِرَّهِ.
امام (علیه السلام) فرمود:
میان شما و موعظه، پرده اى از غفلت (و غرور) وجود دارد (که مانع تأثیر آن است).
🔻حدیث اول🔻
💠قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ :
امام صادق علیهالسلام میفرمایند:
💠 اَلْأَنْبِیَاءُ وَ اَلْمُرْسَلُونَ عَلَى أَرْبَعِ طَبَقَاتٍ
پیامبران و رسولان خدا چهار طبقهاند.
💠فَنَبِیٌّ مُنَبَّأٌ فِی نَفْسِهِ لاَ یَعْدُو غَیْرَهَا
1⃣پیامبرى که تنها براى خودش پیامبر است و وظائف شخص خود را از خدا دریافت مىکند و براى دیگران تکلیفى معین نمىکند.(وظیفه تبلیغ ندارند.)
💠وَ نَبِیٌّ یَرَى فِی اَلنَّوْمِ وَ یَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ لاَ یُعَایِنُهُ فِی اَلْیَقَظَهِ وَ لَمْ یُبْعَثْ إِلَى أَحَدٍ وَ عَلَیْهِ إِمَامٌ مِثْلُ مَا کَانَ إِبْرَاهِیمُ عَلَى لُوطٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ
2⃣پیامبرى که در خواب مىبیند و آواز را مىشنود ولى خود او فرشته به چشم نمىبیند و به سوى احدى برانگیخته نمىشود و خود رهبر و امامى دارد چنانچه حضرت ابراهیم بر لوط علیه السّلام امام بود.
💠وَ نَبِیٌّ یَرَى فِی مَنَامِهِ وَ یَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ یُعَایِنُ اَلْمَلَکَ وَ قَدْ أُرْسِلَ إِلَى طَائِفَهٍ قَلُّوا أَوْ کَثُرُوا کَیُونُسَ قَالَ اَللَّهُ لِیُونُسَ : «وَ أَرْسَلْنٰاهُ إِلىٰ مِائَهِ أَلْفٍ أَوْ یَزِیدُونَ » قَالَ یَزِیدُونَ ثَلاَثِینَ أَلْفاً وَ عَلَیْهِ إِمَامٌ
3⃣پیامبرى که در خواب مىبیند و آواز را مىشنود و فرشته را به چشم مىبیند و براى گروهى مبعوث شده است چون یونس که خدا دربارۀ او فرمود«ما او را براى صد هزار نفر بلکه بیشتر فرستادیم»(صافات/۱۴۷)امام مىفرماید:مقدار بیشتر سى هزار نفر بودند و براى یونس رهبر و پیشوائى بود(که مراد موسى است).
💠وَ اَلَّذِی یَرَى فِی نَوْمِهِ وَ یَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ یُعَایِنُ فِی اَلْیَقَظَهِ وَ هُوَ إِمَامٌ مِثْلُ أُولِی اَلْعَزْمِ وَ قَدْ کَانَ إِبْرَاهِیمُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ نَبِیّاً وَ لَیْسَ بِإِمَامٍ حَتَّى قَالَ اَللَّهُ: «إِنِّی جٰاعِلُکَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً قٰالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی » فَقَالَ اَللَّهُ «لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی اَلظّٰالِمِینَ » مَنْ عَبَدَ صَنَماً أَوْ وَثَناً لاَ یَکُونُ إِمَاماً .
4⃣آن پیامبرى که هم در خواب مىبیند و هم آواز را مىشنود و هم در بیدارى به چشم مىبیند و خودش امام است مانند ابراهیم که مدتى پیامبر بود و امام نبود تا آنکه خدا فرمود: «به راستى من تو را امام ساختم،عرض کرد:و از نژاد من هم؟ خدا فرمود:فرمان نبوت من به ستمکار نمىرسد». یعنى هرکس بتى را پرستیده امام نخواهد شد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅معنای نبی و انبیاء:
النبی بر وزن فعیل به معنى فاعل است و از النبأ گرفته شده و النبی مخبر عن اللّه (نبی کسی است که از طرف خدا به او خبر داده شده است).
