💠وَ قَالَ (علیه السلام): لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ، فَإِنَّهُ یُزَیِّنُ لَکَ فِعْلَهُ وَ یَوَدُّ أَنْ تَکُونَ مِثْلَهُ 
در حکمت دویست و نود و سوم نهج البلاغه حضرت می فرمایند که با احمق معاشرت مکن که کارهاى احمقانه [الْمَائِقَ]خود را براى تو زیبا جلوه مى دهد و دوست دارد تو هم مثل او باشى.
(«مائق» در حکمت دویست و نود و سوم نهج البلاغه که حضرت اشاره فرمودند در لغت به معناى کسى است که حماقت او شدید باشد. )

✅️تنهایی آفت دارد، اجتماع آفت دارد.
انسان، موجودى اجتماعى است:
هم مدنى بالطبع است و عشق به اجتماعى بودن در نهاد او نهفته شده، هم نیازهاى فراوان ومتنوعى دارد و نمى تواند بدون کمک گرفتن از دیگران به آن برسد.

✅️از طرف دیگر نیز تنهایى او را رنج مى دهد و کسل مى کند و هنگامى که در جمع دوستان است احساس آرامش مى نماید و غالبا در مشکلات، به وسیله درد دل کردن با دیگران تسلى خاطر پیدا مى کند.
لذا هرگز نمىتوان انسان را از زندگى اجتماعى جدا کرد.
به همین دلیل کسانى که مدتى طولانى در سلول هاى انفرادى زندان محبوس مى شوند به بیمارى روانى گرفتار مى گردند.

✅از طرف دیگر زندگى اجتماعى نیز خالى از آسیب ها نیست، زیرا اگر انسان دوستان مناسبى را براى خود انتخاب نکند چه بسا ضررهایى از دوستان متحمل مى شود که بیش از زیان هاى زندگى فردى است.

♻️توصیه های اجتماعی دین، برای اصلاح خلل و مشکلات است.

♻️توصیه های اجتماعی دین، برای اصلاح خلل و مشکلات است.
پیشوایان بزرگ دین همواره هشدار داده و روشن ساخته اند با چه کسانى مى توان معاشر و مصاحب شد و با چه کسانى نمى توان معاشرت کرد.

◀️یکى از مهمترین هشدارها در روایات اسلامى درباره معاشرت با احمق است.
اصل معاشرت با احمق مورد نهی است؛
و معاشرت با «مائق» که به معناى “حماقت شدید” است مورد نهی بیشتری میباشد.

⏪️ویژگی مهم احمق چیست؟

1️⃣امیر المومنین علیه السلام در غرر الحکم فرمود :
أَکْبَرُ الْحُمْقِ الْإِغْرَاقُ فِی الْمَدْحِ وَ الذَّمِّ
بزرگترین حماقت اغراق وزیاده روی کردن در ستایش ونکوهش دیگران است.
اینکه انسان در مدح یا مذمت زیاده روی کند، نشانه حماقت است.
عموم افراد نه آنقدر خوب اند که هیچ بدی نداشته باشند نه اینقدر بد هستند که هیچ خوبی نداشته باشند. هم خوبی دارند، هم بدی و نباید زیاده روی در مدح و ذم کرد.

2️⃣ همچنین در غرر الحکم امده :
أَحْمَقُ النَّاسِ مَنْ ظَنَّ أَنَّهُ أَعْقَلُ النَّاسِ.
احمق ترین مردم کسی است که خود را عاقل ترین مردم می داند.
انسان همیشه باید یک درصدی از خطا و اشتباه برای خودش قائل باشد و بداند او عالم به همه چیز نیست. باید در خودش احساس ضعف و نداری کند تا بتواند یاد بگیرد و اصلاح شود.

♻️احمق میخواهد دیگران را مثل خود کند.
احمق کسى است که از کارهاى احمقانه خود لذت مى برد و سعى مى کند آن را زینت دهد و جالب معرفى کند و اصرار دارد دیگران هم مانند او باشند.

♻️از طرفی نیز انسان روحیه ای دارد که مى خواهد خود را شبیه دیگران کند چه بسا همنشینى با احمق تأثیر خود را بگذارد و به تدریج به سوى او گرایش پیدا کند به خصوص اگر او کارهاى احمقانه خود را تبلیغ و تزئین کند.
امام صادق (ع)فرمود:
مَنْ لَمْ یَجْتَنِبْ مُصَادَقَهَ الاَحْمَقِ أَوْشَکَ أَنْ یَتَخَلَّقَ بِأَخْلاقِهِ
کسى که از دوستى با احمق پرهیز نکند بیم آن مى رود که اخلاق او را بپذیرد و مانند او شود.

