💠وَ قَالَ (علیه السلام)، وَ قَدْ عَزَّى الْأَشْعَثَ بْنَ قَیْسٍ عَنِ ابْنٍ لَهُ:
حکمت دویست و نود و یکم نهج البلاغه امام علیه السلام در حالى که مى خواست به اشعث بن قیس براى از دست دادن فرزندش تسلیت بگوید چنین فرمود:

✳️تسلیت گفتن یکی از آداب اسلامی است، اما کیفیت تسلیت گفتن بسیار مهم است. انسان باید به نحوی تسلیت بگوید که اولا اعلام ناراحتی و شکایت از خداوند نباشد و ثانیا واقعا تسلی دهنده قلب داغدار صاحب عزا باشد.
و تسلای واقعی در توجه دادن به معاد است، در توصیه به صبر و استواری است.

💠یَا أَشْعَثُ، إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِکَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْکَ ذَلِکَ الرَّحِمُ
اى اشعث! اگر به سبب از دست دادن پسرت محزون شوى جاى سرزنش نیست، زیرا این به واسطه پیوند نَسَب و مقام پدرى است.

✳️بدون شک عواطف انسانى ایجاب مى کند که انسان به دلیل از دست دادن فرزند یا برادر یا دوست و یا عزیزى از عزیزان غمگین باشد. هیچکس نمى تواند این واقعیت را انکار کند.

✴️گریه پیامبر در مرگ ابراهیم:
نَظَرَ النَّبِی(ص) إلَی ابنِهِ إبراهیمَ وهُوَ فی حِجرِهِ یموتُ، فَفاضَت عَیناهُ
پیامبر به پسر خویش ابراهیم که در آغوشش در حال جان کندن بود، نگریست و اشک از چشمانش سرازیر شد.
فَقالَ لَهُ عَبدُ الرَّحمنِ: أتَبکِی یا رَسولَ اللّهِ وقَد نَهَیتَنا عَنِ البُکاءِ؟!
عبد الرحمان گفت: ای پیامبر خدا! شما ما را از گریستن نهی کرده اید؛ ولی خود می گریید؟
فَقالَ: إنّی لَم أنهَکم عَن هذا، إنَّ هذا رَحمَهٌ، مَنْ لَا یَرْحَمْ لَا یُرْحَمْ..
فرمود: «من شما را از این کار نهی نکردم. این، ترحم و مهربانی است و کسی که رحم نداشته باشد، مورد رحم الهی قرار نمی گیرد».

❇️گریه پیامبر در مرگ صحابی عزیز، عثمان بن مظعون:
لَمَّا مَاتَ عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ کَشَفَ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ ثُمَّ قَبَّلَ مَا بَیْنَ عَیْنَیْهِ ثُمَّ بَکَى طَوِیلًا
وقتی عثمان بن مظعون درگذشت، پیامبر پارچه را از صورت او کنار زد و میان دو چشمش را بوسید و آن گاه مدّتى طولانى گریه کرد.
فَلَمَّا رُفِعَ السَّرِیرُ قَالَ طُوبَاکَ یَا عُثْمَانُ لَمْ تَلْبَسْکَ الدُّنْیَا وَ لَمْ تَلْبَسْهَا
و چون تابوت را برداشتند فرمود : خوشا به حالت اى عثمان! نه دنیا جامه خود را بر تو پوشاند و نه توجامه دنیارا پوشیدى.

