💠لاَ شَرَفَ أَعْلَى مِنَ اَلْإِسْلاَمِ وَ لاَ عِزَّ أَعَزُّ مِنَ اَلتَّقْوَى
هیچ شرفى، برتر از اسلام نیست و هیچ عزتى، فراتر از پرهیزگارى نیست.
💠وَ لاَ مَعْقِلَ أَحْسَنُ مِنَ اَلْوَرَعِ وَ لاَ شَفِیعَ أَنْجَحُ مِنَ اَلتَّوْبَهِ وَ لاَ کَنْزَ أَغْنَى مِنَ اَلْقَنَاعَهِ
و هیچ پناهگاهى، بهتر از پارسایى نیست و هیچ شفیعى، پیروزمندتر از توبه نیست و هیچ گنجى، توانگرتر از قناعت نیست .

✅حضرت در این حکمت در باب فضائل اخلاقی و احکام اسلامی نکات مهمی بیان فرمود‌:

👈اسلام دین شرافت است.

👈تقوا انسان را عزیز میکند.

👈بهترین پناهگاه، ورع و ترک شبهه‌ناک است.

بعد فرمود اگر کسی در این مراحل دچار خطا شده باید توبه کند.

✳️حضرت در مرحله‌ی بعدی، به  مسائل مالی اشاره فرمودند:

👈مرحله‌ی اول: مطلق قناعت

👈مرحله دوم: مصداق قناعت که اکتفا به به میزان نیاز است.

⏪در ادامه به شرح مرحله دوم میپردازیم:

💠وَ لَا مَالَ أَذْهَبُ لِلْفَاقَهِ مِنَ الرِّضَى بِالْقُوتِ
و هیچ سرمایه اى براى از بین بردن فقر بهتر از رضایت به مقدار حاجت نمى باشد. 

❇️بى نیازى حقیقى در آن است که انسان به ضروریات زندگى راضى باشد و درپى مال اندوزى و فراهم کردن اسباب و وسایل تجملاتى که به یقین مورد نیاز او نیست خود را به زحمت نیفکند که این نوعى فقر و آن نوعى غناست.

✅نداشتن فضیلت نیست، رضایت به آن فضیلت است:

 از تعبیر ” الرِّضَى بِالْقُوتِ” میفهمیم که صرفا کم داشتن، دلیل بر فضیلت اخلاقی نیست.

چه بسیار انسان های فقیر و مستمندی که به این حالت راضی نیستند یا در خوشبینانه ترین حالت با آن کنار آمده اند.

اگر کسی خواست به جایگاه فضائل اخلاقی برسد باید از این حالت خویش رضایت کامل داشته باشد . 

💠وَ مَنِ اقْتَصَرَ عَلَى بُلْغَهِ الْکَفَافِ فَقَدِ انْتَظَمَ الرَّاحَهَ
آنکسی که به مقدار نیاز اکتفا کند به مسیر آرامش برای او مهیا و آماده شده.
وَ تَبَوَّأَ خَفْضَ الدَّعَهِ
و آسایش برای همیشه بالش را روی سر او باز کرده است.
 

✅«تبوأ» به معناى سکنى دادن به قصد دوام و بقاست.

«خفض» معانى متعددى دارد ازجمله آسایش و فراخى زندگى و بال گشودن پرنده که نشانه از استقرار آن است.

«دعه» به معناى آسودگى .

«کفاف» به معنای  ما یَکُفَّ عن الغیر دست دراز نکردن به دیگران. دست به دهن برسد.

 ✳️راحتی در کثرت نیست، در کفاف است:

بیشتر مردم تلاش می کنند آسایش و راحتی خود را با به دست آوردن مال و کسب مقام و تجمل گرایی در زندگی فراهم سازند و هرگاه موفق نشوند آنها را به دست آورند، نگران می شوند و خود را بدبخت می دانند. این در حالی است که امور یادشده نه تنها موجب آسایش و راحتی انسان نمی شود، بلکه بیشتر عامل ایجاد ناراحتی و سلب آسایش است. درمقابل، قناعت و بی توجهی به امور مادی دنیا موجب آسایش و راحتی جسم و روح انسان است.

