ممنون از صبر و شکیبایی شما...

حکمت سیصد و هشتاد و سوم

بسم الله الرحمن الرحیم
شرح حکمتها
۱۴۰۴/۵/۱۲. ۹صفر

💢 حکمت ۳۸۳💢

استاد محمد کاظمی‌نیا
حکمت سیصد و هشتاد و سوم
0.5 0.75 عادی 1.25 1.5 1.75 2
45:26 00:00
با کلیک روی عناوین زیر،
|

وَ قَالَ (علیه السلام): احْذَرْ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ، فَتَکُونَ مِنَ الْخَاسِرِینَ. وَ إِذَا قَوِیتَ، فَاقْوَ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ، فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِیَهِ اللَّهِ.

و امام (ع) فرمود: بترس از این که، خدا تو را آنجا که معصیت اوست ببیند و آنجا که طاعت اوست، نیابد. پس زیانکار باشى. اگر نیرومند هستى، نیرویت را در طاعت خدا به کار بر و اگر ناتوان هستى در معصیت او ناتوان باش.

💠وَ قَالَ (علیه السلام): احْذَرْ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ
برحذر باش از این که خدا تو را نزد معصیتش حاضر ببیند و نزد طاعتش غایب
💠فَتَکُونَ مِنَ الْخَاسِرِینَ 
چرا که در این صورت از زیان کاران خواهى بود
💠وَ إِذَا قَوِیتَ، فَاقْوَ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ، فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِیَهِ اللَّهِ
و هرگاه قوى و قدرتمند مى شوى، قدرت بر اطاعت خداوند داشته باش و هرگاه ضعیف و ناتوان مى گردى در برابر معصیت خداوند ضعیف و ناتوان باش.

✅امیرالمومنین علیه السلام در این حکمت دردوبخش فرمایشاتی دارند:

1⃣اولا در مورد مراقبت از خود و مشغولیت به طاعت الهی
2⃣و ثانیا  در باب مصرف درست قدرت، و شکر گذاری نعمت توانایی همه‌ی ما را آگاه کرده و به خوبی راهنمایی میکنند.

🔰دونکته درضمن حکمت حضرت🔰
👈نکته اول:
❇️حضور و غیاب خدا در کلاس بندگی:

عالَم محضر خداست و خداوند از ما به ما نزدیک تر است حتى افکار و خیالاتى را که در ذهن ما نقش مى بندد مى داند و مى بیند بنابراین چگونه به خود اجازه مى دهیم که در صحنه هاى معصیت در حضور خداوند، حضور داشته باشیم و در صحنه هاى اطاعت که خاصان و مقربان پروردگار و مؤمنان صالح حضور دارند جاى ما خالى باشد؟

🔺 در حکمت ۲۰۰ نهج البلاغه دارد: اُتِیَ بِجَانٍ وَ مَعَهُ غَوْغَاءُ، فَقَالَ: لَا مَرْحَباً بِوُجُوهٍ لَا تُرَى إِلَّا عِنْدَ کُلِّ سَوْأَهٍ
جنایتکارى را به همراه جمعى از اوباش خدمت امام آوردند. امام علیه السلام فرمود: خوش آمد مباد بر چهره هایى که جز به هنگام «حوادث بد» دیده نمى شوند.

✍️مبادا انسان به مرحله ای از سقوط و انحطاط اخلاقی برسد که فقط در موضع گناه پیدایش بشود ولی در هیچ جای موجهی و بین هیچ گروهی از انسان های متقی پیدایش نشود.

❇️گناه یعنی کوچک دیدن خدا :

🔺امام صادق علیه السلام به اسحاق بن عمار فرمود:
یا إِسْحَاقُ خَفِ اللَّهَ کَأَنَّکَ تَرَاهُ وَ إِنْ کُنْتَ لاَ تَرَاهُ فَإِنَّهُ یرَاکَ
اى اسحاق! آن گونه از خدا بترس که گویى او را مى بینى و اگر تو او را نمى بینى او تو را مى بیند.
فَإِنْ کُنْتَ تَرَى أَنَّهُ لاَ یرَاکَ فَقَدْ کَفَرْتَ
اگر فکر مى کنى که خدا تو را نمى بیند کافر شده اى
وَ إِنْ کُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ یرَاکَ ثُمَّ بَرَزْتَ لَهُ بِالْمَعْصِیهِ فَقَدْ جَعَلْتَهُ مِنْ أَهْوَنِ النَّاظِرِینَ عَلَیکَ
و اگر مى دانى تو را مى بیند ولى آشکارا معصیتش را مى کنى او را کمترین بینندگان به حساب آورده اى.

✍️ انسان در برابر یک انسان عادى و حتى گاه در مقابل یک کودک حاضر نیست بسیارى از گناهان را انجام دهد، پس چگونه بی هیچ پروایی در محضر پروردگار مرتکب آن مى شود؟!

حضرت علیه السلام فرمودند: احْذَرْ:بپرهیزید.مراقبت کامل داشته باشید:
مبادا در موقعیت گناه حاضری بخوریدودرموقعیت عبادت وطاعت غائب باشید.

✅گناه یعنی ضعف اعتقادی:
گناه و بى تقوایى‌هاى انسان، نتیجه ضعف ایمان او به خدا و معاد است.
زیرا یا خدا را همه جا حاضر نمى دانند
و یا وعده هاى معاد و پاداش و کیفر اعمال را کوچک مى شمارد.

⏪در جای دیگر میفرماید: أَلَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ یَرَىٰ
مگر انسان نمیداند که قطعاً خدا همه کارهایش را می بیند؟

مگر نمی دانید: “وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ” است، واو برهمه چیز داناست.

مگر نمی دانید:”وَسِعَ کُلَّ شَیْءٍ عِلْمًا” است،علم او همه چیز را فرا گرفته است

مگرنمی دانید: و “إِنَّ اللَّهَ لَا یُخْلِفُ الْمِیعَادَ” است.درستی که خداوند خلف وعده نمی‌کند.

پس هم می داند.هم فردامحاسبه میکندخدایی که می داندو محاسبه می کندسزاوار نیست گناه کنید.

وقتی خدا میبیند،گناه چرا؟!

❇️تقوا یعنی تیک حضور و غیاب ما درست خورده باشد:

🔺در روایت داریم :
سُئلَ عَن تَفسیرِ التَّقوى
از امام صادق علیه السلام تفسیر تقوا را پرسیدند:
أن لا یَفقِدَکَ اللّه  حَیثُ أمَرَکَ، ولا یَراکَ حَیثُ نَهاکَ
حقیقت تقوا این است که خدا تو را در جایى که امر کرده، غایب نبیند و در جایى که نهى کرده حضور نداشته باشی.