❇️گریه پیامبر در شهادت حمزه سید الشهدا:
ابن هشام در تاریخش در جریان شهادت حضرت حمزه مینویسد:
وَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ بِدَارِ مِنْ دُورِ الْأَنْصَارِ فَسَمِعَ الْبُکَاءَ وَالنَّوَائِحَ عَلَى قَتْلَاهُمْ،
رسولخدا ص از خانه های انصار عبور می کرد ، ناله و گریه نوحه سرایی از خانه ای بلند بود
فَذَرَفَتْ عَیْنَا رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللهُ عَلَیْهِ وَسَلَّمَ، فَبَکَى، ثُمَّ قَالَ: لَکِنَّ حَمْزَهَ لَا بَوَاکِیَ لَهُ!
در این لحظات زنان انصار به عزاداری و گریه بر حمزه سید الشهدا پرداختند.
أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَ لَمَّا سَمِعَ بُکَاءَهُنَّ، قَالَ: رَحِمَ اللَّهُ الْأَنْصَارَ!
وقتی پیامبر صدای گریه را شنید فرمود: خدا شما انصار را رحمت کند.

🔰در منابع روایی موارد متعددی از گریه و عزاداری بر اموات و شهدا توسط پیامبر و اهل بیت وارد شده و گریه هیچ منافاتی با صبر و شکیبایی و تسلیم بودن ندارد
و از همینجا مشخص میشود ادعای وهابیت بر منع گریه برای اموات حرف بی پایه و اساسی است که با روایات صحیح در مخالفت است.
نه تنها گریه کردن در مرگ عزیزان بد نیست بلکه اگر انسان، محزون نشود جاى تعجب است و دلیل بر ضعف عاطفى اوست.

💠یَا أَشْعَثُ، إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِکَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْکَ ذَلِکَ الرَّحِمُ
وَ إِنْ تَصْبِرْ فَفِی اللَّهِ مِنْ کُلِّ مُصِیبَهٍ خَلَفٌ اگر شکیبایى پیشه کنى، خداوند به جاى هر مصیبتى عوضى قرار مى دهد.
حضرت سه دلیل برای لزوم صبر بیان میکند:

1⃣ برای صبر در مصیبت اجر میبری، پس صبر کن
لازم است که انسان جلوى طغیان عواطف را بگیرد و زبان به ناسپاسى نگشاید و بى تابى نکند و سخنانى که دلیل بر عدم خشنودى در مقابل مقدرات الهى است نگوید تا از اجر و پاداش الهى برخوردار باشد و شایستگى خود را از نظر خویشتندارى اثبات کند.

❎چیزی که عوض دارد، گله ندارد:
وقتی خداوند به خاطر صبر به انسان عوض و پاداش میدهد دیگر جای گله و ناراحتی و… نیست.
اگر انسان وسیله اش را دزدیدند و از دستش رفت، ناراحت میشود.
ولی اگر آن را فروخت و پولش را گرفت که دیگر بر آن غصه نمی خورد

✅پاداش صابران:
این پاداش ممکن است پاداش دنیوى و معادل چیزى که از دست رفته است یا بهتر از آن باشد و ممکن است پاداش اخروى باشد و تعبیر «خَلَفْ» با هر دو سازگار است. گاه خداوند هر دو را به انسان مى دهد.