❇️ دوران حاضر، دوران کثرتها و ناآرامی ها:

اگر مقایسه ی ساده ای از دوران حاضر با دوران های گذشته ی نه چندان دور داشته باشیم، یکی از نکات مهم آرامش گذشته و بی قراری و نا آرامی و بی هم ریختگی در دوران حاضر است.

این بحث علت های متعددی میتواند داشته باشد ولی یکی از آن ها نیز تقویت روحیه ی تکاثر است.

اینکه همه ی ما به دنبال تجملات و دارایی افتاده ایم، مسابقه برای بهتر شدن زندگی مادی زیاد شده و در نتیجه اضطراب و بی قراری و آرامش نداشتن هم بیشتر شده است.

👈نکته:
نداشتن حد کفاف خودش بی قراری و اضطرار دارد؛ ولی زیاده خواهی نیز بی قراری و آرامش نداشتن می آورد.

✅دعا کنیم برای حد کفاف:

🔺پیامبر صلوات الله علیه میفرمایند:
اللّهُمّ ارزُقْ محمّدا و آلَ محمّدٍ و مَن أحَبَّ محمّدا و آلَ محمّدٍ ، العَفافَ و الکَفافَ
خدایا! به محمّد و خاندان محمّد و به کسى که محمّد و خاندان او را دوست دارد ، خویشتندارى و روزى به قدر کفاف عطا فرما،
و ارزُقْ مَن أبغَضَ محمّدا و آلَ محمّدٍ المالَ و الوَلَدَ
و به هرکه محمّد و آل محمّد را دشمن دارد مال _زیاد_ و فرزند _ناخلف_ روزى کن.
 
✳️صفت دوستان امیرالمومنین قناعت به کفاف است:
🔺حضرت در حکمت ۴۳ میفرماید:
یَرْحَمُ اللَّهُ خَبَّابَ بْنَ الْأَرَتِّ، فَلَقَدْ أَسْلَمَ رَاغِباً، وَ هَاجَرَ طَائِعاً، وَ قَنِعَ بِالْکَفَافِ، وَ رَضِیَ عَنِ اللَّهِ، وَ عَاشَ مُجَاهِداً.
خدا رحمت کند خباب بن الارت را او از روى رغبت اسلام آورد و براى اطاعت خداوند هجرت کرد، به زندگى ساده قناعت نمود، از خدا خشنود و در تمام دوران عمرش مجاهد بود.

 ✳️کفاف یعنی اعتماد به رزاقیت خدا:
🔺حضرت در حکمت ۲۷۳ فرمودند:
اعْلَمُوا عِلْماً یَقِیناً، أَنَّ اللَّهَ لَمْ یَجْعَلْ لِلْعَبْدِ -وَ إِنْ عَظُمَتْ حِیلَتُهُ وَ اشْتَدَّتْ طَلِبَتُهُ وَ قَوِیَتْ مَکِیدَتُهُ- أَکْثَرَ مِمَّا سُمِّیَ لَهُ فِی الذِّکْرِ الْحَکِیمِ
به یقین بدانید خداوند براى بنده خود هر چند با سیاست و سخت کوش و در طرح و نقشه نیرومند باشد، بیش از آنچه که در علم الهى وعده فرمود، قرار نخواهد داد،
وَ لَمْ یَحُلْ بَیْنَ الْعَبْدِ فِی ضَعْفِهِ وَ قِلَّهِ حِیلَتِهِ وَ بَیْنَ أَنْ یَبْلُغَ مَا سُمِّیَ لَهُ فِی الذِّکْرِ الْحَکِیمِ
و میان بنده، هر چند ناتوان و کم سیاست باشد، و آنچه در تقدیرش براى او رقم زده حایلى نخواهد گذاشت.
وَ الْعَارِفُ لِهَذَا الْعَامِلُ بِهِ أَعْظَمُ النَّاسِ رَاحَهً فِی مَنْفَعَهٍ
هر کس این حقیقت را بشناسد و به کار گیرد، از همه مردم آسوده تر است و سود بیشترى خواهد برد.
وَ التَّارِکُ لَهُ الشَّاکُّ فِیهِ أَعْظَمُ النَّاسِ شُغُلًا فِی مَضَرَّهٍ
و آن که آن را واگذارد و در آن شک کند، از همه مردم گرفتارتر و زیانکارتر است.