🔹حقیقت تقوی آن است که انسان تیک حضور وغیابش درست بخورد.آنجایی که باید باشد باشد، آنجائی که نباید باشد نباشد.آنجایی که امر کرده به تو نماز بخوان.روزه بگیر .خمس بده.حجاب داشته باش آنجا غائب نباش.
آنجایی که به تو گفته نباش دروغ نگو.تهمت نزن.آبرو ریزی نکن.مبادا آنجا پیدایت شود.

❇️هیچ ثوابی را ترک نکن و هیچ گناهی را انجام نده:

🔺امام صادق علیه السلام: مَنْ هَمَّ بِخَیْرٍ فَلْیُعَجِّلْهُ وَ لاَ یُؤَخِّرْهُ
هر کسی که نیت خیرى کند، باید عجله کند و تأخیرش نیندازد
فَإِنَّ اَلْعَبْدَ رُبَّمَا عَمِلَ اَلْعَمَلَ فَیَقُولُ اَللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى قَدْ غَفَرْتُ لَکَ وَ لاَ أَکْتُبُ عَلَیْکَ شَیْئاً أَبَداً
زیرا بنده گاهى عملى انجام میدهد که خداى تبارک و تعالى میفرماید: تو را آمرزیدم و دیگر چیزى علیه تو نمینویسم.

 وَ مَنْ هَمَّ بِسَیِّئَهٍ فَلاَ یَعْمَلْهَا فَإِنَّهُ رُبَّمَا عَمِلَ اَلْعَبْدُ اَلسَّیِّئَهَ فَیَرَاهُ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ فَیَقُولُ لاَ وَ عِزَّتِی وَ جَلاَلِی لاَ أَغْفِرُ لَکَ بَعْدَهَا أَبَداً  
و هر که نیت گناهى کند، آن را انجام ندهد، زیرا گاهى بنده گناهى میکند و خداى سبحان او را میبیند و میفرماید: نه، بعزت و جلالم سوگند که ترا پس از این هرگز نیامرزم.

✍️ در این حدیث حضرت علیه السلام میفرماید: مشخص نیست کدام عمل خیر است که چک سفید امضای به انسان میدهد و کدام گناه است که شقاوت ابدی برای انسان به همراه دارد. لذا باید همه ی اعمال صالح را انجامم داد و از همه ی بدی ها کناره گیری کرد.
یک گناه می تواند انسان را بدبخت کند یک ثواب می‌تواند انسان را خوشبخت کند.حال که این چنین است تو همه جا در ثواب حضور داشته باش وهیج جا در گناه حضور نداشته باش.

❇️نعمت های ویژه ی الهی برای کسانی است که از شرم خدا گناه نکنند:

🔺امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه شریفه :
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبّهِ جَنّتانِ
و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ بهشتی است!

🔺امام صادق علیه السلام فرمود:

مَنْ عَلِمَ أَنَّ اللَّهَ یراهُ وَ یسْمَعُ ما یقُوْلُ وَ یعْلَمُ ما یعْمَلُ مِنْ خَیر أَوْ شَرّ، فَیحْجُزُهُ ذلِکَ عَنِ الْقَبیحِ مِنَ الاَْعمالِ
کسى که بداند خدا او را مى بیند و آنچه را مى گوید مى شنود و از اعمال نیک و بدى که انجام مى دهد آگاه است و این امر او را از اعمال قبیح بازدارد
فَذلِکَ الَّذى خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى
این کسى است که از مقام پروردگارش خائف است و نفس خویش را از هوى بازمى دارد.

✍️این است که به یک عده ای جایزه ویژه می دهند.زیرا حواسشان هست در هیچ موقعیت گناهی حاضر نمی‌شوند.

✅گلایه خدا از بی حیایی انسان:

🔺قرآن کریم در آیه ۱۰۸ سوره نساء میفرماید:
یَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلاَ یَسْتَخْفُونَ مِنَ اللهِ
آن ها زشتکارى خود را از مردم پنهان مى دارند; اما از خدا پنهان نمى دارند.

امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: در جایگاه گناه پیدایتان نشود .

🔹گیرم که تو از سر گنه درگذرى *
وان شرم که دیدى که چه کردم چه کنم؟!

❇️جایی که خدا نهی کرده پیدایت نشود:
🔺در روایت داریم :
وَ أَتَى رَجُلٌ إِلَى أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ یَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَوْصِنِی فَقَالَ لَهُ لاَ یَفْقِدُکَ اَللَّهُ حَیْثُ أَمَرَکَ وَ لاَ یَرَاکَ حَیْثُ نَهَاکَ  
مردى نزد امام صادق علیه السلام آمد و عرض کرد: اى فرزند رسول خدا! مرا سفارشى فرما. حضرت فرمود: در جایى که خداوند تو را فرمان داده غائبت نبیند و در جایى که نهى فرموده حاضرت نیابد.
 فَقَالَ لَهُ زِدْنِی فَقَالَ لاَ أَجِدُ عرض کرد: بیش از این برایم بگو. حضرت فرمود: بیش از این چیزى نمى یابم.

✳️اگر در کلاس تقوا حضور نخوریم، آخرش خسران است:

اگر چه خسران معنای وسعی دارد ولی یکی از مصادیق خسران ، دشمنی با اهل بیت است.

🔺در روایت داریم:
وَ خَسِرَ مَنْ عَادَاکَ
اگر کسی با اهل بیت دشمن شد دچار خسران شده.

✍️ همانگونه که دشمنی با اهل بیت خسران دارد، حضور در معصیت خانه و دوری از طاعت نیز…

حضرت علیه السلام در بخش اول این حکمت میفرماید:
💠احْذَرْ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ فَتَکُونَ مِنَ الْخَاسِرِینَ

⏪و در بخش دوم میفرماید:

💠وَ إِذَا قَوِیتَ فَاقْوَ عَلَى طَاعَهِ اللّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِیَهِ اللّهِ
و هرگاه قوى و قدرتمند مى شوى، قدرت بر اطاعت خداوند داشته باش و هرگاه ضعیف و ناتوان مى گردى در برابر معصیت خداوند ضعیف و ناتوان باش.

✅از نعمت ها در مسیر درست استفاده کنیم:
🔺حضرت علیه السلام فرمودند:
إِذَا أَعْطَاکَ اللَّهُ قُوَّهً وَ طَاقَهً فَاسْتَعْمِلْهَا فِی الطَّاعَهِ، وَ لَا تَکُنْ مُسْتَعْمِلًا لَهَا فِی الْفُجُورِ وَ الْمَعْصِیَهِ لِلَّهِ تَعَالَى
هرگاه خداوند به تو نیرو و توانایی داد، آن را در راه اطاعت از او به کار بند، و آن را در فجور و معصیت خداوند متعال به کار مگیر.
وَ إِذَا فَتَرْتَ فَلْیَکُنْ فُتُورُکَ فِی تَرْکِ الْمَعَاصِی وَ الْقُعُودِ عَنْهَا
و هرگاه سستی کردی، سستی  تو  باید در ترک گناهان و کناره‌گیری از آنها باشد.