✴️دلداری ملائکه به مصیبت زدگان صبور:
امام باقر علیه السلام فرمود:
لَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ ص
هنگامى که رسول خدارحلت فرمود و مصیبت سنگینى بر خاندان او وارد شد.
أَتَاهُمْ آتٍ فَوَقَفَ بِبَابِ الْبَیْتِ فَسَلَّمَ عَلَیْهِمْ ثُمَّ قَالَ السَّلَامُ عَلَیْکُمْ
شخصى بر در خانه آن حضرت آمد و به تمام عزاداران سلام کرد.
یَا آلَ مُحَمَّدٍ کُلُّ نَفْسٍ ذائِقَهُ الْمَوْتِ …
وَ مَا الْحَیاهُ الدُّنْیا إِلَّا مَتاعُ الْغُرُورِ
سپس با استفاده از آیه اى از قرآن چنین گفت: بدانید همه سرانجام مرگ را مى چشند وپاداش خود را روز قیامت همگى مى یابند، آنها که از آتش دوزخ نجات یابند وداخل بهشت شوند رستگار شدند و زندگى دنیا جز متاع غرور و فریب نیست.
فِی اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ خَلَفٌ مِنْ کُلِّ هَالِکٍ وَ عَزَاءٌ مِنْ کُلِّ مُصِیبَهٍ وَ دَرَکٌ لِمَا فَاتَ
آنگاه افزود: نزد خداوند متعال براى هرچیزى که از دست رفته ثوابى است و تسلیتى از هر مصیبت و جبرانى است براى آنچه از دست رفته است.
فَبِاللَّهِ فَثِقُوا وَ عَلَیْهِ فَتَوَکَّلُوا وَ بِنَصْرِهِ لَکُمْ عِنْدَ الْمُصِیبَهِ فَارْضَوْا
به خدا تکیه کنید و در مصیبت ها به نصرت الهی تکیه کنید و به مشکلات راضی باشید.
فَإِنَّمَا الْمُصَابُ مَنْ حُرِمَ الثَّوَابَ وَ السَّلَامُ عَلَیْکُمْ وَ رَحْمَهُ اللَّهِ وَ بَرَکَاتُهُ
مصیبت زده واقعی کسی است که هم مصیبت دیده هم پاداش و عوضی برای او نیست.
وَ لَمْ یَرَوْا أَحَداً فَقَالَ بَعْضُ مَنْ فِی الْبَیْتِ هَذَا مَلَکٌ مِنَ السَّمَاءِ بَعَثَهُ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ إِلَیْکُمْ لِیُعَزِّیَکُمْ
بعد از این تسلیت کسی این شخص را ندید، بعضی گفتند او فرشته بوده
وَ قَالَ بَعْضُهُمْ هَذَا الْخَضِرُ ع جَاءَکُمْ یُعَزِّیکُمْ بِنَبِیِّکُمْ ص.
و بعضی گفتند حضرت خضر بوده.

✳️جبران مصیبت با ثواب توسط خدا:
شهید ثانی در مسکّن الفواد نقل میکند: مَاتَ لِدَاوُدَ ع وَلَدٌ فَحَزِنَ عَلَیْهِ حَزَناً کَثِیراً فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَیْهِ یَا دَاوُدُ وَ مَا کَانَ یَعْدِلُ هَذَا الْوَلَدُ عِنْدَکَ
حضرت داوود فرزندی داشت که از دنیا رفت و داود نبی بسیار محزون شد. خداوند به داوود فرمود این فرزند نزد تو چقدر ارزش داشت؟
قَالَ یَا رَبِّ کَانَ یَعْدِلُ هَذَا عِنْدِی مِلْ‏ءَ الْأَرْضِ ذَهَباً
گفت به اندازه ای که کل زمین پر از طلا باشد.
قَالَ فَلَکَ أَیْضاً عِنْدِی یَوْمَ الْقِیَامَهِ مِلْ‏ءَ الْأَرْضِ ثَوَاباً
خداوند فرمود پس من هم در قیامت به اندازه ای که زمین را پر کنم به تو ثواب میدهم.
پاداش کسانی که دو یا سه فرزند از دست داده باشند، بهشت است.

💠یَا أَشْعَثُ إِنْ صَبَرْتَ جَرَى عَلَیْکَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْجُورٌ
اى اشعث! اگر صبر کنى، مقدرات الهى بر تو جارى مى شود و پاداش خواهى داشت،

💠 وَ إِنْ جَزِعْتَ جَرَى عَلَیْکَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْزُورٌ
و اگر بى تابى کنى بازهم مقدرات، مسیر خود را طى مى کند؛ ولى تو گناهکار[مَأْزُورٌ] خواهى بود.