✳️کفاف دعای خوبان:

🔺 ابن ابی الحدید میگوید:
وَ مِنْ دُعَاءِ بَعْضِ الصَّالِحِینَ:  «اللَّهُمَّ إِنِّی أَسْأَلُکَ ذِلَّهَ نَفْسِی، وَ الزُّهْدَ فِیمَا جَاوَزَ الکِفَافَ»
و از دعای برخی از صالحان است: «خدایا! از تو خواهانم فروتنی نفس خود را، و بی‌رغبتی به آنچه فراتر از حد کفاف است»

❇️بی قراری های نداری را با توجه به معاد باید آرام کرد:

🔺ابن ابی الحدید روایت نقل میکند:
کَانَ أَبُو ذَرٍّ جَالِسًا بَیْنَ النَّاسِ، فَأَتَتْهُ امْرَأَهٌ، فَقَالَتْ: أَنْتَ جَالِسٌ بَیْنَ هَؤُلَاءِ؟ وَلَا وَاللهِ مَا عِنْدَنَا فِی البَیْتِ هَفَهٌ وَلَا سَفَهٌ – أَیْ: مَشْرُوبٌ وَلَا مَأْکُولٌ –
روزی ابوذر در میان مردم نشسته بود که زنی نزد او آمد و گفت:«تو در میان اینان نشسته‌ای؟ در حالی که به خدا سوگند در خانه‌مان نه نوشیدنی داریم و نه خوراکی!»
فَقَالَ: یَا هَذِهِ، إِنَّ بَیْنَ أَیْدِینَا عَقَبَهً کَؤُودًا،  لَا یَنْجُو مِنْهَا إِلَّا کُلُّ مُخِفٍّ، فَرَجَعَتْ وَهِیَ رَاضِیَهٌ
ابوذر پاسخ داد:  «ای زن! پیش روی ما گردنه‌ای سخت و دشوار است که تنها سبک‌باران از آن نجات می‌یابند.» پس زن در حالی که راضی بود بازگشت.

 ✍️هر گاه مقایسه کردن ها و نداری ها به مافشار آورد باید توجه کنیم که ما گردنه های سختی در پیش داریم، و آنجا هر چه سبک تر باشیم زودتر رد خواهیم شد.

👈نکته:
برخورداری مالی درجات مختلف دارد:

1⃣به یقین در همه ی مسائل بحث اعتدال مورد ملاحظه است. لذا نسخه ی همگانی و اولیه این است که انسان ها را به میانه روی دعوت کرد.

✍️ اینگونه نیست که شخص دچار حرص را بشود یکدفعه به مرحله کفاف رساند.

2⃣ مرحله ی دوم صرفه جویی است. یعنی کمی سخت گیرانه تر از حد اعتدال.

زیرا چه بسا افرادی چنان غرق در بریز و بپاش باشند که اعتدال آنها ، باز هم زیاده روی باشد.

3⃣مرحله ی سوم کم خواهی یا همان کفاف و قناعت به حداقل هاست. 

📚در غرر الحکم از امام علی علیه‌السلام روایت شده:
إذا رَغِبتَ فی صَلاحِ نَفسِکَ فعلَیکَ بالاقتِصادِ و القُنوعِ و التَّقلُّلِ
اگر خواهان خودسازى هستى، باید صرفه جویى و قناعت و کم خواهى را پیشه کنى.