❎رفاقت با احمق ممنوع:
حضرت در حکمت ۳۸ فرمود:
یَا بُنَیَّ إِیَّاکَ وَمُصَادَقَهَ الاَحْمَقِ فَإِنَّهُ یُرِیدُ أَنْ یَنْفَعَکَ فَیَضُرَّکَ
فرزندم از دوستى با احمق برحذر باش؛ چرا که او مى خواهد به تو منفعت برساند؛ ولى زیان مى رساند زیرا بر اثر حماقتش سود و زیان را تشخیص نمى دهد.

♻️دشمن عاقل به از نادان دوست:
امیرالمومنین علیه السلام فرمود :
عَدُوٌّ عَاقِلٌ خَیْرٌ مِنْ صَدِیقٍ أَحْمَقَ
دشمن عاقل از دوست احمق بهتر است.)

❇️ ویژگی های منفی حماقت و احمق:
امام سجاد به امام باقر وصیت میکند:
إِیَّاکَ یَا بُنَیَّ أَنْ تُصَاحِبَ الاَحْمَقَ أَوْ تُخَالِطَهُ وَ اهْجُرْهُ وَ لا تُجَادِلْهُ
فرزندم از همنشینى ومعاشرت با احمق بپرهیز و از او دورى کن و با او گفتگو نکن.
فَإِنَّ الاَحْمَقَ هُجْنَهٌ عَیَّابٌ غَائِباً کَانَ أَوْ حَاضِراً
زیرا احمق، آدم پست و فرو مایه اى است؛ خواه غایب باشد یا ظاهر.
إِنْ تَکَلَّمَ فَضَحَهُ حُمْقُهُ،  وَ إِنْ سَکَتَ قَصَرَ بِهِ عِیُّهُ 
اگر سخن بگوید حماقتش او را رسوا مى کند و اگر سکوت کند ناتوانى اش ضعف او را آشکار مى سازد.
وَ إِنْ عَمِلَ أَفْسَدَ وَ إِنِ اسْتَرْعَى أَضَاعَ
و اگر کارى انجام دهد خراب مى کند، اگر مسئولیتى به عهده او بیندازند ضایع مى سازد.
لا عِلْمُهُ مِنْ نَفْسِهِ یُغْنِیهِ وَ لا عِلْمُ غَیْرِهِ یَنْفَعُهُ 
نه علم خودش او را بى نیاز مى کند و نه علم دیگران به حال او سودى دارد.
وَ لا یُطِیعُ نَاصِحَهُ وَ لا یَسْتَرِیحُ مُقَارِنُهُ
به سخن خیرخواه خود گوش نمى کند و همنشین خود را راحت نمى گذارد.
تَوَدُّ أُمُّهُ ثَکْلَتَهُ وَامْرَأَتُهُ أَنَّهَا فَقَدَتْهُ وَ جَارُهُ بُعْدَ دَارِهِ 
مادرش آرزو مى کند که اى کاش از دنیا برود و همسرش خواهان فقدان اوست و همسایه اش آرزوى رفتن از جوار او مى کند…
إِنْ کَانَ أَصْغَرَ مَنْ فِی الْمَجْلِسِ أَعْیَا مَنْ فَوْقَهُ وَإِنْ کَانَ أَکْبَرَهُمْ أَفْسَدَ مَنْ دُونَهُ 
اگر کمترین فرد مجلس باشد، افراد بالاتر از خود را به رنج مى اندازد و اگر بالاترین فرد مجلس باشد زیردستان را به فساد مى کشاند.