2⃣ دومین دلیل لزوم صبر :
بی تابی تو چیزی را عوض نمیکند، بلکه وزر و وبال توست؛ پس صبر کن
شکیبایى و بى تابى در حوادث اگر چه چیزى را تغییر نمى دهد _نه شکیبایى جلوى حادثه را مى گیرد و نه بى تابى از مصیبت کم میکند_ ولی کسانی که صبوری کنند اجر و پاداش فراوانى به سبب تسلیم و رضایتشان در برابر تقدیرات الهى مى برند و کسانی که بی تابی کنند بر اثر ترک تسلیم و رضا و گاه اعتراض به تقدیر الهى و شکایت از آن، گرفتار آثار شوم گناه مى شوند.

✳️صبر امام باقر در مرگ فرزند:
کَانَ قَوْمٌ أَتَوْا أَبَا جَعْفَرٍ ع فَوَافَقُوا صَبِیّاً لَهُ مَرِیضاً
گروهى خدمت امام باقر شرف‌یاب شدند، از قضا، فرزند امام بیمار بود،
فَرَأَوْا مِنْهُ اهْتِمَاماً وَ غَمّاً وَ جَعَلَ لَا یَقِرُّ
و آثار حزن و اندوه بر چهره‌اش نشسته بود.
فَقَالُوا وَ اللَّهِ لَئِنْ أَصَابَهُ شَیْ‏ءٌ إِنَّا لَنَتَخَوَّفُ أَنْ نَرَى مِنْهُ مَا نَکْرَهُ
آنها با خود گفتند: _آنچنان امام حالت حزن داشت_ به خدا سوگند! مى‌ترسیم که اگر مصیبتى به او برسد، چیز ناخوشایندى از او مشاهده کنیم.
فَمَا لَبِثُوا أَنْ سَمِعُوا الصِّیَاحَ عَلَیْهِ
اندک زمانى گذشت تا این‌که صداى گریه و ناله بر آن کودک را شنیدند،
فَإِذَا هُوَ قَدْ خَرَجَ عَلَیْهِمْ مُنْبَسِطَ الْوَجْهِ فِی غَیْرِ الْحَالِ الَّتِی کَانَ عَلَیْهَا
ناگاه امام را دیدند که با چهرۀ گشاده از اندرون آمد و دیگر اندوهگین نبود.
فَقَالُوا لَهُ جَعَلَن َا اللَّهُ فِدَاکَ
از این ‌رو گفتند: قربانت گردیم!
لَقَدْ کُنَّا نَخَافُ مِمَّا نَرَى مِنْکَ أَنْ لَوْ وَقَعَ أَنْ نَرَى مِنْکَ مَا یَغُمُّنَا
حالتى در شما مشاهده کردیم که ترسیدیم عملى از شما سر زند که ما را محزون و غمگین سازد.
فَقَالَ لَهُمْ إِنَّا لَنُحِبُّ أَنْ نُعَافَى فِیمَنْ نُحِبُّ فَإِذَا جَاءَ أَمْرُ اللَّهِ‏ سَلَّمْنَا فِیمَا أَحَبَ‏.
امام فرمود: ما دوست داریم به هر کسی علاقه‌مندیم، در سلامت باشد، ولى چون امر قطعى خداوند فرا رسد و او چیزى براى ما بخواهد بدان گردن مى‌نهیم.

💠یَا أَشْعَثُ ابْنُکَ سَرَّکَ وَ هُوَ بَلَاءٌ وَ فِتْنَهٌ
اى اشعث! فرزندت_وقتی به دنیا آمد_ تو را مسرور ساخت در حالى که سبب آزمایش و فتنه بر تو بود،

💠 وَ حَزَنَکَ وَ هُوَ ثَوَابٌ وَ رَحْمَهٌ
ولى _وقتی از دنیا رفت_ تو را محزون ساخت [حَزَنَکَ] در حالى که براى تو ثواب و رحمت است.