 
⏪مسائل مالی در خود سازی تاثیر دارند:

کسی که زیاده خواه باشد، همه انرژی اش جای دیگری مصرف میشود و فرصت خود سازی ندارد.

ولی کسی که به کفاف قانع شد، فرصت برای حرکت دارد، دلبستگی به جایی ندارد.

🔻بخش دوم حکمت🔻

✅ سه صفت رذیله:

همه‌ی این حال خوش، راحتی، عزت و… برای مومنین واقعی به اسلام بود. کسانی که احکام شریعت را عملیاتی کنند.

ولی افراد مسلمانی که به احکام شریعت عمل نکنند و دلبستگی های مادی برای خود ایجاد کنند به سختی هایی دچار خواهند شد:

💠وَ  الرَّغْبَهُ مِفْتَاحُ النَّصَبِ
در حالى که دنیاپرستى کلید رنج و بلاست.
💠 وَ مَطِیَّهُ التَّعَبِ
و مَرکب تعب وناراحتى است.

✅«رغبه» به معناى تمایل و دنیاپرستى

«نَصَب» به معناى خستگى و درماندگى

«مطیه» به معناى مرکب است.
 

✅تمایل به دنیا شاه کلید باز شدن در مشکلات به روی انسان است:
اگر خواستید به سرعت در دل رنج ها و زحمت‌ها برید سوار مرکب دنیا طلبی بشوید.
همانگونه که سواره از پیاده زودتر میرسد؛ انسان دنیا طلب نیز پیشتر و بیشتر از دیگران با سختی گلاویز است.

❇️مشکل اصلی رغبت است:

انسان وقتی دلبستگی به دنیا پیدا کرد، همه هدفش دنیا میشود و حاضر است برای دنیا هر کاری بکند.

جان کندن برای دنیا، به خدمت دنیا در آمدن، جمع کردن و پول روی پول گذاشتن جز زحمت و سختی و رنج و از بین بردن عمر، نتیجه ای برای او نخواهد داشت.

 
❇️ عشق به دنیا، عشق یک طرفه است:
📚در غررالحکم روایت شده:
اِنَّکُم اِن رَغبَتُم فِی الدُّنیا اَفنَیتُم اَعمارَکُم فِیما لا تَبقُونَ لَهُ و لا یَبقی لَکُم
اگر به دنیا دل بندید عمر خود را در راه چیزی صرف کرده اید که نه شما برای آن می مانید و نه آن برای شما می ماند.

 ✳️ تمایل به دنیا حزن آور است:

🔺امام صادق علیه‌السلام میفرمایند:
الرَّغبَهُ فی الدنیا تُورِثُ الغَمَّ و الحَزَنَ ، و الزُّهدُ فی الدنیا راحَهُ القَلبِ و البَدَنِ
رغبت به دنیا، غم و اندوه به بار مى آورد و بى اعتنایى به دنیا، مایه آسایش تن و جان است.

 ✳️نباید انسان برای رسیدن به خواسته هایش به هر ذلتی تن دهد:

🔺در نامه ۳۱ نهج البلاغه آمده است:
وَ أَکْرِمْ نَفْسَکَ عَنْ کُلِّ دَنِیَّهٍ
نفس خویشتن را از گرایش به هر امر پستى گرامى دار و بزرگوارتر از آن باش که به پستى ها تن در دهى
وَ إِنْ سَاقَتْکَ إِلَى الرَّغَائِبِ
هرچند گرایش به پستى ها تو را به خواسته هایت برساند،
فَإِنَّکَ لَنْ تَعْتَاضَ بِمَا تَبْذُلُ مِنْ نَفْسِکَ عِوَضاً
زیرا تو هرگز نمى توانى در برابر آنچه از شخصیت خود در این راه از دست مى دهى بهاى مناسبى به دست آورى.