معنای دیگر نبأ نیز به معنای مکان رفیع است و پیامبر چون صاحب مقام رفیع است پیامبر نامیده میشود.
✅ظاهرا این تقسیم بندی بر محور دیدن یا ندیدن فرشته وحی است، و وظیفه انبیا در تبلیغ کردن یا نکردن دین است ولی تقسیم بندی های دیگری نیز میتوان برای انبیاء بر شمرد.
⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول
⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ طَبَقَاتِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلرُّسُلِ وَ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ⚜️
این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث دوم🔻
💠زَیْدٍ اَلشَّحَّامِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ یَقُولُ:
زید شحام میگوید که از امام صادق علیهالسلام شنیدم:
💠 إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى اِتَّخَذَ إِبْرَاهِیمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ نَبِیّاً
به راستى خداى تبارک و تعالى ابراهیم را بندۀ خود قرار داد پیش از آنکه به مقام نبوت برسد
💠وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ نَبِیّاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ رَسُولاً
و او را به پیامبرى برگزید پیش از آنکه به مقام رسالت برسد
💠وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ رَسُولاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ خَلِیلاً
و او را رسول خود ساخت پیش از آنکه او را به مقام خلیل الله برساند
💠وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ خَلِیلاً قَبْلَ أَنْ یَجْعَلَهُ إِمَاماً
و او را خلیل خود ساخت پیش از آنکه او را به مقام امامت برگزیند
💠 فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ اَلْأَشْیَاءَ قَالَ «إِنِّی جٰاعِلُکَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً»
و چون همۀ مقامات را برایش فراهم کرد،فرمود:«به راستى من تو را براى مردم امام و پیشوا قرار دادم»(بقره/۱۲۴)
💠 قَالَ فَمِنْ عِظَمِهَا فِی عَیْنِ إِبْرَاهِیمَ قَالَ «وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی
فرمود:از بس که لطف و عنایات خدا در نظر ابراهیم بزرگ آمد عرض کرد:و از نژاد من هم؟
💠قٰالَ لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی اَلظّٰالِمِینَ»
خدا در پاسخ فرمود:عهد و فرمان من به ستمکاران نمىرسد
💠قَالَ لاَ یَکُونُ اَلسَّفِیهُ إِمَامَ اَلتَّقِیِّ .
فرمود:شخص کم خرد،پیشواى پرهیزکاران نمىشود.(شخص ستمکار از نظر خداوند کم خرد است که به پیشوائى امت نمىرسد)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅مقامات حضرت ابراهیم علیهالسلام:
1⃣عبودیت
2⃣نبوت
3⃣رسالت
4⃣خلیل الله
5⃣امامت
⏪باتوجه به سیری که حضرت ابراهیم داشتند و جمله(اشهد ان محمد عبده و رسوله) که ما در نمازمان به آن تاکید داریم ،این چنین برداشت میشود که اولین گام برای سعادت ما توجه به عبودیت و بندگی خداست.
✅علامه مجلسی در رابطه با لفظ خلیل میفرمایند:
الخله فإنها فراغ القلب عن جمیع ما سوى الله،
خلیل کسی است که از هر چه غیر خدا دل خالی کرده است.
و عدم التوسل فی شیء من الأمور إلى سواه،
و به چیزی جز خدا توسل نمی جوید.
و کل رسول لا یلزم أن تکون له هذه الدرجه
والبته هر رسولی نمیتواند به مقام خلیل الله برسد.
✅با توجه به جمله “لاَ یَکُونُ اَلسَّفِیهُ إِمَامَ اَلتَّقِیِّ”(خداوند اراده کرده انسان سفیه نتواند امام انسان متقی و پرهیزکار باشد.)
⏪طبق نظر علامه مجلسی: الظلم سفاهه
ظلم همان سفاهت و دیوانگی است.
