💠وَ قَالَ (علیه السلام) فِی صِفَهِ الدُّنْیَا
امام علیه السلام در وصف دنیا فرمود:
💠تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ
می فریبد و زیان می رساند و می گذرد؛
💠إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَمْ یَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِیَائِهِ
خداوند به عطا کردن دنیا به عنوان پاداش برای دوستانش، رضایت نداده،
وَ لَا عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ
و گرفتن دنیا را به عنوان کیفر دشمنانش نپذیرفته است؛
وَ إِنَّ أَهْلَ الدُّنْیَا کَرَکْبٍ، بَیْنَا هُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ، فَارْتَحَلُوا / فَارْتَحِلُوا
اهل دنیا همچون کاروانی هستند که هنوز رحل اقامت نیفکنده اند که قافله سالار فریاد می زند کوچ کنید: و آنها کوچ می کنند / پس کوچ کنید.

✍️این حکمت در رابطه با دنیاشناسی است ،کسی که دنیا را بشناسد تعامل درستی با آن خواهد داشت.

✅امیرالمومنین در این حکمت به شش ویژگی های دنیا اشاره میفرماید.

🔹ویژگی اول:
دنیا فریبنده است(تَغُرُّ):
فریبندگى دنیا از طریق ظواهر پرزرق و برق آن است; اموال و ثروت ها، کاخ ها و زینت ها، مقام ها و قدرت ها; همه از مظاهر فریبنده دنیاست که گروه زیادى را به سوى خود جلب کرده و مى کند.

👈گاهی با بازی انسان را فریب میدهند:
🔺قرآن کریم در آیه ۷۰ سوره انعام در مورد فریبندگی دنیا میفرماید:
وَ ذَرِ الَّذِینَ اتَّخَذُوا دِینَهُمْ لَعِبًا وَلَهْوًا وَغَرَّتْهُمُ الْحَیَاهُ الدُّنْیَا
و رها کن کسانی را که آیین فطری خود را به بازی و سرگرمی گرفتند، و زندگی دنیا، آنها را مغرور ساخته است.

👈گاهی با امیدواری بی جهت به رحمت الهی انسان را فریب میدهند:
و در سوره لقمان میفرماید:
یَا أَیُّهَا النَّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمْ وَاخْشَوْا یَوْمًا لَا یَجْزِی وَالِدٌ عَنْ وَلَدِهِ وَلَا مَوْلُودٌ هُوَ جَازٍ عَنْ وَالِدِهِ شَیْئًا
ای مردم! تقوای الهی پیشه کنید و بترسید از روزی که نه پدر کیفر اعمال فرزندش را تحمّل می‌کند، و نه فرزند چیزی از کیفر اعمال پدرش را
إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ
به یقین وعده الهی حقّ است
فَلَا تَغُرَّنَّکُمُ الْحَیَاهُ الدُّنْیَا
پس مبادا زندگانی دنیا شما را بفریبد
وَ لَا یَغُرَّنَّکُمْ بِاللَّهِ الْغَرُورُ
و مبادا شیطان فریبکار شما را به کرم خدا مغرور سازد!


👈مظاهر فریبندگی دنیا فراوان اند:

1⃣ ثروت اندوزی:
فرد تمام عمر خود را صاف جمع‌آوری ثروت می‌کند و فکر می‌کند با پول بیشتر به آرامش می‌رسد، اما در نهایت می‌بیند تنها طمع و اضطراب او بیشتر شده است.

2⃣ مقام و قدرت:
کسی که برای رسیدن به یک مقام بالاتر، تمام روابط و اصول اخلاقی خود را زیر پا می‌گذارد، اما وقتی به آن مقام می‌رسد، تنها احساس خلأ و تنهایی می‌کند.

3⃣ زیبایی‌های ظاهری:
توجه افراطی به جراحی‌های زیبایی و لوازم آرایشی برای حفظ جوانی، در حالی که این زیبایی موقتی و فانی است و آرامش درونی نمی‌آورد.

4⃣ اعتبار کاذب:
زندگی کردن برای جلب رضایت و تحسین و تایید مردم، تا جایی که فرد هویت واقعی خود را فراموش می‌کند و میشود آنچه مردم از او میخواهند.

5⃣ قدرت جسمانی:
تکیه بر قدرت و سلامت جسمانی جوانی و غافل شدن از ضعف و ناتوانی که در پیری گریبان‌گیر خواهد شد.