✍️موسی کلیم قدرتی داشت که با یک مشت یک نفر را از پای در آورد ،او قدرتش را برای چه خرج کرد؟
نهج‌البلاغه پر است از بیان قدرتهای خارق‌العاده امیرالمومنین که فرمود من با یک نعره رییس خوارج را از پای در آوردم این فقط نعره‌ی حیدری است نه زور بازو و شمشیر حضرت، قدرت باید برای دفاع از مظلوم باشد نه ظلم به مظلوم، تا جایی که حضرت میفرماید اگر هفت آسمان وهفت اقلیم را به من بدهید من حاضر نیستم پوستی را از دهان مورچه بیرون بکشم.


❇️باید اسباب بندگی را فراهم کرد:
حضرت علیه السلام در این بخش میفرماید سعى کن اسباب اطاعت را فراهم کنى و درطریق اطاعت پروردگار قوى شوى و نیز سعى کن اسباب معصیت را از میان بردارى و در طریق عصیان ضعیف شوى زیرا فراهم آوردن اسباب یا از میان بردن آن غالباً کارى است که در اختیار انسان مى باشد.
⏪مثلاً هنگامى که افراد عادى نزد علما و دانشمندان وارسته دینى بروند تا نصیحتى از آن ها بشنوند سبب مى شود که روح آن ها براى اطاعت پروردگار قوى گردد و هنگامى که از بدان و دوستان بدکار دورى کنند اسباب معصیت را از میان برداشته و خود را براى انجام آن ضعیف مى سازند.

⏪یا وقتی انسان هر روز در معرض آیات قرآن و احادیث اهل بیت باشد، هر روز یک نکته ی اخلاقی، تربیتی ، عبادی به او تذکر داده شود امید است که او انگیزه برای انجام اعمال صالح پیدا کند.

🔺حکمت ۳۴۵:
مِنَ الْعِصْمَهِ، تَعَذُّرُ الْمَعَاصِی
عدم توانایی بر گناه، نوعى عصمت است.

🔺نامه ۶۹ فرمودند:
وَ اسْکُنِ الْأَمْصَارَ الْعِظَامَ…
و در شهرهاى بزرگ ساکن شو چون محل اجتماع مومنین است.

 ✍️باید مقدمات و اسباب دسترسی به گناه را برای خود سخت کرد و خود را به زحمت انداخت و اسباب طاعت را برای خود فراهم کرد تا مسیر طاعت هموار شود.

 ✅اگر بنا به صبر است، صبر در گناه نباشد(باید برای گناه ضعیف و ناتوان بود):
🔺امام صادق علیه‌السلام:
إِذَا کَانَ یَوْمُ اَلْقِیَامَهِ یَقُومُ عُنُقٌ مِنَ اَلنَّاسِ فَیَأْتُونَ بَابَ اَلْجَنَّهِ فَیَضْرِبُونَهُ فَیُقَالُ لَهُمْ مَنْ أَنْتُمْ فَیَقُولُونَ نَحْنُ أَهْلُ اَلصَّبْرِ فَیُقَالُ لَهُمْ عَلَى مَا صَبَرْتُمْ
هنگامی که روز قیامت شود، دسته‌ئى از مردم برخیزند و بیایند و در بهشت را بکوبند، بآنها گویند: شما کیستید؟ گویند: ما اهل صبریم، بآنها گویند: بر چه صبر کردید؟
فَیَقُولُونَ کُنَّا نَصْبِرُ عَلَى طَاعَهِ اَللَّهِ وَ نَصْبِرُ عَنْ مَعَاصِی اَللَّهِ
گویند: بر اطاعت خدا و از نافرمانى او صبر کردیم، خداى عز و جل فرماید: راست گویند: ایشان را ببهشت در آورید
فَیَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَدَقُوا أَدْخِلُوهُمُ اَلْجَنَّهَ وَ هُوَ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّمٰا یُوَفَّى اَلصّٰابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِسٰابٍ »
و همین است قول خداى عز و جل:«همانا صابران اجر خود را بدون حساب بدست آورند.
✍️صبر کردن بر گناه همین است که انسان خودش را در مقابل انجام گناه نگه دارد و مرتکب گناه نشود.

⁉️چرا خستگی های ما برای عبادت است؟

نوشته اند شخصی نمازش را نشسته میخواند و میگفت توان ایستادن ندارم.
روزی در حال نماز از کسی خطایی دید و نماز را شکست و دنبال او میدوید برای کتک زدنش.
او برگشت و گفت: خجالت آور است که کسی برای عبادت بنشیند و برای زدن من که معصیت است، اینگونه بدود.

🔺به تعبیر جناب حافظ:
من از بازویِ خود دارم بسی شُکر   /   که زورِ مردم آزاری ندارم

👈نکته اول:
بزرگترین طاعت در عصر ما مبارزه با اسرائیل است:

📚مرحوم مقنیه در شرح نهج البلاغه ی خود میفرماید:
حَثَّ الْإِمَامُ عَلِیٌّ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ، وَ حَذَّرَ مِنْ مَعْصِیَتِهِ، وَ لَا أَعْرِفُ شَیْئًا یُطَاعُ بِهِ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فِی عَصْرِنَا أَعْظَمَ مِنْ جِهَادِ الْبَغْیِ وَ أَهْلِهِ
امام علی به اطاعت از خداوند سفارش کرد و از معصیت او برحذر داشت. و من در عصر حاضر چیزی را که خداوند سبحان با آن اطاعت شود، بزرگ‌تر از جهاد در برابر ستم و ستمکاران نمی‌شناسم،
وَ لَا شَیْئًا یُعْصَى اللَّهُ بِهِ أَشَدُّ مِنَ التَّثَاقُلِ وَ التَّکَاسُلِ عَنْ هَذَا الْجِهَادِ الْمُقَدَّسِ… أَبَدًا
و هیچ معصیتی نزد خداوند شدیدتر از سستی و تنبلی در این جهاد مقدس نیست
لَا بِرَّ الْیَوْمَ وَ لَا إِحْسَانَ وَ لَا خَیْرَ عِنْدَ اللَّهِ یُعَادِلُ جِهَادَ أَعْدَائِهِ وَ أَعْدَاءِ أُمَّهِ مُحَمَّدٍ (صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ) الَّذِینَ احْتَلُّوا جُزْءًا مِنْ أَرْضِنَا، وَ یُخَطِّطُونَ مَعَ قَادَهِ الِاسْتِعْمَارِ الْحَدِیثِ لِإِذْلَالِنَا وَ اسْتِعْبَادِنَا نَحْنُ الْمُسْلِمِینَ
هرگز در این روزگار هیچ نیکوکاری، احسانی یا خیری در نزد خداوند برابر با جهاد در برابر دشمنان او و دشمنان امت محمد که بخشی از سرزمین ما را اشغال کرده‌اند و با رهبران استعمار نوین برای خوار کردن و به بردگی کشاندن ما مسلمانان نقشه می‌کشند، نیست.
وَ هَلْ لِلْإِسْلَامِ مِنْ عِزَّهٍ وَ کَرَامَهٍ إِذَا کَانَ أَهْلُهُ أَذِلَّاءَ مَنْکُوبِینَ، وَ ضُعَفَاءَ مُحْتَقَرِینَ؟
آیا برای اسلام عزت و کرامتی باقی می‌ماند اگر پیروان آن ذلیل و گرفتار، و ضعیف و خوار باشند؟

 ✍️امروز تکلیف ما در عمل به حکمت ۳۸۳ همین بیزاری جستن از اسراییل است، اگر در دل اندکی نسبت به اسراییل تمایل داشته باشیم ،ما عامل به این حکمت نیستیم، چراکه یکی از مصادیق بارز آن اسراییل است.