🔺حکمت۲۳۵:
وَ قِیلَ لَهُ صِفْ لَنَا الْعَاقِلَ،
به امام علی علیهالسلام گفتند عاقل را برای ما وصف کن.
فَقَالَ (علیه السلام): هُوَ الَّذِی یَضَعُ الشَّیْءَ مَوَاضِعَهُ
امام فرمود: عاقل کسى است که هر چیز را در جاى خود قرار مى دهد.
فَقِیلَ فَصِفْ لَنَا الْجَاهِلَ، فَقَالَ قَدْ فَعَلْتُ.
گفته شد: جاهل را توصیف بفرما. فرمود: توصیف کردم.
⏪به این معنا که کسی که ذره ای گناه کرده باشد و یا سابقه شرک داشته باشد ظالم است و نمیتواند امام شود.
⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول
⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ طَبَقَاتِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلرُّسُلِ وَ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ⚜️
این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث سوم🔻
💠عَنِ اِبْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ یَقُولُ:
از ابی یعفور نقل است که از امام صادق علیهالسلام شنیدم:
💠سَادَهُ اَلنَّبِیِّینَ وَ اَلْمُرْسَلِینَ خَمْسَهٌ وَ هُمْ «أُولُوا اَلْعَزْمِ مِنَ اَلرُّسُلِ»
سرور پیامبران پنج نفرند که پیامبران اولوالعزماند.
💠وَ عَلَیْهِمْ دَارَتِ اَلرَّحَى نُوحٌ وَ إِبْرَاهِیمُ وَ مُوسَى وَ عِیسَى وَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَى جَمِیعِ اَلْأَنْبِیَاءِ .
و آسیاى نبوت به دور آنها مىچرخد و ایشان عبارتند از نوح و ابراهیم و موسى و عیسى و محمد صلّى اللّه علیه و اله.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅ملاصدرا در رابطه با معنای اولوالعزم میگوید:
أولو العزم من الرسل سموا بذلک لما فیهم من العزم التام على دعوه الخلق الى طریق الحق
پیامبران اولوالعزم به این نام شناخته شدند چرا که آنها عزم تام و کاملی داشتند برای دعوت خلق به راه حق
و المجاهده مع اعداء الله و ثبات القدم فى الحروب
و با دشمنان خدا جهاد میکردند و در جنگ ها ثابت قدم بودند.
و الصبر على الشدائد و المکاره و احتمال الاذى من القوم
وبر سختی ها و مکر و آزار قوم خود صبر میکردند.
🔺عبارت “وَ عَلَیْهِمْ دَارَتِ اَلرَّحَى”به این نکته اشاره دارد که پیامبران اولوالعزم محور آسیای نبوتند.
🔺امیرالمومنین علی علیهالسلام در خطبه شقشقیه خود را قطب آسیای خلقت معرفی کرده اند:
أَمَا وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا فُلَانٌ [ابْنُ أَبِی قُحَافَهَ] وَ إِنَّهُ لَیَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّی مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَى یَنْحَدِرُ عَنِّی السَّیْلُ وَ لَا یَرْقَى إِلَیَّ الطَّیْر
آگاه باشید به خدا سوگند ابا بکر، جامه خلافت را بر تن کرد، در حالى که مى دانست جایگاه من نسبت به حکومت اسلامى، چون محور آسیاب است به آسیاب که دور آن حرکت مى کند. او مى دانست که سیل علوم از دامن کوهسار من جارى است، و مرغان دور پرواز اندیشه ها به بلنداى ارزش من نتوانند پرواز کرد.
⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول
⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ طَبَقَاتِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلرُّسُلِ وَ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ⚜️
این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث چهارم🔻
💠عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ:
راوی از امام باقر علیهالسلام نقل میکند که فرمود:
💠إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَ إِبْرَاهِیمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ نَبِیّاً
به راستى خدا ابراهیم را به بندگى خود پذیرفت پیش از آنکه او را پیامبر خود سازد.