🔹ویژگی دوم:
دنیا زیان رساننده است(تَضُرُّ):
زیان رساندن دنیا از طریق ناکامى ها، درد و رنج ها، شکست ها و مصیبت هاست.
هنوز انسان دوران جوانى را طى نکرده برف پیرى بر سر و روى او مى نشیند و هنوز از قدرتش استفاده نکرده دیگران آن را از چنگ او درمى آورند. هنوز از سلامتى اش بهره مند نشده امواج بیمارى و درد و رنج او را احاطه مى کند.

👈ارتباط فریبندگی دنیا و زیان رساندن دنیا:
اساساً فریبندگى دنیا گویا مقدمه اى براى زیان رساندن آن است; انسان را غرق نعمت مى کند ناگهان از او باز مى‌ستاند و گرفتار امواج غم و اندوه مى کند.
وقتی بنا باشد کسی را فریب بدهند باید او را به چیزی سرگرم کنند تا حواسش پرت شود.
دنیا اگر بخواهد کسی را فریب بدهد او را به بازی ها و سرگرمی ها مشغول میکند.
به تعبیر امیرالمؤمنین علیه‌السلام مردم تا وقتی در این دنیا هستند مانند سوارانی هستند که در خوابند و کس دیگری مرکب آنها را راهنمایی می‌کند.


🔺قرآن کریم در مورد زیان رساندن دنیا در سوره کهف میفرماید:
قُلْ هَلْ نُنَبِّئُکُمْ بِالْأَخْسَرِینَ أَعْمَالًا
بگو: آیا شما را از زیانکارترین مردم از جهت عمل آگاه کنم؟
الَّذِینَ ضَلَّ سَعْیُهُمْ فِی الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَ هُمْ یَحْسَبُونَ أَنَّهُمْ یُحْسِنُونَ صُنْعًا
آنان کسانی هستند که کوششان در زندگی دنیا به هدر رفته و گم شده است در حالی که خود می پندارند، خوب عمل می کنند.

✍️ چه زمانی انسان خسارت میکند؟! آن وقتی که خیال کند همه چی را میداند، بهترین کار را انجام میدهد، نیاز به مشورت کسی ندارد و… اینجاست که فریب خورده و ضرر میکند.
هر گاه خود را بی نیاز از دیگران دیدی فریب خورده ای و خسارت خواهی دید.

👈مظاهر زیان رساندن دنیا:

1⃣ بیماری‌های سخت:
یک بیماری ناگهانی مانند سرطان، تمام برنامه‌ها، ثروت و آرامش یک فرد را در هم می‌کشد.

2⃣ورشکستگی مالی:
از دست دادن ناگهانی تمام سرمایه و دارایی که سال‌ها برای آن زحمت کشیده شده است.

3⃣ مرگ عزیزان:
درد فراق و از دست دادن کسی که عاشقانه دوستش داشتیم، که یکی از سخت‌ترین مصیبت‌های دنیاست.

4⃣ فتنه و تهمت:
گرفتار شدن در دام شایعات و تهمت‌های ناحق که آبروی فرد را از بین می‌برد. مخصوصا وقتی انسان در مقابل دشمن ایستادگی میکند، دنیا اینگونه به او خسارت میرساند.
مرحوم کلینی بابی در کتاب العشره دارد که در آن در مورد بلایا و امتحانات مومنین روایات فراوانی آورده است.

5⃣ حسادت رقیبان:
ضرر دیدن از توطئه‌ها و دسیسه‌های اطرافیان حسود یا رقیبان.

6⃣ پیروزی‌های پرهزینه:
رسیدن به یک موفقیت در کاریا ورزش و… به بهای از دست دادن سلامت وو جوانی به دست می آید.

7⃣ پیری و ناتوانی:
تجربه ضعف قوای جسمی و ذهنی در کهنسالی، که بسیاری از لذت‌های گذشته را غیرممکن می‌سازد.

🔹ویژگی سوم:
دنیا در حال گذر است( تَمُرُّ):

گذرا بودن دنیا چیزى نیست که بر کسى مخفى باشد. تاریخ، بهترین شاهد و گواه آن است و حوادثى که با چشم خود در طول عمر دیده ایم گواه دیگرى است. فرعون ها و نمرودها و شدادها همه رفتند سلاطین بزرگ و قدرتمند و جهان گشا همگى در زیر خاک پنهان شدند. تنها کاخ هاى ویران شده آن ها باقى مانده است. در عمر خود نیز کسان بسیارى را دیده ایم که یک روز در اوج قدرت بودند و روز دیگر در نهایت ذلت.