♻️منبر اختصاصی امیرالمومنین برای دوری از احمق:
کَانَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ  إِذَا صَعِدَ الْمِنْبَرَ قَالَ: یَنْبَغِی لِلْمُسْلِمِ أَنْ یَجْتَنِبَ مُوَاخَاهَ ثَلَاثَهٍ امیر المؤمنین وقتى به منبر مى‌رفت مى‌فرمود: شایسته است مسلمان از دوستى با سه گروه اجتناب کند.
الْمَاجِنِ وَ الْأَحْمَقِ وَ الْکَذَّابِ
از بى‌حیاى تبهکار، نادان، و دروغگو…
وَ أَمَّا الْأَحْمَقُ فَإِنَّهُ لَا یُشِیرُ عَلَیْکَ بِخَیْرٍ وَ لَا یُرْجَى لِصَرْفِ السُّوءِ عَنْکَ وَ لَوْ أَجْهَدَ نَفْسَهُ
امّا نادان، امید خیرى از او برایت نیست و ضررى از تو دفع نمى‌کند اگر چه خودش را به زحمت افکند.
وَ رُبَّمَا أَرَادَ مَنْفَعَتَکَ فَضَرَّکَ
و چه بسا که بخواهد به تو سود برساند ولى زیان مى‌رساند.
فَمَوْتُهُ خَیْرٌ مِنْ حَیَاتِهِ وَ سُکُوتُهُ خَیْرٌ مِنْ نُطْقِهِ وَ بُعْدُهُ خَیْرٌ مِنْ قُرْبِهِ
پس مرگ او بهتر از زندگى، و سکوت او بهتر از سخن گفتنش،و دورى او بهتر از نزدیک بودن اوست.

♻️در باب حماقت روایات فراوانی وارد شده است.در غررالحکم آمده است:
فقر همان حماقت است و حماقت همان فقر است.بر عکس عقل دارایی است، و دارایی واقعی عقل است.

✅️حقیقت فقر آن نیست که انسان دستش تنگ باشد، حقیقت فقر این است که انسان از جهت هوش، استعداد، حافظه و فهم و تشخیص دچار اختلال باشد. امیرالمومنین فرمود: 
فَقْرُ الحُمقِ لا یُغْنیهِ المالُ
فقرِ بى خردى را ثروت برطرف نمى کند.

❇️احمق بیش از همه به خودش ضرر میزند. امیرالمومنین علیه السلام فرمود:
ما العَدُوُّ إلى عَدُوِّهِ أسْوأَ تَضْیِیعا مِن الأحمَقِ إلى نَفْسِهِ
زیانى که بى خرد به خود مى زند دشمن به دشمنش نمى زند.

❎احمقی که به درجه پایانی حماقت برسد، درمان نمیشود.
عیسى علیه السلام ـ در پاسخ به این سؤال که احمق کیست ـ؟ فرمود :
المُعجَبُ برأیهِ و نَفْسِهِ ،
خود رأىِ خودپسند ، کسى که هرچه فضیلت است از آن خود مى داند،
الّذی یَرى الفَضلَ کُلَّهُ لَه لا علَیهِ
و براى دیگران، بر خود هیچ فضیلتى قائل نیست.
و یُوجِبُ الحقَّ کُلَّهُ لنَفْسِهِ و لا یُوجِبُ علَیها حقّا 
همه حقوق را براى خود مى داند و هیچ حقّى براى دیگران بر خود قائل نیست.
فذاکَ الأحمَقُ الّذی لا حِیلهَ فی مُداواتِه  این است آن احمقى که چاره اى براى درمان او وجود ندارد.

✅️رنگ عوض کردن نشانه حماقت است.
امیرالمومنین سلام الله علیه فرمود:
مِن أماراتِ الأحمَقِ کَثْرَهُ تَلَوُّنِهِ
از نشانه هاى احمق این است که هر دم به رنگى در مى آید.

📌نکته:
تربیت عاقلانه تا 18 سالگی ممکن است.
امیرالمومنین فرمود:
لا یَزالُ العَقلُ و الحُمقُ یَتَغالَبانِ عَلَى الرَّجُلِ إلى ثَمانِیَ عَشَرَهَ سَنَهً ،
خرد و بى خردى در راه غالب شدن بر انسان هستند و تا هیجده سال با یکدیگر مى جنگند.
فإذا بَلَغَها غَلَبَ عَلَیهِ أکثَرُهُما فیهِ
پس، چون به هیجده سالگى رسید آن یک که در وجود او بیشتر باشد، بر وى چیره مى گردد.

✅️انسان باید به فرزند بیاموزد که “اغراق در مدح و ذم” اشتباه است.
“خوب دیدن خود و بد دیدن دیگران” اشتباه است. راه اعتدال را به او بیاموزد. راه دیدن عیوب خود را به او بیاموزد تا او از حماقت نجات پیدا کند.

💠وَ قَالَ (علیه السلام): لَا تَصْحَبِ الْمَائِقَ، فَإِنَّهُ یُزَیِّنُ لَکَ فِعْلَهُ وَ یَوَدُّ أَنْ تَکُونَ مِثْلَهُ
با احمق معاشرت مکن که کارهاى احمقانه خود را براى تو زیبا جلوه مى دهد و دوست دارد تو هم مثل او باشى.

اللهم انا نعوذ بک من الکسل و الفشل