💠وَ اِتَّخَذَهُ نَبِیّاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ رَسُولاً و پیامبر انتخابش کرد پیش از آنکه رسولش سازد
💠و اِتَّخَذَهُ رَسُولاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ خَلِیلاً
و به رسالتش برگزید پیش از آنکه خلیل خودش قرار دهد.
💠 وَ اِتَّخَذَهُ خَلِیلاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ إِمَاماً
و خلیل و دوست خودش نمود پیش از آنکه او را امام سازد.
💠فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ هَذِهِ اَلْأَشْیَاءَ وَ قَبَضَ یَدَهُ قَالَ لَهُ یَا إِبْرَاهِیمُ «إِنِّی جٰاعِلُکَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً»
و چون همه این مقامات را براى او فراهم نمود _(امام پنج انگشت خود را جمع کرد یعنی ۵ نعمت به او داده شد:عبد،نبی،رسول،خلیل،امام)
به او فرمود:اى ابراهیم«به راستى من تو را براى مردم،امام و پیشوا قرار دادم»
💠 فَمِنْ عِظَمِهَا فِی عَیْنِ إِبْرَاهِیمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ یَا رَبِّ «وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی قٰالَ لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی اَلظّٰالِمِینَ» .
از بس این مقام در نظر ابراهیم بزرگ آمد«عرض کرد:پروردگارا و از نژاد من هم؟خدا فرمود:عهد من به ستمکاران نخواهد رسید».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅علامه مجلسی: کلمه “عهد” کنایه از خلافت و جانشینى از طرف خداوند در روى زمین است و این آیه که ستمکاران را از این پیمان نفى مىکند دلیل بر این است که امام و پیشواى ملت باید معصوم باشد زیرا غیر معصوم بدون شک نسبت به خود یا دیگرى ستم خواهد کرد.
✅با توجه به دانسته های ما ابتدا پیامبران به مقام نبوت میرسیده بعد رسالت و بعد اولوالعزم و جایگاه هر کدام نسبت به قبلی بالاتر است.مثلا رسول از نبی بالاتر است یا اولوالعزم نسبت به رسول مقام بالاتری است.
ملاصدرا بر این عقیده است که این نظر همه جا به اثبات نمیرسد چرا که برخی رسل بوده اند که از اولوالعزم ها بالاتر بوده اند ،علت هم این است که در جایگاه نبوت صحبت از یک مطلب است و در جایگاه رسالت صحبت از یک مطلب است و در جایگاه الوالعزمی هم همینطور و این ها را نمیتوان با هم مقایسه کرد.
ملاصدرا میگوید:
لان الاولى من کمال العقل النظرى و الثانیه کمال العقل العملى
یک نفر از لحاظ عقل و فهم (عقل نظری) بالاتر است و دیگری از لحاظ عقل عملی و اجرایی و اعمال مومنانه.
و در ادامه مثالی میزند:
همینطور که همه میدانیم حضرت موسی یکی از پیامبران اولوالعزم هستند. در یک برهه خاصی خضر نبی که الوالعزم نبود معلم موسی شد، بر این اساس موسی به جهت عقل عملی و مبارزه با فرعون و … بالاتر است ولی شاید از لحاظ عقل نظری خضر نبی بالاتر باشد.
⏪ اگر چه قول مشهور خلاف این است و رسالت را بالاتر از نبوت میداند و باید در این زمینه تحقیق شود.

شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول


این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
وَ قَالَ عَلیهِ السَّلامُ
بَیْنَکُمْ وَ بَیْنَ آلْمَوْعِظَهِ حِجَابٌ مِنَ آلْغِرَّهِ.
امام (علیه السلام) فرمود:
میان شما و موعظه، پرده اى از غفلت (و غرور) وجود دارد (که مانع تأثیر آن است).
🔻حدیث اول🔻
💠قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ :
امام صادق علیهالسلام میفرمایند:
💠 اَلْأَنْبِیَاءُ وَ اَلْمُرْسَلُونَ عَلَى أَرْبَعِ طَبَقَاتٍ
پیامبران و رسولان خدا چهار طبقهاند.