👈نکته:
تَمُرُّ اگر از ماده مَرَّ باشد به معنای گذر است ولی اگر از ماده ی مُرَّ باشد به معنای تلخی است.
در این معنا؛ کلام حضرت به این معناست که دنیا ضرر رساننده و تلخ کننده ی اوقات و احوال است.

✍️ که البته همان معنای مرور و گذر بهتر است.

💠فِی صِفَهِ الدُّنْیَا: تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ

🔹ویژگی چهارم:
دنیا پاداش مؤمنین نیست(إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَمْ یَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِیَائِهِ):
حضرت در حقارت و ناچیزی دنیا میفرماید دنیا در نگاه خداوند آنقدر اهمیت و ارزش ندارد که بخواهد آن را به عنوان پاداش و جزای اولیای خودش قرار دهد. خداوند برای دوستانش جرا و پاداش بزرگتری انتخاب کرده است که دنیا در مقابل آن هیچ است.

👈 دنیا برای کافران قرار داده شده، نه مومنین:
🔺قرآن مجید در سوره زخرف مى فرماید:
وَلَوْلاَ أَنْ یَکُونَ النَّاسُ أُمَّهً وَاحِدَهً لَّجَعَلْنَا لِمَنْ یَکْفُرُ بِالرَّحْمَنِ لِبُیُوتِهِمْ سُقُفاً مِّنْ فَضَّه وَمَعَارِجَ عَلَیْهَا یَظْهَرُونَ * وَلِبُیُوتِهِمْ أَبْوَاباً وَسُرُراً عَلَیْهَا یَتَّکِئُونَ * وَزُخْرُفاً وَإِنْ کُلُّ ذَلِکَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَیَاهِ الدُّنْیَا وَالاْخِرَهُ عِنْدَ رَبِّکَ لِلْمُتَّقِینَ
اگر تمکّن کفّار از مواهب مادى سبب نمى شد که همه مردم، امت واحدی در مسیر گمراهى شوند، ما براى کسانى که به خداوند رحمان، کافر مى شدند خانه هایى قرار مى دادیم با سقف هایى از نقره و نردبان هایى که از آن بالا روند و براى اطاق هاى آن ها درهایى پر زرق و برق و تخت هایى زیبا قرار مى دادیم که بر آن تکیه کنند، و هرگونه زیورى را در اختیار آن ها مى گذاشتیم، ولى این ها همه، متاع زندگى دنیاست، و سراى آخرت نزد پروردگارت براى پرهیزکاران است.

👈 خدا همین دنیای ناچیز را هم برای مومن نمی پسندد:
🔺امام صادق علیه‌السلام:
لَوْ لاَ إِلْحَاحُ هَذِهِ اَلشِّیعَهِ عَلَى اَللَّهِ فِی طَلَبِ اَلرِّزْقِ لَنَقَلَهُمْ مِنَ اَلْحَالِ اَلَّتِی هُمْ فِیهَا إِلَى مَا هُوَ أَضْیَقُ مِنْهَا
اگر اصرار شیعه نبود به درگاه خدا براى طلب روزى،از همین حالى هم که دارند خدا آنها را به حالى بر مى‌گردانید که تنگ‌دست‌تر باشند.

👈بنا بر فقر مؤمنین بوده است:

🔺امام صادق علیه‌السلام:
مَا کَانَ مِنْ وُلْدِ آدَمَ مُؤْمِنٌ إِلاَّ فَقِیراً
از فرزندان آدم مؤمنى نبود جز آنکه فقیر بوده
وَ لاَ کَافِرٌ إِلاَّ غَنِیّاً
و هیچ کافرى نبود جز آنکه توانگر بوده
حَتَّى جَاءَ إِبْرَاهِیمُ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ: «رَبَّنٰا لاٰ تَجْعَلْنٰا فِتْنَهً لِلَّذِینَ کَفَرُوا »
تا جناب ابراهیم علیه السّلام آمد و عرض کرد:«پروردگارا ما را وسیله آزمایش کفار مگردان» (که با خود گویند اگر ایمان خوب بود، اینها فقیر و گرفتار نبودند و یا برخى از ترس فقر ایمان نیاورند)
فَصَیَّرَ اَللَّهُ فِی هَؤُلاَءِ أَمْوَالاً وَ حَاجَهً وَ فِی هَؤُلاَءِ أَمْوَالاً وَ حَاجَهً
سپس خدا از اینها دسته‌ئى را مال دار و دسته‌ئى را نیازمند، و از آنها نیز برخى را مال دار و بعضى را نیازمند گردانید.گ