3⃣سومین دلیل لزوم صبر :
تولد فرزند جای غصه داشت، مرگ او تمام شدن فتنه است. پس صبور باش
قرآن کریم میفرماید:
《وَاعْلَمُوا أَنَّمَا أَمْوَالُکُمْ وَأَوْلاَدُکُمْ فِتْنَهٌ؛ انفال – ۲۸ 》
بدانید که اموال و فرزندانتان فقط وسیله آزمایش شماست، وخداست که پاداشی بزرگ نزد اوست.
وقتی فرزند به دنیا می آید بار سنگینی به دوش انسان می آید زیرا وظیفه انسان تربیت و هدایت این فرزند است. اگر انسان بخواهد روزی غصه بخورد، آن روز تولد است که بار به دوش آمده است. ولی وقتی فرزند از دنیا میرود، انسان امانتش را تحویل داده است و باید احساس سبکب و راحتی کند.

🔻نکته:
البته فتنه صرفا به معنای سختی های تربیت و … نیست بلکه معنای وسیعی دارد که به معنای انحراف ایجاد کردن در دین شخص نیز میباشد.
پیامبر مکررا دعا میکرد:
اَللَّهُمَّ إِنِّی أَعُوذُ بِکَ مِنْ وَلَدٍ یَکُونُ عَلَیَّ رَبّاً
خدایا پناه بر تو از فرزندی که بر من خدایی کند.

🔰 مرحوم «مغنیه» در شرح نهج البلاغه خود مى گوید:
فرزند از آنرو براى پدر خود بلاست که تکالیفى بر دوش او مى نهد به خصوص امروز که پسران ودختران براثر انحرافات اخلاقى مایه غم و اندوه پدرانند و این پدرانِ بیچاره، گویى در میان دو طبقه آتش، تحت فشار قرار دارند:
آتش محبت و عاطفه،
و آتش اندوه وحزن نسبت به فرزندى که شیطان او را از دست آنان گرفته است. وچاره اى جز حسرت و اندوه و ناله ندارند و شک نیست که این حزن، مایه ثواب و رحمت است، همانگونه که امام علیه السلام در جمله بالا فرموده است.

💠یَا أَشْعَثُ، إِنْ تَحْزَنْ عَلَى ابْنِکَ فَقَدِ اسْتَحَقَّتْ مِنْکَ ذَلِکَ الرَّحِمُ،
اى اشعث، اگر بر پسرت اندوهگین هستى، سزاوارى، زیرا جگر گوشه توست.

💠وَ إِنْ تَصْبِرْ فَفِی اللَّهِ مِنْ کُلِّ مُصِیبَهٍ خَلَفٌ.
اگر صبر کنى، خداوند به هر مصیبتى پاداشى دهد.

💠 یَا أَشْعَثُ إِنْ صَبَرْتَ جَرَى عَلَیْکَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْجُورٌ،
اى اشعث، اگر در این مصیبت صبر کنى، تقدیر خداوند بر تو رفته است و تو را مزدى است.

💠وَ إِنْ جَزِعْتَ جَرَى عَلَیْکَ الْقَدَرُ وَ أَنْتَ مَأْزُورٌ.
و اگر بیتابى کنى، تقدیر خداوند بر تو رفته و تو گناهکارى.

💠یَا أَشْعَثُ ابْنُکَ سَرَّکَ وَ هُوَ بَلَاءٌ وَ فِتْنَهٌ، وَ حَزَنَکَ وَ هُوَ ثَوَابٌ وَ رَحْمَهٌ.
اى اشعث، پسر تو شادمانت مى داشت، پس براى تو بلا و آزمایش بود اکنون تو را محزون داشته و آن ثواب است و رحمت.