💠فَنَبِیٌّ مُنَبَّأٌ فِی نَفْسِهِ لاَ یَعْدُو غَیْرَهَا
1⃣پیامبرى که تنها براى خودش پیامبر است و وظائف شخص خود را از خدا دریافت مىکند و براى دیگران تکلیفى معین نمىکند.(وظیفه تبلیغ ندارند.)
💠وَ نَبِیٌّ یَرَى فِی اَلنَّوْمِ وَ یَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ لاَ یُعَایِنُهُ فِی اَلْیَقَظَهِ وَ لَمْ یُبْعَثْ إِلَى أَحَدٍ وَ عَلَیْهِ إِمَامٌ مِثْلُ مَا کَانَ إِبْرَاهِیمُ عَلَى لُوطٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ
2⃣پیامبرى که در خواب مىبیند و آواز را مىشنود ولى خود او فرشته به چشم نمىبیند و به سوى احدى برانگیخته نمىشود و خود رهبر و امامى دارد چنانچه حضرت ابراهیم بر لوط علیه السّلام امام بود.
💠وَ نَبِیٌّ یَرَى فِی مَنَامِهِ وَ یَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ یُعَایِنُ اَلْمَلَکَ وَ قَدْ أُرْسِلَ إِلَى طَائِفَهٍ قَلُّوا أَوْ کَثُرُوا کَیُونُسَ قَالَ اَللَّهُ لِیُونُسَ : «وَ أَرْسَلْنٰاهُ إِلىٰ مِائَهِ أَلْفٍ أَوْ یَزِیدُونَ » قَالَ یَزِیدُونَ ثَلاَثِینَ أَلْفاً وَ عَلَیْهِ إِمَامٌ
3⃣پیامبرى که در خواب مىبیند و آواز را مىشنود و فرشته را به چشم مىبیند و براى گروهى مبعوث شده است چون یونس که خدا دربارۀ او فرمود«ما او را براى صد هزار نفر بلکه بیشتر فرستادیم»(صافات/۱۴۷)امام مىفرماید:مقدار بیشتر سى هزار نفر بودند و براى یونس رهبر و پیشوائى بود(که مراد موسى است).
💠وَ اَلَّذِی یَرَى فِی نَوْمِهِ وَ یَسْمَعُ اَلصَّوْتَ وَ یُعَایِنُ فِی اَلْیَقَظَهِ وَ هُوَ إِمَامٌ مِثْلُ أُولِی اَلْعَزْمِ وَ قَدْ کَانَ إِبْرَاهِیمُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ نَبِیّاً وَ لَیْسَ بِإِمَامٍ حَتَّى قَالَ اَللَّهُ: «إِنِّی جٰاعِلُکَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً قٰالَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی » فَقَالَ اَللَّهُ «لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی اَلظّٰالِمِینَ » مَنْ عَبَدَ صَنَماً أَوْ وَثَناً لاَ یَکُونُ إِمَاماً .
4⃣آن پیامبرى که هم در خواب مىبیند و هم آواز را مىشنود و هم در بیدارى به چشم مىبیند و خودش امام است مانند ابراهیم که مدتى پیامبر بود و امام نبود تا آنکه خدا فرمود: «به راستى من تو را امام ساختم،عرض کرد:و از نژاد من هم؟ خدا فرمود:فرمان نبوت من به ستمکار نمىرسد». یعنى هرکس بتى را پرستیده امام نخواهد شد.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅معنای نبی و انبیاء:
النبی بر وزن فعیل به معنى فاعل است و از النبأ گرفته شده و النبی مخبر عن اللّه (نبی کسی است که از طرف خدا به او خبر داده شده است).
معنای دیگر نبأ نیز به معنای مکان رفیع است و پیامبر چون صاحب مقام رفیع است پیامبر نامیده میشود.
✅ظاهرا این تقسیم بندی بر محور دیدن یا ندیدن فرشته وحی است، و وظیفه انبیا در تبلیغ کردن یا نکردن دین است ولی تقسیم بندی های دیگری نیز میتوان برای انبیاء بر شمرد.
⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول
⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ طَبَقَاتِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلرُّسُلِ وَ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ⚜️
این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث دوم🔻
💠زَیْدٍ اَلشَّحَّامِ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ یَقُولُ:
زید شحام میگوید که از امام صادق علیهالسلام شنیدم:
💠 إِنَّ اَللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى اِتَّخَذَ إِبْرَاهِیمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ نَبِیّاً
به راستى خداى تبارک و تعالى ابراهیم را بندۀ خود قرار داد پیش از آنکه به مقام نبوت برسد
💠وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ نَبِیّاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ رَسُولاً
و او را به پیامبرى برگزید پیش از آنکه به مقام رسالت برسد
💠وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ رَسُولاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ خَلِیلاً
و او را رسول خود ساخت پیش از آنکه او را به مقام خلیل الله برساند
💠وَ إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَهُ خَلِیلاً قَبْلَ أَنْ یَجْعَلَهُ إِمَاماً
و او را خلیل خود ساخت پیش از آنکه او را به مقام امامت برگزیند
💠 فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ اَلْأَشْیَاءَ قَالَ «إِنِّی جٰاعِلُکَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً»
و چون همۀ مقامات را برایش فراهم کرد،فرمود:«به راستى من تو را براى مردم امام و پیشوا قرار دادم»(بقره/۱۲۴)
💠 قَالَ فَمِنْ عِظَمِهَا فِی عَیْنِ إِبْرَاهِیمَ قَالَ «وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی
فرمود:از بس که لطف و عنایات خدا در نظر ابراهیم بزرگ آمد عرض کرد:و از نژاد من هم؟
💠قٰالَ لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی اَلظّٰالِمِینَ»
خدا در پاسخ فرمود:عهد و فرمان من به ستمکاران نمىرسد
💠قَالَ لاَ یَکُونُ اَلسَّفِیهُ إِمَامَ اَلتَّقِیِّ .
فرمود:شخص کم خرد،پیشواى پرهیزکاران نمىشود.(شخص ستمکار از نظر خداوند کم خرد است که به پیشوائى امت نمىرسد)
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅مقامات حضرت ابراهیم علیهالسلام:
1⃣عبودیت
2⃣نبوت
3⃣رسالت
4⃣خلیل الله
5⃣امامت
⏪باتوجه به سیری که حضرت ابراهیم داشتند و جمله(اشهد ان محمد عبده و رسوله) که ما در نمازمان به آن تاکید داریم ،این چنین برداشت میشود که اولین گام برای سعادت ما توجه به عبودیت و بندگی خداست.
✅علامه مجلسی در رابطه با لفظ خلیل میفرمایند:
الخله فإنها فراغ القلب عن جمیع ما سوى الله،
خلیل کسی است که از هر چه غیر خدا دل خالی کرده است.
و عدم التوسل فی شیء من الأمور إلى سواه،
و به چیزی جز خدا توسل نمی جوید.
و کل رسول لا یلزم أن تکون له هذه الدرجه
والبته هر رسولی نمیتواند به مقام خلیل الله برسد.
✅با توجه به جمله “لاَ یَکُونُ اَلسَّفِیهُ إِمَامَ اَلتَّقِیِّ”(خداوند اراده کرده انسان سفیه نتواند امام انسان متقی و پرهیزکار باشد.)
⏪طبق نظر علامه مجلسی: الظلم سفاهه
ظلم همان سفاهت و دیوانگی است.
🔺حکمت۲۳۵:
وَ قِیلَ لَهُ صِفْ لَنَا الْعَاقِلَ،
به امام علی علیهالسلام گفتند عاقل را برای ما وصف کن.
فَقَالَ (علیه السلام): هُوَ الَّذِی یَضَعُ الشَّیْءَ مَوَاضِعَهُ
امام فرمود: عاقل کسى است که هر چیز را در جاى خود قرار مى دهد.