👈عذرخواهی خدا از فقرای مؤمنین:
🔺امام صادق علیه‌السلام:
إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ یَلْتَفِتُ یَوْمَ اَلْقِیَامَهِ إِلَى فُقَرَاءِ اَلْمُؤْمِنِینَ شَبِیهاً بِالْمُعْتَذِرِ إِلَیْهِمْ فَیَقُولُ
به راستى خدا عز و جل روز قیامت به فقرا و مسلمانان توجّه نماید به مانند یک عذرخواه و مى‌فرماید
وَ عِزَّتِی وَ جَلاَلِی مَا أَفْقَرْتُکُمْ فِی اَلدُّنْیَا مِنْ هَوَانٍ بِکُمْ عَلَیَّ وَ لَتَرَوُنَّ مَا أَصْنَعُ بِکُمُ اَلْیَوْمَ
به عزّت و جلالم سوگند، من براى خوار داشتن شما در دنیا فقیرتان نکردم و هر آینه امروز خواهید دید که با شما چه مى‌کنم
فَمَنْ زَوَّدَ أَحَداً مِنْکُمْ فِی دَارِ اَلدُّنْیَا مَعْرُوفاً فَخُذُوا بِیَدِهِ فَأَدْخِلُوهُ اَلْجَنَّهَ
هر که در دار دنیا احسانى به شما کرده است،دست او را بگیرید و او را به بهشت ببرید‌.
✍️این روایات به این معناست که فقر و نداری نشانه حقارت نیست،اتفاقا خداوند چنین بنایی دارد که مؤمنین در فقر باشند تا به بهتر از دنیا برسند ، دنیا چیز با ارزشی نیست که خداوند آن را جزای مؤمنین قرار دهد.

خداوند برای تحقیر، مومنین را فقیر نکرده است. دنیا در نگاه خدا چیز با ارزشی نیست که بخواهد آن را به مومنین بدهد.


👈 خداوند پیامبر را با گرفتن دنیا از او تکریم کرد:
🔺خطبه ۱۶۰:
وَ لَقَدْ کَانَ فِی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) مَا یَدُلُّکَ عَلَى مَسَاوِئِ الدُّنْیَا وَ عُیُوبِهَا
در زندگى رسول خدا امورى است که تو را به بدى ها و عیوب دنیا راهنمایى مى کند،
إِذْ جَاعَ فِیهَا مَعَ خَاصَّتِهِ
چرا که او و نزدیکانش در دنیا گرسنه بودند.
وَ زُوِیَتْ عَنْهُ زَخَارِفُهَا مَعَ عَظِیمِ زُلْفَتِهِ
و با این که او در پیشگاه خدا مقام و منزلتى بس عظیم داشت، زینت هاى دنیا از او دریغ داشته شد.
فَلْیَنْظُرْ نَاظِرٌ بِعَقْلِهِ أَکْرَمَ اللَّهُ مُحَمَّداً بِذَلِکَ أَمْ أَهَانَهُ؟
بنابراین هر کس باید با عقل خودش بنگرد که آیا خدا با این کار پیامبرش را گرامى داشت یا به او اهانت کرد؟
فَإِنْ قَالَ أَهَانَهُ فَقَدْ کَذَبَ وَ اللَّهِ الْعَظِیمِ بِالْإِفْکِ الْعَظِیمِ
اگر کسى بگوید: خدا با این کار _گرفتن زخارف دنیا از آن حضرت_ به او اهانت نموده ـ سوگند به پروردگار متعال ـ که دروغ گفته است; دروغى بزرگ؛
وَ إِنْ قَالَ أَکْرَمَهُ فَلْیَعْلَمْ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَهَانَ غَیْرَهُ حَیْثُ بَسَطَ الدُّنْیَا لَهُ
و اگر بگوید: او را گرامى داشته پس باید بداند که دیگران را که غرق زینت هاى دنیا هستند گرامى نداشته است،
وَ زَوَاهَا عَنْ أَقْرَبِ النَّاسِ مِنْهُ
چرا که دنیا را براى آن ها گسترده و از مقرّب ترین افراد به خودش دریغ داشته است.