🔻نکته1:
تسلیت گفتن راهی برای هدایت و نزدیکی قلوب:
اشعث ابن قیس شخصیت منافقی است که حضرت در همین نهج البلاغه موارد متعددی در مذمت او حرف زده است ولی وقتی فرزند او از دنیا رفت، به او تسلیت گفت. در نامه ۵ نهج البلاغه فرمود :
و من کتاب له علیه السلام إلى أشعث بن قیس عامل أذربیجان:
نامه اى از آن حضرت (ع) به اشعث بن قیس، عامل خود در آذربایجان نوشته است:
وَ إِنَّ عَمَلَکَ لَیْسَ لَکَ بِطُعْمَهٍ وَ لَکِنَّهُ فِی عُنُقِکَ أَمَانَهٌ
حوزه فرمانرواییت طعمه تو نیست، بلکه امانتى است بر گردن تو،

✳️در خطبه ۲۲۴ نهج البلاغه فرمود :
وَ أَعْجَبُ مِنْ ذَلِکَ طَارِقٌ طَرَقَنَا بِمَلْفُوفَهٍ فِی وِعَائِهَا وَ مَعْجُونَهٍ شَنِئْتُهَا،
از ماجرای عقیل شگفت انگیزتر داستان کسى است اشعث بن قیس منافق که نیمه شب در خانه را زد و ظرف سرپوشیده اى پر از حلواى خوش طعم و شیرین براى من هدیه آورد.
کَأَنَّمَا عُجِنَتْ بِرِیقِ حَیَّهٍ أَوْ قَیْئِهَا.
معجونى بود که من از آن متنفر شدم گویى با آب دهان مار یا استفراغ او خمیر شده بود. به او گفتم:
فَقُلْتُ أَصِلَهٌ أَمْ زَکَاهٌ أَمْ صَدَقَهٌ؟ فَذَلِکَ مُحَرَّمٌ عَلَیْنَا أَهْلَ الْبَیْتِ.
آیا این هدیه است یا زکات یا صدقه؟ که این هر دو بر ما اهل بیت حرام است.
فَقَالَ لَا ذَا وَ لَا ذَاکَ، وَ لَکِنَّهَا هَدِیَّهٌ؛
او گفت: نه این است و نه آن ولى هدیه است!
فَقُلْتُ هَبِلَتْکَ الْهَبُولُ، أَعَنْ دِینِ اللَّهِ أَتَیْتَنِی لِتَخْدَعَنِی،
گفتم: زنان بچه مرده بر تو گریه کنند آیا از طریق آیین خدا به سراغ من آمده اى تا مرا بفریبى؟
أَمُخْتَبِطٌ أَنْتَ، أَمْ ذُو جِنَّهٍ، أَمْ تَهْجُرُ؟
آیا تعادل فکرى خود را از دست داده اى یا جن زده اى یا بر اثر شدت بیمارى هذیان مى گویى؟
وَ اللَّهِ لَوْ أُعْطِیتُ الْأَقَالِیمَ السَّبْعَهَ بِمَا تَحْتَ أَفْلَاکِهَا
به خدا سوگند اگر اقلیمهاى هفتگانه روى زمین را با آنچه در زیر آسمانهایش قرار دارد به من داده شود
عَلَى أَنْ أَعْصِیَ اللَّهَ فِی نَمْلَهٍ أَسْلُبُهَا جُلْبَ شَعِیرَهٍ، مَا فَعَلْتُهُ
که خدا را با گرفتن پوست جوى از دهان مورچه اى نافرمانى کنم هرگز نخواهم کرد.

✴️در خطبه ۱۹ نهج البلاغه  فرمود:
مَا یُدْرِیکَ مَا عَلَیَّ مِمَّا لِی
تو چه دانى، که چه چیز به سود من است و چه چیز به زیان من.
عَلَیْکَ لَعْنَهُ اللَّهِ وَ لَعْنَهُ اللَّاعِنِینَ حَائِکٌ ابْنُ حَائِکٍ مُنَافِقٌ ابْنُ کَافِرٍ
لعنت خدا بر تو باد و لعنت لعنت کنندگان.
اى که خود و پدرت همواره دروغى چند به هم مى بافته اید. 
این سیره و روش عملی امیرالمومنین درس خوبی است برای همه ما که بتوانیم در غم و شادی دیگران مشارکت کنیم، بار از دوش مردم برداریم و موجبات آرامش و تسلّی آنها را فراهم کنیم.