👈نکته دوم:
 کسالت در عبادت را از خود دور کنیم:

🤲امام سجاد در دعای ابوحمزه ثمالی میفرماید:
اللَّهُمَّ إِنِّی کُلَّمَا قُلْتُ قَدْ تَهَیَّأْتُ وَ تَعَبَّأْتُ وَ قُمْتُ لِلصَّلاهِ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ نَاجَیْتُکَ
خدایا هرگاه گفتم مهیا و آماده شدم‏و در پیشگاهت به نماز ایستاد و با تو راز گفتم
أَلْقَیْتَ عَلَیَّ نُعَاسا إِذَا أَنَا صَلَّیْتُ
چرت و کسالتی بر من افکندی آنگاه که وارد نماز شدم
وَ سَلَبْتَنِی مُنَاجَاتَکَ إِذَا أَنَا نَاجَیْتُ
و حال راز گفتن را از من گرفتی آنگاه که با تو راز و نیاز کردم
مَا لِی؟
مرا چه شده است؟…
سَیِّدِی لَعَلَّکَ عَنْ بَابِکَ طَرَدْتَنِی وَ عَنْ خِدْمَتِکَ نَحَّیْتَنِی
سرور من شاید مرا از درگاهت رانده‏ای، و از خدمتت عزل نموده‏ای.

🔺امام سجاد در این بخش عواملی که باعث ایجاد کسالت هستند را بیان میکنند:
🔹رعایت نکردن حقوق الهی:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُسْتَخِفّا بِحَقِّکَ فَأَقْصَیْتَنِی
یا مرا دیده‏ای که حقّت را سبک‏می‏شمارم پس از پیشگاهت دورم ساختی.

🔹پشت کردن به خدا:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُعْرِضا عَنْکَ فَقَلَیْتَنِی
یا شاید مرا روی‏گردان از خود مشاهده کردی، پس مرا مورد خشم قرار دادی.

🔹دروغ بستن به خدا:
 أَوْ لَعَلَّکَ وَجَدْتَنِی فِی مَقَامِ الْکَذَّابِینَ‏ فَرَفَضْتَنِی
یا شاید مرا در جایگاه دروغگویان یافتی،پس به دورم انداختی.

🔹ناشکری:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی غَیْرَ شَاکِرٍ لِنَعْمَائِکَ فَحَرَمْتَنِی
یا شاید مرا نسبت به نعمتهایت ناسپاس دیدی، پس محرومم نمودی

🔹دوری از علما:
أَوْ لَعَلَّکَ فَقَدْتَنِی مِنْ مَجَالِسِ الْعُلَمَاءِ فَخَذَلْتَنِی
یا شاید مرا از همنشینی دانشمندان غایب یافتی،پس خوارم نمودی.

🔹غفلت
 أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی فِی الْغَافِلِینَ فَمِنْ رَحْمَتِکَ آیَسْتَنِی
یا شاید مرا در گروه غافلان دیدی،پس از رحمتت ‏ناامیدم کردی

🔹همنشینی با اهل لغو:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی آلِفَ مَجَالِسِ الْبَطَّالِینَ فَبَیْنِی وَ بَیْنَهُمْ خَلَّیْتَنِی
یا شاید مرا انس یافته با مجالس بیکاره‏ها دیدی، پس مرا به آنان واگذاشتی…

🔹بی حیایی در محضر خدا:
أَوْ لَعَلَّکَ بِقِلَّهِ حَیَائِی مِنْکَ جَازَیْتَنِی
یا شاید برای کمی‏حیایی ام ، مجازاتم نمودی.

⏪فَإِنْ عَفَوْتَ یَا رَبِّ فَطَالَمَا عَفَوْتَ عَنِ الْمُذْنِبِینَ قَبْلِی
پس اگر پروردگارا عفو کنی،سابقه اینکه از گناهکاران پیش ار من گذشته‏ای طولانی است.
 لِأَنَّ کَرَمَکَ أَیْ رَبِّ یَجِلُّ عَنْ مُکَافَاهِ الْمُقَصِّرِینَ
زیرا کرمت‏پروردگارا از مجازات اهل تقصیر بسیار بزرگ‏تر است.

 

 ❇️اگر شوق و محبت خدا در دل انسان نشست، کسالت و بی حالی در عبادت از بین میرود:

📚مرحوم فیض کاشانی در مهجه البیضاء و مرحوم مجلسی در بحار از امام صادق نقل میکنند:

المُشتاقُ لا یَشتَهی طَعاما ، ولا یَلتَذُّ شَرابا ، ولا یَستَطیبُ رُقادا
مشتاق ، نه میل به غذا دارد ، نه از نوشیدنى اى لذّت مى برد،
ولا یَأنَسُ حَمیما ، و  لا یَأوی دارا
نه خوابى خوش دارد ، نه با دوستى انس مى گیرد ، نه به خانه اى روى مى آورد
ولا یَسکُنُ عُمرانا ، ولا یَلبَسُ لَیِّنا ، ولا یَقِرُّ قَرارا
نه در جایى آبادان ، منزل مى کند ، نه لباسى نرم به تن مى کند و نه هیچ قرار و آرامى دارد،
ویَعبُدُ اللّه لَیلاً ونَهارا
شب و روز ، خدا را عبادت مى کند،
 راجِیا بِأَن یَصِلَ إلى مَا اشتاقَ إلَیهِ
و آرزومند رسیدن به چیزى است که اشتیاقش را دارد،
و یُناجِیَهُ بِلِسانِ الشَّوقِ مُعَبِّرا عَمّا فی سَریرَتِهِ
و با زبان شوقِ خود که از نهانش خبر مى دهد ، با او راز مى گوید،
کَما أخبَرَ اللّه تَعالى عَن موسَى علیه السلام فی میعادِ رَبِّهِ بِقَولِهِ : «وَ عَجِلْتُ إِلَیْکَ رَبِّ لِتَرْضَى »
همان گونه که خداوند ، از میعاد موسى بن عمران با پروردگارش ، چنین خبر مى دهد : «پروردگارا ! به سویت شتافتم تا خشنود گردى»
 و فَسَّرَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله عَن حالِهِ أنَّهُ ما أکَلَ وما شَرِبَ ولا نامَ ولاَ اشتَهى شَیئا مِن ذلِکَ فی ذَهابِهِ ومَجیئِهِ أربَعینَ یَوما شَوقا إلى رَبِّهِ پیامبر حال شوق موسى به پروردگارش چنین توضیح داده که آن حضرت در مدت چهل روز که رفت و آمدش به میقات طول کشید ، نه چیزى خورد ، و نه چیزى آشامید ، و نه خوابید ، و نه به چیزى از این کارها میل پیدا کرد.