🔹ویژگی پنجم:
دنیا نمی تواند حق دشمنان را کف دستشان بگذارد( وَ لَا عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ):

حضرت در حقارت دنیا برای مجازات کردن دشمنان نیز میفرماید خداوند راضی نیست که دشمنان در همین دنیا مقداری مجازات شوند و تمام شود. دنیا چنین قابلیتی ندارد که بتواند به اندازه ی گناه و دشمنی دشمنان به آنها عذاب بچشاند.
امثال صدام و قذافی و هیتلر که هزاران نفر کشته اند در دنیا هر مجازاتی ببینند در مقابل آن خطایی که انجام داده اند هیچ است.

🔺قرآن کریم از قول اهل جهنم میفرماید:
وَ نَادَوْا یَا مَالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنَا رَبُّکَ قَالَ إِنَّکُمْ مَاکِثُونَ
و فریاد می زنند: ای مالکِ دوزخ! بگو: پروردگارت ما را بمیراند تا از این عذاب نجات یابیم. مالک می گوید: یقیناً شما ماندنی هستید.

🔺در آیه دیگر میفرماید:
إِنَّ الَّذِینَ کَفَرُوا بِآیَاتِنَا سَوْفَ نُصْلِیهِمْ نَارًا کُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْنَاهُمْ جُلُودًا غَیْرَهَا لِیَذُوقُوا الْعَذَابَ
یقیناً کسانی که به آیات ما کافر شدند به زودی آنان را به آتشی شکنجه آور و سوزان درآوریم، هرگاه پوستشان بریان شود، پوست های دیگری جایگزین آن می کنیم تا عذاب را بچشند.

👈دشمنان در دنیا هم عذاب میبینند ولی تسویه حساب برای قیامت است:
خداوند اقوام متعددى را به عذاب هاى دنیوى گرفتار کرده است.
در قرآن مجید نمونه هاى فراوانى از آن دیده مى شود ولى این به آن معنا نیست که فقط عذاب هاى دنیا و سلب نعمت ها جزاى کافران باشد; جزاى اصلى آن ها در قیامت است.

🔺همان گونه که قرآن در آیه ۲۱ سوره سجده مى فرماید:
وَ لَنُذِیقَنَّهُمْ مِّنَ الْعَذَابِ الاَْدْنَى دُونَ الْعَذَابِ الاَْکْبَرِ لَعَلَّهُمْ یَرْجِعُونَ
به آنان از عذاب نزدیک عذاب این دنیا پیش از عذاب بزرگ عذاب آخرت مى چشانیم، شاید بازگردند!

👈دنیا تحمل عذاب قیامت را ندارد:

📚مرحوم صدوق در ثواب الاعمال و عقاب الاعمال روایت نقل میکند:
ذُکِرَ عِنْدَ أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ قَاتِلُ اَلْحُسَیْنِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ
در محضر امام صادق علیه‌السلام از قاتل امام حسین علیه السّلام سخن به میان آمد.
فَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِهِ کُنْتُ أَتَمَنَّى أَنْ یَنْتَقِمَ اَللَّهُ مِنْهُ فِی اَلدُّنْیَا
یکى از اصحاب آن حضرت گفت:دوست داشتم خداوند در همین دنیا از او انتقام مى‌گرفت.
قَالَ کَأَنَّکَ تَسْتَقِلُّ لَهُ عَذَابَ اَللَّهِ
حضرت فرمود:گویا تو،کیفر و عذابى را که خداوند براى او مقرّر داشته است،کم تصوّر مى‌کنى!
وَ مَا عِنْدَ اَللَّهِ أَشَدُّ عَذَاباً وَ أَشَدُّ نَکَالاً مِنْهُ
آگاه باش تحمّل عذاب و مجازاتى که خداوند در برزخ و آخرت براى او مهیّا کرده،به مراتب دشوارتر و شکنجه بارتر از بلاها و عذابهاى دنیائى است.

👈روایتی از هر نظر عجیب:

🔺امام کاظم علیه‌السلام:
یُقَالُ لِلْمُؤْمِنِ فِی قَبْرِهِ مَنْ رَبُّکَ قَالَ فَیَقُولُ اَللَّهُ
هنگامی که مومن را در قبرش قرار می دهند، از او پرسیده می شود پرورردگارت کیست؟ می گوید: الله
فَیُقَالُ لَهُ مَا دِینُکَ فَیَقُولُ اَلْإِسْلاَمُ فَیُقَالُ لَهُ مَنْ نَبِیُّکَ فَیَقُولُ مُحَمَّدٌ فَیُقَالُ مَنْ إِمَامُکَ فَیَقُولُ فُلاَنٌ
از او پرسیده می شود دین تو چیست؟ می گوید: اسلام؛ بعد، از او پرسیده می شود پیامبرت کیست؟ می گوید: محمد صلی الله علیه وآله وسلم. بعد، از او پرسیده می شود امامت کیست؟ می گوید: فلان شخص
فَیُقَالُ کَیْفَ عَلِمْتَ بِذَلِکَ فَیَقُولُ أَمْرٌ هَدَانِی اَللَّهُ لَهُ وَ ثَبَّتَنِی عَلَیْهِ
از او می پرسند: این ها را چگونه یاد گرفتی؟ می گوید: این امری است که خدا مرا به آن راهنمایی کرده و بر آن استوار نموده است. _یعنی اگر راهنمایی و هدایت خداوند نبود من چیزی نمی آموختم_
مومن در اینجا میگوید خدایا قیامت را زودتر برپا کن تا من به نعمت هایم برسم…