🔻نکته۲:
تسلیت گفتن به مصیبت زده در روایات
جزای تسلیت دادن به مصیبت زده:
وَ رُوِیَ أَنَّ دَاوُدَ ع قَالَ: إِلَهِی مَا جَزَاءُ مَنْ یُعَزِّی الْحَزِینَ وَ الْمُصَابَ ابْتِغَاءَ مَرْضَاتِکَ در روایت است که حضرت داوود علیه السّلام در مناجاتش با خداى خویش چنین گفت:
پروردگارا! پاداش و ثواب کسى که براى رضاى تو به شخص محزون و مصیبت دیده تسلیت گوید چیست؟
قَالَ جَزَاؤُهُ أَنْ أَکْسُوَهُ رِدَاءً مِنْ أَرْدِیَهِ الْإِیمَانِ أَسْتُرُهُ مِنَ النَّارِ وَ اَدْخِلُهُ بِهِ الْجَنَّهَ خطاب رسید؛ پاداشش این است که او را لباس امن و امان مى‏پوشانم و از آتش جهنم حفظش مى‏کنم و او را داخل بهشت مى‏نمایم.
سپس حضرت داود علیه السّلام عرض کرد:
تسلیت گفتن به مادر داغدار:
کَانَ فِیمَا نَاجَى بِهِ مُوسَى ع رَبَّهُ قَالَ یَا رَبِّ مَا لِمَنْ عَزَّى الثَّکْلَى
حضرت موسی به خدا عرض کرد پاداش کسی که به زن فرزند از دست داده تسلیت بگوید چیست؟!
قَالَ أُظِلُّهُ فِی ظِلِّی یَوْمَ لَا ظِلَّ إِلَّا ظِلِّی
فرمود در روزی که همه در آتش گرمای جهنم هستند، او را در سایه خودم امنیت میدهم

❇️اجر مصیبت دیده با تسلیت دهنده یکی است.
پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود:
مَنْ عَزَّى مُصَاباً کَانَ لَهُ مِثْلُ أَجْرِهِ مِنْ غَیْرِ أَنْ یَنْتَقِصَ مِنْ أَجْرِ الْمُصَابِ شَیْ‏ءٌ.
اگر کسی به مصیبت دیده ای تسلیت بگوید و او را دلداری دهد عینا همان اجری که مصیبت دیده میبرد، به او نیز داده میشود بدون اینکه ازرش آن اجر کم شود.