 ✅ تور دنیا فقط مشتاقانش را صید میکند:

 📚غرر الحکم:
إِنَّ اَلدُّنْیَا کَالشَّبَکَهِ تَلْتَفُّ عَلَى مَنْ رَغِبَ فِیهَا
بدرستى که دنیا مانند شبکه اى است که هر کس به آن میل کند، دور تا دور او مى پیچد.(مانند تونل‌های کشی که برای بچه ها در شهربازی درست میکنند.)
وَ تَتَحَرَّزُ عَمَّنْ أَعْرَضَ عَنْهَا
و هر از آن دوری کند، کاری به او ندارد
فَلاَ تَمِلْ إِلَیْهَا بِقَلْبِکَ وَ لاَ تُقْبِلْ عَلَیْهَا بِوَجْهِکَ فَتُوقِعَکَ فِی شَبَکَتِهَا وَ تُلْقِیَکَ فِی هَلَکَتِهَا
پس دل خود را به دنیا متمایل نکن و روی خوش به آن نشان نده زیرا تو را در دام خود انداخته و هلاک مینماید.

👈نکته:
به دست آوردن دنیای تشریفاتی سخت است، نه دنیای قناعتی.

آنچه انسان را در زندگى به زحمت و رنج مى افکند دنیاپرستى است وگرنه براى به دست آوردن یک زندگى ساده آمیخته با قناعت، رنج و زحمت زیادى لازم نیست.

⏪حضرت بعد از عنوان کلیِ رغبت به دنیا، به سه رذیله ی مهم اخلاقی اشاره میفرماید:

💠وَ الْحِرْصُ وَ الْکِبْرُ وَ الْحَسَدُ دَوَاعٍ إِلَى التَّقَحُّمِ فِی الذُّنُوبِ
حرص و تکبر و حسد انگیزه هایى هستند براى فرو رفتن در گناهان.

 ❇️حرص و کبر و حسد هیچ نسبتی با مسلمانی واقعی ندارند؛ اینها از عوامل اصلی گناهکاری انسان هستند و در هر سه نیز رد پای “میل به دنیا” معلوم است.

حرص میل و انگیزه ی رسیدن به دنیاست.

تکبر به ثمره به دست آوردن دنیاست.

حسد نیز نتیجه نرسیدن به دنیا است.

✅سه گناهی که در طول تاریخ بشر پر تکراراند:

علامه شوشتری به تبع از روایات میفرماید سه گناه اول خلقت انسان، حرص و تکبر و حسد بود و همچنان نیز اینها ادامه دارند:
الحِرْصُ کَانَ دَاعِیَ آدَمَ عَلَیْهِ السَّلَامُ إِلَى الشَّجَرَهِ المَنْهِیِّه
حرص و طمع، حضرت آدم (ع) را به سمت درخت ممنوعه کشاند.
وَالکِبْرُ کَانَ دَاعِیَ إِبْلِیسَ إِلَى تَرْکِ السُّجُودِ لِآدَمَ
و تکبر، ابلیس را به سرپیچی از سجده بر آدم (ع) واداشت.
وَالحَسَدُ کَانَ دَاعِیَ قَابِیلَ إِلَى قَتْلِ أَخِیهِ هَابِیلَ
و حسد، قابیل را به کشتن برادرش هابیل تحریک کرد.

❇️گناهانی به طول تاریخ بشریت:

🔺امام سجاد علیه‌السلام میفرماید:
فَأَوَّلُ مَا عُصِى اللَّهُ بِهِ الْکِبْرُ وَ هِى مَعْصِیهُ إِبْلِیسَ حِینَ أَبَى وَ اسْتَکْبَرَ وَ کَانَ مِنَ الْکَافِرِینَ
نخستین چیزى که با آن معصیت خدا شد تکبر بود و آن معصیت ابلیس بود هنگامى که از اطاعت فرمان خدا سر باز زد و تکبر کرد و از کافران شد.
 وَ الْحِرْصُ وَ هِى مَعْصِیهُ آدَمَ وَ حَوَّاءَ حِینَ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لَهُمَا فَکُلا مِنْ حَیثُ شِئْتُما وَ لا تَقْرَبا هذِهِ الشَّجَرَهَ فَتَکُونا مِنَ الظَّالِمِینَ فَأَخَذَا مَا لاَ حَاجَهَ بِهِمَا إِلَیهِ فَدَخَلَ ذَلِکَ عَلَى ذُرِّیتِهِمَا إِلَى یوْمِ الْقِیامَهِ.
سپس حرص بود و آن سرچشمه معصیت آدم و حوا شد. هنگامى که خداوند عزّوجلّ به آن ها فرمود: از میوه هاى بهشتى هرگونه مى خواهید بخورید ولى نزدیک این درخت ممنوع نشوید که از ظالمان خواهید شد. ولى آن ها چیزى را که نیاز به آن نداشتند برگرفتند و این مشکلى براى ذریه آن ها تا روز قیامت ایجاد کرد.
وَ ذَلِکَ أَنَّ أَکْثَرَ مَا یطْلُبُ ابْنُ آدَمَ مَا لاَ حَاجَهَ بِهِ إِلَیهِ  
و ازاین رو بیشترین چیزى که فرزندان آدم به دنبال آن هستند چیزى است که به آن نیازى ندارند.
 ثُمَّ الْحَسَدُ وَ هِى مَعْصِیهُ ابْنِ آدَمَ حَیثُ حَسَدَ أَخَاهُ فَقَتَلَهُ
سپس حسد بود که سرچشمه معصیت فرزند آدم _قابیل_ شد در آن جا که به برادرش حسد ورزید و او را به قتل رساند.

❇️سه گناهِ معصیت آفرین:

حرص، کبر و حسادت گناهانی هستند که خیلی زود انسان را به گناه می‌اندازند و انسان را در دریای گناه غرق میکند.

👈زیرا بر اثر حرص به دنیا انسان به ظلم کردن، دروغ گفتن، جنایت، ترس، بخل، و رذائل دیگر آلوده می‌شود.

👈کبر انسان را به بی انصافی، بی اعتنائی، خودخواهی و بی صبری می‌اندازد

👈 و حسادت، حسود را به ظلم، دروغ، حق کشی، و جنایات می افکند

✅انتقام از رذائل اخلاقی:

🔺 امیرالمومنین علی علیه السلام میفرمایند:
انتَقِمْ مِن حِرصِکَ بالقُنوعِ کما تَنتَقِمُ مِن عَدُوِّکَ بالقِصاصِ
از حرص خود با قناعت، انتقام بگیر، همچنان که از دشمنت با تقاصّ، انتقام مى گیرى.

✍️تنها جایی که توصیه به انتقام گیری شده است، انتقام از رذائل اخلاقی است.

💠وَ الشَّرُّ جَامِعُ مَسَاوِئِ الْعُیُوبِ
و شر و بدکارى، جامع تمام  عیب هاست.

✅حضرت در جمله ی پایانی میفرماید، شر مفهومی است که همه ی بدی ها را در خود جای داده است.

“شر” در این حکمت ضد “اسلام” است.

هیچ کدام از بدی ها و زشتی ها و گناهان؛ در دایره ی دین جای ندارند و خداوند از همه آنها نهی فرموده است.

همانگونه که “شر جامع تمام عیوب است” ؛ “اسلام جامع تمام خوبی هاست”

✍️ لذا اگر گاهی در در بین مومنین به اسلام زشتی و پلشتی میبینیم، آن مربوط به اعمال مسلمانی ماست نه احکام اسلام.

اسلام به ذات خود ندارد عیبی / هر عیب که هست از مسلمانی ماست.

👈نکته:
🔻حضرت در حکمت ۳۷۸ میفرماید:
الْبُخْلُ جَامِعٌ لِمَسَاوِئِ الْعُیُوبِ، وَ هُوَ زِمَامٌ یُقَادُ بِهِ إِلَى کُلِّ سُوء.
بخل، جامع تمام عیوب است و وسیله اى است که انسان را به هر بدى اى مى کشاند.