وَ یُقَالُ لِلْکَافِرِ مَنْ رَبُّکَ
و از کافر پرسیده می شود پرورردگارت کیست؟
فَیَقُولُ اَللَّهُ فَیُقَالُ مَنْ نَبِیُّکَ فَیَقُولُ مُحَمَّدٌ فَیُقَالُ مَا دِینُکَ فَیَقُولُ اَلْإِسْلاَمُ
می گوید: الله؛ از او پرسیده می شود دین تو چیست؟ می گوید: اسلام؛ بعد، از او پرسیده می شود پیامبرت کیست؟ می گوید: محمد
فَیُقَالُ مِنْ أَیْنَ عَلِمْتَ ذَلِکَ فَیَقُولُ سَمِعْتُ اَلنَّاسَ یَقُولُونَ فَقُلْتُهُ
از او می پرسند: این ها را چگونه یاد گرفتی؟ می گوید از زبان مردم شنیدم _دیدم همه می گویند، من هم گفتم؛ بدون هیچ اعتقاد قلبی_
فَیَضْرِبَانِهِ بِمِرْزَبَهٍ لَوِ اِجْتَمَعَ عَلَیْهَا اَلثَّقَلاَنِ اَلْإِنْسُ وَ اَلْجِنُّ لَمْ یُطِیقُوهَا
پس منِ خدا می گویم: او را با عصایی آهنین بزنید، که اگر جن و انس جمع شوند نمی توانند عذاب آن را تحمل کنند
قَالَ فَیَذُوبُ کَمَا یَذُوبُ اَلرَّصَاصُ
پس بدن او ذوب می شود همانگونه که سرب ذوب می شود.
ثُمَّ یُعِیدَانِ فِیهِ اَلرُّوحَ فَیُوضَعُ قَلْبُهُ بَیْنَ لَوْحَیْنِ مِنْ نَارٍ
سپس روح را دوباره به بدن او باز می گردانند و قلبش را بین دو لوح از آتش قرار می دهند.
فَیَقُولُ یَا رَبِّ أَخِّرْ قِیَامَ اَلسَّاعَهِ
و او می گوید: پروردگارا برپایی قیامت را به تاخیر بینداز تا دیرتر به آن عذاب اصلی که در انتظارم است برسم

✍️دنیا نه اهلیت دارد که پاداش مؤمنین باشد و نه اهلیت دارد که عقاب کافران باشد.

✳️ این حدیث سه نکته دارد:
1⃣ اولا معلوم است در لحظات بعد از مرگ و اوایل برزخ، همچنان انسان روحیه های دنیایی را دارد و میتواند دروغ بگوید.
2⃣ معلوم است باورهایی میتواند به داد انسان برسد که تبدیل به باور شده باشد نه اینکه در حد شنیده ها باقی مانده باشد.
3⃣ عذاب قیامت آنقدر است که اگر اندکی از آن بین تمام مخلوقات تقسیم شود، باز هم توان آن را ندارند.

🔹ویژگی ششم:
دنیا مهلت استراحت به کسی نمیدهد(وَ إِنَّ أَهْلَ الدُّنْیَا کَرَکْبٍ، بَیْنَا هُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ، فَارْتَحَلُوا
اهل دنیا همچون کاروانی هستند که هنوز رحل اقامت نیفکنده اند که قافله سالار فریاد می زند کوچ کنید: و آنها کوچ می کنند.)

حضرت در این جمله، در شرح ناپایداری دنیا میفرماید مردم دنیا حتى وضعشان از مسافران عادى نیز بدتر است زیرا مسافران عادى هنگامى که وارد منزلى شدند مقدارى در آن جا مى مانند و استراحت مى کنند و خود را آماده ادامه راه مى نمایند ولی مسافران دنیا به محض اینکه میخواهند اقامت کنند؛ بلافاصله اعلام میشود که برخیزند و به مسیر خود ادامه دهند و آماده ی قیامت شوند.