فَقِیلَ فَصِفْ لَنَا الْجَاهِلَ، فَقَالَ قَدْ فَعَلْتُ.
گفته شد: جاهل را توصیف بفرما. فرمود: توصیف کردم.
⏪به این معنا که کسی که ذره ای گناه کرده باشد و یا سابقه شرک داشته باشد ظالم است و نمیتواند امام شود.
⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول
⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ طَبَقَاتِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلرُّسُلِ وَ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ⚜️
این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث سوم🔻
💠عَنِ اِبْنِ أَبِی یَعْفُورٍ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ یَقُولُ:
از ابی یعفور نقل است که از امام صادق علیهالسلام شنیدم:
💠سَادَهُ اَلنَّبِیِّینَ وَ اَلْمُرْسَلِینَ خَمْسَهٌ وَ هُمْ «أُولُوا اَلْعَزْمِ مِنَ اَلرُّسُلِ»
سرور پیامبران پنج نفرند که پیامبران اولوالعزماند.
💠وَ عَلَیْهِمْ دَارَتِ اَلرَّحَى نُوحٌ وَ إِبْرَاهِیمُ وَ مُوسَى وَ عِیسَى وَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ عَلَى جَمِیعِ اَلْأَنْبِیَاءِ .
و آسیاى نبوت به دور آنها مىچرخد و ایشان عبارتند از نوح و ابراهیم و موسى و عیسى و محمد صلّى اللّه علیه و اله.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅ملاصدرا در رابطه با معنای اولوالعزم میگوید:
أولو العزم من الرسل سموا بذلک لما فیهم من العزم التام على دعوه الخلق الى طریق الحق
پیامبران اولوالعزم به این نام شناخته شدند چرا که آنها عزم تام و کاملی داشتند برای دعوت خلق به راه حق
و المجاهده مع اعداء الله و ثبات القدم فى الحروب
و با دشمنان خدا جهاد میکردند و در جنگ ها ثابت قدم بودند.
و الصبر على الشدائد و المکاره و احتمال الاذى من القوم
وبر سختی ها و مکر و آزار قوم خود صبر میکردند.
🔺عبارت “وَ عَلَیْهِمْ دَارَتِ اَلرَّحَى”به این نکته اشاره دارد که پیامبران اولوالعزم محور آسیای نبوتند.
🔺امیرالمومنین علی علیهالسلام در خطبه شقشقیه خود را قطب آسیای خلقت معرفی کرده اند:
أَمَا وَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَمَّصَهَا فُلَانٌ [ابْنُ أَبِی قُحَافَهَ] وَ إِنَّهُ لَیَعْلَمُ أَنَّ مَحَلِّی مِنْهَا مَحَلُّ الْقُطْبِ مِنَ الرَّحَى یَنْحَدِرُ عَنِّی السَّیْلُ وَ لَا یَرْقَى إِلَیَّ الطَّیْر
آگاه باشید به خدا سوگند ابا بکر، جامه خلافت را بر تن کرد، در حالى که مى دانست جایگاه من نسبت به حکومت اسلامى، چون محور آسیاب است به آسیاب که دور آن حرکت مى کند. او مى دانست که سیل علوم از دامن کوهسار من جارى است، و مرغان دور پرواز اندیشه ها به بلنداى ارزش من نتوانند پرواز کرد.
⚜️بسم الله الرحمن الرحیم⚜️
شرح اصول کافی_جلسه چهل و ششم
۱۴۰۳/۰۷/۰۱- ۱۸ربیع الاول
⚜کِتَابُ الْحُجَّهِ⚜
⚜️بَابُ طَبَقَاتِ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلرُّسُلِ وَ اَلْأَئِمَّهِ عَلَیْهِمُ اَلسَّلاَمُ⚜️
این باب در بیان طبقات (شرافت و فضیلت)انبیاء و رسولان و امامان علیهم السلام است.