اللّٰهُمَّ ارْزُقْنا تَوْفِیقَ الطّاعَهِ، وَبُعْدَ الْمَعْصِیَهِ

حکمت سیصد و هشتاد و سوم

حکمت سیصد و هشتاد و سوم

بسم الله الرحمن الرحیم
شرح حکمتها
۱۴۰۴/۵/۱۲. ۹صفر

💢 حکمت ۳۸۳💢

استاد محمد کاظمی‌نیا
حکمت سیصد و هشتاد و سوم
0.5 0.75 عادی 1.25 1.5 1.75 2
45:26 00:00
با کلیک روی عناوین زیر،
|

وَ قَالَ (علیه السلام): احْذَرْ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ، فَتَکُونَ مِنَ الْخَاسِرِینَ. وَ إِذَا قَوِیتَ، فَاقْوَ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ، فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِیَهِ اللَّهِ.

و امام (ع) فرمود: بترس از این که، خدا تو را آنجا که معصیت اوست ببیند و آنجا که طاعت اوست، نیابد. پس زیانکار باشى. اگر نیرومند هستى، نیرویت را در طاعت خدا به کار بر و اگر ناتوان هستى در معصیت او ناتوان باش.

💠وَ قَالَ (علیه السلام): احْذَرْ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ
برحذر باش از این که خدا تو را نزد معصیتش حاضر ببیند و نزد طاعتش غایب
💠فَتَکُونَ مِنَ الْخَاسِرِینَ 
چرا که در این صورت از زیان کاران خواهى بود
💠وَ إِذَا قَوِیتَ، فَاقْوَ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ، فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِیَهِ اللَّهِ
و هرگاه قوى و قدرتمند مى شوى، قدرت بر اطاعت خداوند داشته باش و هرگاه ضعیف و ناتوان مى گردى در برابر معصیت خداوند ضعیف و ناتوان باش.

✅امیرالمومنین علیه السلام در این حکمت دردوبخش فرمایشاتی دارند:

1⃣اولا در مورد مراقبت از خود و مشغولیت به طاعت الهی
2⃣و ثانیا  در باب مصرف درست قدرت، و شکر گذاری نعمت توانایی همه‌ی ما را آگاه کرده و به خوبی راهنمایی میکنند.

🔰دونکته درضمن حکمت حضرت🔰
👈نکته اول:
❇️حضور و غیاب خدا در کلاس بندگی:

عالَم محضر خداست و خداوند از ما به ما نزدیک تر است حتى افکار و خیالاتى را که در ذهن ما نقش مى بندد مى داند و مى بیند بنابراین چگونه به خود اجازه مى دهیم که در صحنه هاى معصیت در حضور خداوند، حضور داشته باشیم و در صحنه هاى اطاعت که خاصان و مقربان پروردگار و مؤمنان صالح حضور دارند جاى ما خالى باشد؟

🔺 در حکمت ۲۰۰ نهج البلاغه دارد: اُتِیَ بِجَانٍ وَ مَعَهُ غَوْغَاءُ، فَقَالَ: لَا مَرْحَباً بِوُجُوهٍ لَا تُرَى إِلَّا عِنْدَ کُلِّ سَوْأَهٍ
جنایتکارى را به همراه جمعى از اوباش خدمت امام آوردند. امام علیه السلام فرمود: خوش آمد مباد بر چهره هایى که جز به هنگام «حوادث بد» دیده نمى شوند.

✍️مبادا انسان به مرحله ای از سقوط و انحطاط اخلاقی برسد که فقط در موضع گناه پیدایش بشود ولی در هیچ جای موجهی و بین هیچ گروهی از انسان های متقی پیدایش نشود.

❇️گناه یعنی کوچک دیدن خدا :

🔺امام صادق علیه السلام به اسحاق بن عمار فرمود:
یا إِسْحَاقُ خَفِ اللَّهَ کَأَنَّکَ تَرَاهُ وَ إِنْ کُنْتَ لاَ تَرَاهُ فَإِنَّهُ یرَاکَ
اى اسحاق! آن گونه از خدا بترس که گویى او را مى بینى و اگر تو او را نمى بینى او تو را مى بیند.
فَإِنْ کُنْتَ تَرَى أَنَّهُ لاَ یرَاکَ فَقَدْ کَفَرْتَ
اگر فکر مى کنى که خدا تو را نمى بیند کافر شده اى
وَ إِنْ کُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّهُ یرَاکَ ثُمَّ بَرَزْتَ لَهُ بِالْمَعْصِیهِ فَقَدْ جَعَلْتَهُ مِنْ أَهْوَنِ النَّاظِرِینَ عَلَیکَ
و اگر مى دانى تو را مى بیند ولى آشکارا معصیتش را مى کنى او را کمترین بینندگان به حساب آورده اى.

✍️ انسان در برابر یک انسان عادى و حتى گاه در مقابل یک کودک حاضر نیست بسیارى از گناهان را انجام دهد، پس چگونه بی هیچ پروایی در محضر پروردگار مرتکب آن مى شود؟!

حضرت علیه السلام فرمودند: احْذَرْ:بپرهیزید.مراقبت کامل داشته باشید:
مبادا در موقعیت گناه حاضری بخوریدودرموقعیت عبادت وطاعت غائب باشید.

✅گناه یعنی ضعف اعتقادی:
گناه و بى تقوایى‌هاى انسان، نتیجه ضعف ایمان او به خدا و معاد است.
زیرا یا خدا را همه جا حاضر نمى دانند
و یا وعده هاى معاد و پاداش و کیفر اعمال را کوچک مى شمارد.

⏪در جای دیگر میفرماید: أَلَمْ یَعْلَمْ بِأَنَّ اللَّهَ یَرَىٰ
مگر انسان نمیداند که قطعاً خدا همه کارهایش را می بیند؟

مگر نمی دانید: “وَهُوَ بِکُلِّ شَیْءٍ عَلِیمٌ” است، واو برهمه چیز داناست.