👈ارتباط جمله ی ششم با جملات قبلی:
کوتاه بودن و ناپایداری دنیا علاوه بر اینکه خود جمله ی مستقلی است و معنای مستقلی دارد؛ دلیل است بر اینکه دنیا ظرفیت ثواب و عقاب را ندارد.
از آنجایی که دنیا کوتاه است نه میتوان به طور کامل اجر مومنین را داد و نه میشود به طور کامل جزای گناهکار را.


👈ای کاش دنیا را بشناسیم و فریب آن را نخوریم:
🔺در روایت داریم:
عیسى بن مریم به یک آبادى گذر کرد که اهل آن با هرچه پرنده و جاندار بود مرده بودند. پس فرمود: همانا به راستى اینها نمرده‌اند جز به خشم و عذاب الهى،و اگر به تدریج مرده بودند، یکدیگر را به خاک سپرده بودند
حواریون گفتند:اى روح اللّه و کلمه اللّه! به درگاه خدا دعا کن آنها را براى ما زنده کند و به ما گزارش
دهند که کردار آنان چه بوده است که به همین جهت کیفر شده‌اند تا ما از آن دورى کنیم.
عیسى آن را از پروردگار خود درخواست کرد و از جانب فضا به او ندا داده شد که آنها را صدا بزن. عیسى در شب بر یک تپه‌اى از زمین برآمد و فرمود:ای مردم! ناگهان یک تن از میان آنها به او پاسخ داد.و گفت لبیک ای روح خدا.
فَقَالَ وَیْحَکُمْ مَا کَانَتْ أَعْمَالُکُمْ
حضرت عیسی فرمود شما اهل چه گناهانی بودید؟
قَالَ عِبَادَهُ اَلطَّاغُوتِ وَ حُبُّ اَلدُّنْیَا مَعَ خَوْفٍ قَلِیلٍ وَ أَمَلٍ بَعِیدٍ وَ غَفْلَهٍ فِی لَهْوٍ وَ لَعِبٍ
پرستش طاغوت و دوستى دنیا به همراه ترس اندک از خدا و آرزوى دور و دراز و غفلت در سرگرمى و بازى…
وقتی حضرت عیسی عذاب سختی که این افراد دچار آن هستند را شنید؛
فَالْتَفَتَ عِیسَى عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ إِلَى اَلْحَوَارِیِّینَ فَقَالَ یَا أَوْلِیَاءَ اَللَّهِ
عیسى علیه السلام رو به طرف حواریون کرد و فرمود:اى دوستان خدا!
أَکْلُ اَلْخُبْزِ اَلْیَابِسِ بِالْمِلْحِ اَلْجَرِیشِ وَ اَلنَّوْمُ عَلَى اَلْمَزَابِلِ خَیْرٌ کَثِیرٌ مَعَ عَافِیَهِ اَلدُّنْیَا وَ اَلْآخِرَهِ
نان خشک با نمک و خوابیدن بر زباله‌دان‌ها بسیار خوب است به شرط اینکه عافیت دنیا و آخرت را تأمین کند. تا اینکه حب دنیا انسان را دچار عذاب آخرت کند.

✍️دلبستگی به دنیا است که عامل سقوط انسان می‌شود.

💠وَ قَالَ (علیه السلام) فِی صِفَهِ الدُّنْیَا
امام علیه السلام در وصف دنیا فرمود:
💠 تَغُرُّ وَ تَضُرُّ وَ تَمُرُّ
می فریبد و زیان می رساند و می گذرد؛
إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى لَمْ یَرْضَهَا ثَوَاباً لِأَوْلِیَائِهِ
خداوند به عطا کردن دنیا به عنوان پاداش برای دوستانش، رضایت نداده.
وَ لَا عِقَاباً لِأَعْدَائِهِ
و گرفتن دنیا را به عنوان کیفر دشمنانش نپذیرفته است،
وَ إِنَّ أَهْلَ الدُّنْیَا کَرَکْبٍ، بَیْنَا هُمْ حَلُّوا إِذْ صَاحَ بِهِمْ سَائِقُهُمْ، فَارْتَحَلُوا / فَارْتَحِلُوا
اهل دنیا همچون کاروانی هستند که هنوز رحل اقامت نیفکنده اند که قافله سالار فریاد می زند کوچ کنید: و آنها کوچ می کنند / پس کوچ کنید.