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻حدیث چهارم🔻
💠عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ:
راوی از امام باقر علیهالسلام نقل میکند که فرمود:
💠إِنَّ اَللَّهَ اِتَّخَذَ إِبْرَاهِیمَ عَبْداً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ نَبِیّاً
به راستى خدا ابراهیم را به بندگى خود پذیرفت پیش از آنکه او را پیامبر خود سازد.
💠وَ اِتَّخَذَهُ نَبِیّاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ رَسُولاً و پیامبر انتخابش کرد پیش از آنکه رسولش سازد
💠و اِتَّخَذَهُ رَسُولاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ خَلِیلاً
و به رسالتش برگزید پیش از آنکه خلیل خودش قرار دهد.
💠 وَ اِتَّخَذَهُ خَلِیلاً قَبْلَ أَنْ یَتَّخِذَهُ إِمَاماً
و خلیل و دوست خودش نمود پیش از آنکه او را امام سازد.
💠فَلَمَّا جَمَعَ لَهُ هَذِهِ اَلْأَشْیَاءَ وَ قَبَضَ یَدَهُ قَالَ لَهُ یَا إِبْرَاهِیمُ «إِنِّی جٰاعِلُکَ لِلنّٰاسِ إِمٰاماً»
و چون همه این مقامات را براى او فراهم نمود _(امام پنج انگشت خود را جمع کرد یعنی ۵ نعمت به او داده شد:عبد،نبی،رسول،خلیل،امام)
به او فرمود:اى ابراهیم«به راستى من تو را براى مردم،امام و پیشوا قرار دادم»
💠 فَمِنْ عِظَمِهَا فِی عَیْنِ إِبْرَاهِیمَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ یَا رَبِّ «وَ مِنْ ذُرِّیَّتِی قٰالَ لاٰ یَنٰالُ عَهْدِی اَلظّٰالِمِینَ» .
از بس این مقام در نظر ابراهیم بزرگ آمد«عرض کرد:پروردگارا و از نژاد من هم؟خدا فرمود:عهد من به ستمکاران نخواهد رسید».
ــــــــــــــــــــــــــــــــــ
🔻نکات مهم🔻
✅علامه مجلسی: کلمه “عهد” کنایه از خلافت و جانشینى از طرف خداوند در روى زمین است و این آیه که ستمکاران را از این پیمان نفى مىکند دلیل بر این است که امام و پیشواى ملت باید معصوم باشد زیرا غیر معصوم بدون شک نسبت به خود یا دیگرى ستم خواهد کرد.
✅با توجه به دانسته های ما ابتدا پیامبران به مقام نبوت میرسیده بعد رسالت و بعد اولوالعزم و جایگاه هر کدام نسبت به قبلی بالاتر است.مثلا رسول از نبی بالاتر است یا اولوالعزم نسبت به رسول مقام بالاتری است.
ملاصدرا بر این عقیده است که این نظر همه جا به اثبات نمیرسد چرا که برخی رسل بوده اند که از اولوالعزم ها بالاتر بوده اند ،علت هم این است که در جایگاه نبوت صحبت از یک مطلب است و در جایگاه رسالت صحبت از یک مطلب است و در جایگاه الوالعزمی هم همینطور و این ها را نمیتوان با هم مقایسه کرد.
ملاصدرا میگوید:
لان الاولى من کمال العقل النظرى و الثانیه کمال العقل العملى
یک نفر از لحاظ عقل و فهم (عقل نظری) بالاتر است و دیگری از لحاظ عقل عملی و اجرایی و اعمال مومنانه.
و در ادامه مثالی میزند:
همینطور که همه میدانیم حضرت موسی یکی از پیامبران اولوالعزم هستند. در یک برهه خاصی خضر نبی که الوالعزم نبود معلم موسی شد، بر این اساس موسی به جهت عقل عملی و مبارزه با فرعون و … بالاتر است ولی شاید از لحاظ عقل نظری خضر نبی بالاتر باشد.
⏪ اگر چه قول مشهور خلاف این است و رسالت را بالاتر از نبوت میداند و باید در این زمینه تحقیق شود.