مگر نمی دانید:”وَسِعَ کُلَّ شَیْءٍ عِلْمًا” است،علم او همه چیز را فرا گرفته است

مگرنمی دانید: و “إِنَّ اللَّهَ لَا یُخْلِفُ الْمِیعَادَ” است.درستی که خداوند خلف وعده نمی‌کند.

پس هم می داند.هم فردامحاسبه میکندخدایی که می داندو محاسبه می کندسزاوار نیست گناه کنید.

وقتی خدا میبیند،گناه چرا؟!

❇️تقوا یعنی تیک حضور و غیاب ما درست خورده باشد:

🔺در روایت داریم :
سُئلَ عَن تَفسیرِ التَّقوى
از امام صادق علیه السلام تفسیر تقوا را پرسیدند:
أن لا یَفقِدَکَ اللّه  حَیثُ أمَرَکَ، ولا یَراکَ حَیثُ نَهاکَ
حقیقت تقوا این است که خدا تو را در جایى که امر کرده، غایب نبیند و در جایى که نهى کرده حضور نداشته باشی.

🔹حقیقت تقوی آن است که انسان تیک حضور وغیابش درست بخورد.آنجایی که باید باشد باشد، آنجائی که نباید باشد نباشد.آنجایی که امر کرده به تو نماز بخوان.روزه بگیر .خمس بده.حجاب داشته باش آنجا غائب نباش.
آنجایی که به تو گفته نباش دروغ نگو.تهمت نزن.آبرو ریزی نکن.مبادا آنجا پیدایت شود.

❇️هیچ ثوابی را ترک نکن و هیچ گناهی را انجام نده:

🔺امام صادق علیه السلام: مَنْ هَمَّ بِخَیْرٍ فَلْیُعَجِّلْهُ وَ لاَ یُؤَخِّرْهُ
هر کسی که نیت خیرى کند، باید عجله کند و تأخیرش نیندازد
فَإِنَّ اَلْعَبْدَ رُبَّمَا عَمِلَ اَلْعَمَلَ فَیَقُولُ اَللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَى قَدْ غَفَرْتُ لَکَ وَ لاَ أَکْتُبُ عَلَیْکَ شَیْئاً أَبَداً
زیرا بنده گاهى عملى انجام میدهد که خداى تبارک و تعالى میفرماید: تو را آمرزیدم و دیگر چیزى علیه تو نمینویسم.

 وَ مَنْ هَمَّ بِسَیِّئَهٍ فَلاَ یَعْمَلْهَا فَإِنَّهُ رُبَّمَا عَمِلَ اَلْعَبْدُ اَلسَّیِّئَهَ فَیَرَاهُ اَللَّهُ سُبْحَانَهُ فَیَقُولُ لاَ وَ عِزَّتِی وَ جَلاَلِی لاَ أَغْفِرُ لَکَ بَعْدَهَا أَبَداً  
و هر که نیت گناهى کند، آن را انجام ندهد، زیرا گاهى بنده گناهى میکند و خداى سبحان او را میبیند و میفرماید: نه، بعزت و جلالم سوگند که ترا پس از این هرگز نیامرزم.

✍️ در این حدیث حضرت علیه السلام میفرماید: مشخص نیست کدام عمل خیر است که چک سفید امضای به انسان میدهد و کدام گناه است که شقاوت ابدی برای انسان به همراه دارد. لذا باید همه ی اعمال صالح را انجامم داد و از همه ی بدی ها کناره گیری کرد.
یک گناه می تواند انسان را بدبخت کند یک ثواب می‌تواند انسان را خوشبخت کند.حال که این چنین است تو همه جا در ثواب حضور داشته باش وهیج جا در گناه حضور نداشته باش.

❇️نعمت های ویژه ی الهی برای کسانی است که از شرم خدا گناه نکنند:

🔺امام صادق علیه السلام در تفسیر آیه شریفه :
وَ لِمَنْ خافَ مَقامَ رَبّهِ جَنّتانِ
و برای کسی که از مقام پروردگارش بترسد، دو باغ بهشتی است!

🔺امام صادق علیه السلام فرمود:

مَنْ عَلِمَ أَنَّ اللَّهَ یراهُ وَ یسْمَعُ ما یقُوْلُ وَ یعْلَمُ ما یعْمَلُ مِنْ خَیر أَوْ شَرّ، فَیحْجُزُهُ ذلِکَ عَنِ الْقَبیحِ مِنَ الاَْعمالِ
کسى که بداند خدا او را مى بیند و آنچه را مى گوید مى شنود و از اعمال نیک و بدى که انجام مى دهد آگاه است و این امر او را از اعمال قبیح بازدارد
فَذلِکَ الَّذى خافَ مَقامَ رَبِّهِ وَنَهَى النَّفْسَ عَنِ الْهَوَى
این کسى است که از مقام پروردگارش خائف است و نفس خویش را از هوى بازمى دارد.

✍️این است که به یک عده ای جایزه ویژه می دهند.زیرا حواسشان هست در هیچ موقعیت گناهی حاضر نمی‌شوند.

✅گلایه خدا از بی حیایی انسان:

🔺قرآن کریم در آیه ۱۰۸ سوره نساء میفرماید:
یَسْتَخْفُونَ مِنَ النَّاسِ وَلاَ یَسْتَخْفُونَ مِنَ اللهِ
آن ها زشتکارى خود را از مردم پنهان مى دارند; اما از خدا پنهان نمى دارند.

امیرالمومنین علیه السلام فرمودند: در جایگاه گناه پیدایتان نشود .

🔹گیرم که تو از سر گنه درگذرى *
وان شرم که دیدى که چه کردم چه کنم؟!

❇️جایی که خدا نهی کرده پیدایت نشود:
🔺در روایت داریم :
وَ أَتَى رَجُلٌ إِلَى أَبِی عَبْدِ اَللَّهِ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فَقَالَ یَا اِبْنَ رَسُولِ اَللَّهِ أَوْصِنِی فَقَالَ لَهُ لاَ یَفْقِدُکَ اَللَّهُ حَیْثُ أَمَرَکَ وَ لاَ یَرَاکَ حَیْثُ نَهَاکَ  
مردى نزد امام صادق علیه السلام آمد و عرض کرد: اى فرزند رسول خدا! مرا سفارشى فرما. حضرت فرمود: در جایى که خداوند تو را فرمان داده غائبت نبیند و در جایى که نهى فرموده حاضرت نیابد.
 فَقَالَ لَهُ زِدْنِی فَقَالَ لاَ أَجِدُ عرض کرد: بیش از این برایم بگو. حضرت فرمود: بیش از این چیزى نمى یابم.

✳️اگر در کلاس تقوا حضور نخوریم، آخرش خسران است:

اگر چه خسران معنای وسعی دارد ولی یکی از مصادیق خسران ، دشمنی با اهل بیت است.