✅نکته اول:
دنیا نمی تواند همه را بفریبد:
کسانی که اهل دنیا باشند و دلبسته دنیا باشند تحت تاثیر دنیا قرار میگرند و فریب میخوردند ولی کسانی که دل بریده از دنیا باشند دنیا بر آنها تاثیری ندراد.

🔺خطبه ۱۷۸:
أَیُّهَا النَّاسُ، إِنَّ الدُّنْیَا تَغُرُّ الْمُؤَمِّلَ لَهَا وَ الْمُخْلِدَ إِلَیْهَا
اى مردم، دنیا آرزومندان و دل بستگان خود را فریب مى دهد.
وَ لَا تَنْفَسُ بِمَنْ نَافَسَ فِیهَا
و از وعده هاى دروغین به علاقه مندان خویش دریغ نمى ورزد
وَ تَغْلِبُ مَنْ غَلَبَ عَلَیْهَا
و بر آن کسی که بر دنیا پیروز گردد سرانجام چیره خواهد شد.
✍️ عمده ی فریب خوردن از دنیا به خاطر دلبستگی به دنیاست.
دنیا با ظواهرش انسان را سرگرم میکند و بعد فریب میدهد و به نامجا آیاد میکشاند.


✅نکته دوم:
تعابیر مختلف در مورد ناپایداری دنیا:
درباره بى وفایى و ناپایدارى دنیا تعبیرات مختلفى در روایات اسلامى دیده مى شود که هر یک از دیگرى گویاتر است از جمله:

👈دنیا پلی است که باید از آن گذر کرد:
گاه دنیا را تشبیه به پلى کرده اند که باید از آن عبور کرد و ایستادن و توقف بر آن معنا ندارد. «إِنَّمَا الدُّنْیا قَنْطَرَهٌ فَاعْبُرُوهَا وَلاَ تَعْمُرُوهَا».

👈دنیا سرای رفتن است:
در جایى دیگر دنیا به عنوان سراى عبور و نه دار اقامت معرفى شده است. در حکمت ۱۳۳ فرمود:
«الدُّنْیا دَارُ مَمَرّ لاَ دَارُ مَقَر».

دنیا لباس کهنه ای است که به نخی آویزان است:
در تعبیر زیباى دیگری دنیا تشبیه به لباسى شده که تمام آن از هم شکافته و تنها به نخى بند است که هر زمان احتمال مى رود آن نخ، پاره شود و لباس فرو افتد.
🔺پیامبرصَلَّى‌ اللَّهُ‌ عَلَیْهِ‌ وَ‌ آلِهِ‌ وَ‌ سَلَّم مى فرماید:
«هذِهِ الدُّنْیا مِثْلُ ثَوْب شُقَّ مِنْ أَوَّلِهِ إلى آخِرِهِ فَیبْقى مُتَعَلِّقاً بِخَیط فى آخِرِهِ یوشَکُ ذلِکَ الْخَیطُ أنْ ینْقَطِع»
#دنیا_به_هیچ_بند_است

👈 دنیا مثل خواب است:
در تعبیر دیگری دنیا تشبیه به سایه ابرها شده که هرگز پایدار نیست و همچون صحنه هاى دل انگیز خواب است که به زودى مى گذرد .
📚غررالحکم:
«إنَّ الدُّنْیا ظِلُّ الْغَمامِ وَحُلُمُ الْمَنامِ»

👈 دنیا مثل خواب قیلوله است:
در تعبیری دیگر، وضعیت انسان در برابر دنیا تشبیه به سوارى شده است که براى استراحت و خواب نیمروز در سایه درختى در یک روز داغ تابستانى پیاده مى شود و بعد از ساعتى استراحت آن را ترک مى گوید و مى رود.
🔺 پیامبرصَلَّى‌ اللَّهُ‌ عَلَیْهِ‌ وَ‌ آلِهِ‌ وَ‌ سَلَّم:
«إِنَّمَا مَثَلِى وَ مَثَلُ الدُّنْیا کَمَثَلِ رَاکِبٍ مَرَّ لِلْقَیلُولَهِ فِى ظِلِّ شَجَرَه فِى یوْمِ صَیف ثُمَّ رَاحَ وَ تَرَکَهَا».

✍️ و عجیب این است که با این همه توصیف و تشبیه باز هم گروه کثیرى غافل اند و همچنان بر این دنیاى ناپایدار تکیه مى کنند و براى به دست آوردن گوشه اى از آن جانفشانى مى نمایند.