✴️پیامبر در تسلیت گفتن به معاذ بن جبل برای وفات فرزندش نوشت.
أَنَّهُ تُوُفِّیَ لِمُعَاذٍ وَلَدٌ فَاشْتَدَّ وَجْدُهُ عَلَیْهِ فَبَلَغَ ذَلِکَ النَّبِیَّ ص فَکَتَبَ إِلَیْهِ
معاذ بن جبل که یکى از یاران پیغمبر است،پسرش فوت شد و در مرگ او بسیار اندوهناک گردید.پیغمبر اکرم تسلیت و تعزیتى به این عنوان براى او نوشت.
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِیمِ مِنْ مُحَمَّدٍ رَسُولِ اللَّهِ إِلَى مُعَاذٍ
از محمد رسول خدا به معاذ:
سَلَامٌ عَلَیْکَ فَإِنِّی أَحْمَدُ اللَّهَ الَّذِی لَا إِلَهَ إِلَّا هُوَ
سلام به تو،اى معاذ،من خداى یکتایى را که جز او خدائى نیست،سپاس مى‌گذارم.
أَمَّا بَعْدُ! أَعْظَمَ اللَّهُ لَکَ الْأَجْرَ وَ أَلْهَمَکَ الصَّبْرَ وَ رَزَقَنَا وَ إِیَّاکَ الشُّکْرَ
اما بعد،خداوند اجر تو را بزرگ گرداند،و صبر به تو الهام نماید،و ما و شما را توفیق شکرگزارى عنایت کند.
فَإِنَّ أَنْفُسَنَا وَ أَهْلِینَا وَ مَوَالِیَنَا وَ أَوْلَادَنَا مِنْ مَوَاهِبِ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ الْهَنِیئَهِ وَ عَوَارِیهِ‏ الْمُسْتَوْدَعَهِ
اى معاذ،جان و زن و اولاد و اموال ما از مواهب و بخششهاى گواراى الهى است و امانتهائى هستند که پس گرفته مى‌شوند.
نُمَتَّعُ بِهَا إِلَى أَجَلٍ مَعْلُومٍ وَ نُفِیضُ لِوَقْتٍ مَعْدُودٍ
ما یک مدت معین از آنها استفاده و بهره‌بردارى مى‌کنیم و در وقت معین از ما گرفته مى‌شوند.
ثُمَّ افْتَرَضَ عَلَیْنَا الشُّکْرَ إِذَا أَعْطَانَا، وَ الصَّبْرَ إِذَا مَا ابْتَلَانَا
سپس بر ما هنگام عطای نعمت شکر و سپاسگزارى لازم است و وقت گرفتن آن نعمت، صبر و بردباری
وَ کَانَ ابْنُکَ مِنْ مَوَاهِبِ اللَّهِ الْهَنِیئَهِ وَ عَوَارِیهِ الْمُسْتَوْدَعَهِ
اى معاذ فرزند تو از مواهب و بخششهاى گواراى الهى و امانتهاى او بود.
مَتَّعَکَ اللَّهُ بِهِ فِی غِبْطَهٍ وَ سُرُورٍ وَ قَبَضَهُ مِنْکَ بِأَجْرٍ کَثِیرٍ
یک مدت با کمال خوشى از او بهره‌گیرى کردى و خدا ترا از آن بهره‌ور گردانید،و اکنون که آن را از تو گرفته،متقابلا اجر بسیار به تو عنایت کرده.
وَ الصَّلَاهِ وَ الرَّحْمَهِ وَ الْهُدَى
اجرى که عبارتست از درود و رحمت و هدایت _اشاره است به آیه شریفۀ
«أُولٰئِکَ‌ عَلَیْهِمْ‌ صَلَوٰاتٌ‌ مِنْ‌ رَبِّهِمْ‌ وَ رَحْمَهٌ‌»
إِنْ صَبَرْتَ وَ احْتَسَبْتَ فَلَا تَجْمَعَنَّ عَلَیْکَ مُصِیبَتَیْنِ فَیَحْبَطَ لَکَ أَجْرُکَ وَ تَنْدَمَ عَلَى مَا فَاتَکَ
اگر صبر کنى دو مصیبت به تو وارد نمى‌شود _که هم فرزندت را از دست داده ای_ هم اجرت ضایع و از گذشته پشیمان نمى‌شوى.
فَلَوْ قَدِمْتَ عَلَى ثَوَابِ مُصِیبَتِکَ عَلِمْتَ أَنَّ الْمُصِیبَهَ قَصُرَتْ فِی جَنْبِ اللَّهِ عَنِ الثَّوَابِ فَتَنَجَّزْ مِنَ اللَّهِ مَوْعُودَهُ وَ لْیَذْهَبْ أَسَفُکَ عَلَى مَا هُوَ نَازِلٌ بِکَ
اگر با اجر و ثواب مصیبت،بر خدا وارد شوى،مى‌فهمى که مصیبت در مقابل ثواب الهى خیلى کم و کوتاه است و وعده خدا حتمى است.
فَکَانَ قَدَرٌ قَدْ نَزَلَ عَلَیْکَ وَ السَّلَامُ.
باید تأسف تو بر مصیبت نازله،برطرف گردد.و السلام.

اللهم الرزقنا شکرا الشاکرین