🔺در روایت داریم:
وَ خَسِرَ مَنْ عَادَاکَ
اگر کسی با اهل بیت دشمن شد دچار خسران شده.

✍️ همانگونه که دشمنی با اهل بیت خسران دارد، حضور در معصیت خانه و دوری از طاعت نیز…

حضرت علیه السلام در بخش اول این حکمت میفرماید:
💠احْذَرْ أَنْ یَرَاکَ اللَّهُ عِنْدَ مَعْصِیَتِهِ، وَ یَفْقِدَکَ عِنْدَ طَاعَتِهِ فَتَکُونَ مِنَ الْخَاسِرِینَ

⏪و در بخش دوم میفرماید:

💠وَ إِذَا قَوِیتَ فَاقْوَ عَلَى طَاعَهِ اللّهِ، وَ إِذَا ضَعُفْتَ فَاضْعُفْ عَنْ مَعْصِیَهِ اللّهِ
و هرگاه قوى و قدرتمند مى شوى، قدرت بر اطاعت خداوند داشته باش و هرگاه ضعیف و ناتوان مى گردى در برابر معصیت خداوند ضعیف و ناتوان باش.

✅از نعمت ها در مسیر درست استفاده کنیم:
🔺حضرت علیه السلام فرمودند:
إِذَا أَعْطَاکَ اللَّهُ قُوَّهً وَ طَاقَهً فَاسْتَعْمِلْهَا فِی الطَّاعَهِ، وَ لَا تَکُنْ مُسْتَعْمِلًا لَهَا فِی الْفُجُورِ وَ الْمَعْصِیَهِ لِلَّهِ تَعَالَى
هرگاه خداوند به تو نیرو و توانایی داد، آن را در راه اطاعت از او به کار بند، و آن را در فجور و معصیت خداوند متعال به کار مگیر.
وَ إِذَا فَتَرْتَ فَلْیَکُنْ فُتُورُکَ فِی تَرْکِ الْمَعَاصِی وَ الْقُعُودِ عَنْهَا
و هرگاه سستی کردی، سستی  تو  باید در ترک گناهان و کناره‌گیری از آنها باشد.

✍️موسی کلیم قدرتی داشت که با یک مشت یک نفر را از پای در آورد ،او قدرتش را برای چه خرج کرد؟
نهج‌البلاغه پر است از بیان قدرتهای خارق‌العاده امیرالمومنین که فرمود من با یک نعره رییس خوارج را از پای در آوردم این فقط نعره‌ی حیدری است نه زور بازو و شمشیر حضرت، قدرت باید برای دفاع از مظلوم باشد نه ظلم به مظلوم، تا جایی که حضرت میفرماید اگر هفت آسمان وهفت اقلیم را به من بدهید من حاضر نیستم پوستی را از دهان مورچه بیرون بکشم.


❇️باید اسباب بندگی را فراهم کرد:
حضرت علیه السلام در این بخش میفرماید سعى کن اسباب اطاعت را فراهم کنى و درطریق اطاعت پروردگار قوى شوى و نیز سعى کن اسباب معصیت را از میان بردارى و در طریق عصیان ضعیف شوى زیرا فراهم آوردن اسباب یا از میان بردن آن غالباً کارى است که در اختیار انسان مى باشد.
⏪مثلاً هنگامى که افراد عادى نزد علما و دانشمندان وارسته دینى بروند تا نصیحتى از آن ها بشنوند سبب مى شود که روح آن ها براى اطاعت پروردگار قوى گردد و هنگامى که از بدان و دوستان بدکار دورى کنند اسباب معصیت را از میان برداشته و خود را براى انجام آن ضعیف مى سازند.

⏪یا وقتی انسان هر روز در معرض آیات قرآن و احادیث اهل بیت باشد، هر روز یک نکته ی اخلاقی، تربیتی ، عبادی به او تذکر داده شود امید است که او انگیزه برای انجام اعمال صالح پیدا کند.

🔺حکمت ۳۴۵:
مِنَ الْعِصْمَهِ، تَعَذُّرُ الْمَعَاصِی
عدم توانایی بر گناه، نوعى عصمت است.

🔺نامه ۶۹ فرمودند:
وَ اسْکُنِ الْأَمْصَارَ الْعِظَامَ…
و در شهرهاى بزرگ ساکن شو چون محل اجتماع مومنین است.

 ✍️باید مقدمات و اسباب دسترسی به گناه را برای خود سخت کرد و خود را به زحمت انداخت و اسباب طاعت را برای خود فراهم کرد تا مسیر طاعت هموار شود.

 ✅اگر بنا به صبر است، صبر در گناه نباشد(باید برای گناه ضعیف و ناتوان بود):
🔺امام صادق علیه‌السلام:
إِذَا کَانَ یَوْمُ اَلْقِیَامَهِ یَقُومُ عُنُقٌ مِنَ اَلنَّاسِ فَیَأْتُونَ بَابَ اَلْجَنَّهِ فَیَضْرِبُونَهُ فَیُقَالُ لَهُمْ مَنْ أَنْتُمْ فَیَقُولُونَ نَحْنُ أَهْلُ اَلصَّبْرِ فَیُقَالُ لَهُمْ عَلَى مَا صَبَرْتُمْ
هنگامی که روز قیامت شود، دسته‌ئى از مردم برخیزند و بیایند و در بهشت را بکوبند، بآنها گویند: شما کیستید؟ گویند: ما اهل صبریم، بآنها گویند: بر چه صبر کردید؟
فَیَقُولُونَ کُنَّا نَصْبِرُ عَلَى طَاعَهِ اَللَّهِ وَ نَصْبِرُ عَنْ مَعَاصِی اَللَّهِ
گویند: بر اطاعت خدا و از نافرمانى او صبر کردیم، خداى عز و جل فرماید: راست گویند: ایشان را ببهشت در آورید
فَیَقُولُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ صَدَقُوا أَدْخِلُوهُمُ اَلْجَنَّهَ وَ هُوَ قَوْلُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ: «إِنَّمٰا یُوَفَّى اَلصّٰابِرُونَ أَجْرَهُمْ بِغَیْرِ حِسٰابٍ »
و همین است قول خداى عز و جل:«همانا صابران اجر خود را بدون حساب بدست آورند.
✍️صبر کردن بر گناه همین است که انسان خودش را در مقابل انجام گناه نگه دارد و مرتکب گناه نشود.

⁉️چرا خستگی های ما برای عبادت است؟

نوشته اند شخصی نمازش را نشسته میخواند و میگفت توان ایستادن ندارم.
روزی در حال نماز از کسی خطایی دید و نماز را شکست و دنبال او میدوید برای کتک زدنش.
او برگشت و گفت: خجالت آور است که کسی برای عبادت بنشیند و برای زدن من که معصیت است، اینگونه بدود.