✍️ در حکمت ۳۷۱، شر به عنوان محل اجتماع بدی ها معرفی شده است و در حکمت ۳۷۸ بخل.

این دو با هم در تعارض نیستند زیرا هر کدام محل اجتماع تعدادی از زذائل هستند.

🔰نکات مهم درس🔰

✅نکته اول:
حکمت ۳۷۱ بخش اندکی از “خطبه الوسیله” امیرالمومنین است که در ابتدای جلد ۸ کافی به طور کامل ذکر شده است.

جملات دیگری از این خطبه نیز قابل توجه است:

وَ بِئْسَتِ اَلْقِلاَدَهُ اَلذَّنْبُ لِلْمُؤْمِنِ
و چه بد گردنبندی‌ است گردنبند گناه برای‌ مؤمن.
 أَیُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّهُ لاَ کَنْزَ أَنْفَعُ مِنَ اَلْعِلْمِ
ای‌ مردم!همانا گنجی‌ سودمندتر از دانش
 وَ لاَ عِزَّ أَرْفَعُ مِنَ اَلْحِلْمِ  
و عزّتی‌ بالاتر از بردباری
وَ لاَ حَسَبَ أَبْلَغُ مِنَ اَلْأَدَبِ
و اعتباری بالاتر از ادب
وَ لاَ نَصَبَ أَوْضَعُ مِنَ اَلْغَضَبِ
و هیچ  نسبی‌ پست‌تر از خشم
وَ لاَ جَمَالَ أَزْیَنُ مِنَ اَلْعَقْلِ
و هیچ جمالی‌ زیباتر از خرد نیست.
وَ لاَ سَوْأَهَ أَسْوَأُ مِنَ اَلْکَذِبِ
هیچ زشتی‌ بدتر از دروغ نیست.
وَ لاَ حَافِظَ أَحْفَظُ مِنَ اَلصَّمْتِ
و هیچ نگاهبانی‌ نگاهدارنده‌تر از خاموشی‌نیست.
وَ لاَ غَائِبَ أَقْرَبُ مِنَ اَلْمَوْتِ
و هیچ غائبی‌ نزدیک‌تر از مرگ نیست.
 

 ✅نکته دوم:
اسلام علوی پر از زیبایی است.

آنچه حضرت در این حکمت بیان فرمود، همه از زیبایی های اسلام است. پر از جمال و شرافت و عزت و حریت و کفاف و آرامش و…     دینی که ما میخواهیم به مردم معرفی کنیم و مردم را به آن دعوت کنیم باید چنین دینی باشد.

البته که فقط توصیف ما نباید اینگونه باشد بلکه عمل ما نیز باید مطابق “اسلام علوی” باشد.

 
✳️دور شدن جوانان از اسلام یعنی بد عمل کردن بزرگترها:

🔺پیامبر:
اوصیکُم بِالشُّبّانِ خَیرا ، فَإِنَّهُم أَرَقُّ أَفئِدَهً
به شما درباره جوانان به نیکى سفارش مى کنم چرا که آنان نازک‌دل‌ترند.
إنَّ اللّه بَعَثَنى بَشیرا وَنَذیرا فَحالَفَنِى الشُّبّانُ وَخالَفَنِی الشُّیوخُ
خداوند مرا امید‌ دهنده و بیم‌دهنده مبعوث کرد، جوانان با من هم‌پیمان شدند و پیرمردان به مخالفت با من برخاستند.

✍️ اگر امروز میبینیم برخی جوانان تمایل به دین ندارند و مساجد اغلب از پیرمردها پر شده است معلوم استما نتوانسته ایم اسلام علوی را در فکر و عمل به جامعه نشان دهیم.

اسلام واقعی زیبایی هایی دارد که دل نرم جوانان و دل زیبایی پسند جوانان را به خود جذب میکند.

اگر اسلام زیبا ارائه نشود پیرمردها که دیگر امکان گناه ندارند مسلمان میشوند ولی جوانها  گریزان از دین.