🔺به تعبیر جناب حافظ:
من از بازویِ خود دارم بسی شُکر   /   که زورِ مردم آزاری ندارم

👈نکته اول:
بزرگترین طاعت در عصر ما مبارزه با اسرائیل است:

📚مرحوم مقنیه در شرح نهج البلاغه ی خود میفرماید:
حَثَّ الْإِمَامُ عَلِیٌّ عَلَى طَاعَهِ اللَّهِ، وَ حَذَّرَ مِنْ مَعْصِیَتِهِ، وَ لَا أَعْرِفُ شَیْئًا یُطَاعُ بِهِ اللَّهُ سُبْحَانَهُ فِی عَصْرِنَا أَعْظَمَ مِنْ جِهَادِ الْبَغْیِ وَ أَهْلِهِ
امام علی به اطاعت از خداوند سفارش کرد و از معصیت او برحذر داشت. و من در عصر حاضر چیزی را که خداوند سبحان با آن اطاعت شود، بزرگ‌تر از جهاد در برابر ستم و ستمکاران نمی‌شناسم،
وَ لَا شَیْئًا یُعْصَى اللَّهُ بِهِ أَشَدُّ مِنَ التَّثَاقُلِ وَ التَّکَاسُلِ عَنْ هَذَا الْجِهَادِ الْمُقَدَّسِ… أَبَدًا
و هیچ معصیتی نزد خداوند شدیدتر از سستی و تنبلی در این جهاد مقدس نیست
لَا بِرَّ الْیَوْمَ وَ لَا إِحْسَانَ وَ لَا خَیْرَ عِنْدَ اللَّهِ یُعَادِلُ جِهَادَ أَعْدَائِهِ وَ أَعْدَاءِ أُمَّهِ مُحَمَّدٍ (صَلَّى اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ) الَّذِینَ احْتَلُّوا جُزْءًا مِنْ أَرْضِنَا، وَ یُخَطِّطُونَ مَعَ قَادَهِ الِاسْتِعْمَارِ الْحَدِیثِ لِإِذْلَالِنَا وَ اسْتِعْبَادِنَا نَحْنُ الْمُسْلِمِینَ
هرگز در این روزگار هیچ نیکوکاری، احسانی یا خیری در نزد خداوند برابر با جهاد در برابر دشمنان او و دشمنان امت محمد که بخشی از سرزمین ما را اشغال کرده‌اند و با رهبران استعمار نوین برای خوار کردن و به بردگی کشاندن ما مسلمانان نقشه می‌کشند، نیست.
وَ هَلْ لِلْإِسْلَامِ مِنْ عِزَّهٍ وَ کَرَامَهٍ إِذَا کَانَ أَهْلُهُ أَذِلَّاءَ مَنْکُوبِینَ، وَ ضُعَفَاءَ مُحْتَقَرِینَ؟
آیا برای اسلام عزت و کرامتی باقی می‌ماند اگر پیروان آن ذلیل و گرفتار، و ضعیف و خوار باشند؟

 ✍️امروز تکلیف ما در عمل به حکمت ۳۸۳ همین بیزاری جستن از اسراییل است، اگر در دل اندکی نسبت به اسراییل تمایل داشته باشیم ،ما عامل به این حکمت نیستیم، چراکه یکی از مصادیق بارز آن اسراییل است.

👈نکته دوم:
 کسالت در عبادت را از خود دور کنیم:

🤲امام سجاد در دعای ابوحمزه ثمالی میفرماید:
اللَّهُمَّ إِنِّی کُلَّمَا قُلْتُ قَدْ تَهَیَّأْتُ وَ تَعَبَّأْتُ وَ قُمْتُ لِلصَّلاهِ بَیْنَ یَدَیْکَ وَ نَاجَیْتُکَ
خدایا هرگاه گفتم مهیا و آماده شدم‏و در پیشگاهت به نماز ایستاد و با تو راز گفتم
أَلْقَیْتَ عَلَیَّ نُعَاسا إِذَا أَنَا صَلَّیْتُ
چرت و کسالتی بر من افکندی آنگاه که وارد نماز شدم
وَ سَلَبْتَنِی مُنَاجَاتَکَ إِذَا أَنَا نَاجَیْتُ
و حال راز گفتن را از من گرفتی آنگاه که با تو راز و نیاز کردم
مَا لِی؟
مرا چه شده است؟…
سَیِّدِی لَعَلَّکَ عَنْ بَابِکَ طَرَدْتَنِی وَ عَنْ خِدْمَتِکَ نَحَّیْتَنِی
سرور من شاید مرا از درگاهت رانده‏ای، و از خدمتت عزل نموده‏ای.

🔺امام سجاد در این بخش عواملی که باعث ایجاد کسالت هستند را بیان میکنند:
🔹رعایت نکردن حقوق الهی:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُسْتَخِفّا بِحَقِّکَ فَأَقْصَیْتَنِی
یا مرا دیده‏ای که حقّت را سبک‏می‏شمارم پس از پیشگاهت دورم ساختی.

🔹پشت کردن به خدا:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی مُعْرِضا عَنْکَ فَقَلَیْتَنِی
یا شاید مرا روی‏گردان از خود مشاهده کردی، پس مرا مورد خشم قرار دادی.

🔹دروغ بستن به خدا:
 أَوْ لَعَلَّکَ وَجَدْتَنِی فِی مَقَامِ الْکَذَّابِینَ‏ فَرَفَضْتَنِی
یا شاید مرا در جایگاه دروغگویان یافتی،پس به دورم انداختی.

🔹ناشکری:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی غَیْرَ شَاکِرٍ لِنَعْمَائِکَ فَحَرَمْتَنِی
یا شاید مرا نسبت به نعمتهایت ناسپاس دیدی، پس محرومم نمودی

🔹دوری از علما:
أَوْ لَعَلَّکَ فَقَدْتَنِی مِنْ مَجَالِسِ الْعُلَمَاءِ فَخَذَلْتَنِی
یا شاید مرا از همنشینی دانشمندان غایب یافتی،پس خوارم نمودی.

🔹غفلت
 أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی فِی الْغَافِلِینَ فَمِنْ رَحْمَتِکَ آیَسْتَنِی
یا شاید مرا در گروه غافلان دیدی،پس از رحمتت ‏ناامیدم کردی

🔹همنشینی با اهل لغو:
أَوْ لَعَلَّکَ رَأَیْتَنِی آلِفَ مَجَالِسِ الْبَطَّالِینَ فَبَیْنِی وَ بَیْنَهُمْ خَلَّیْتَنِی
یا شاید مرا انس یافته با مجالس بیکاره‏ها دیدی، پس مرا به آنان واگذاشتی…

🔹بی حیایی در محضر خدا:
أَوْ لَعَلَّکَ بِقِلَّهِ حَیَائِی مِنْکَ جَازَیْتَنِی
یا شاید برای کمی‏حیایی ام ، مجازاتم نمودی.

⏪فَإِنْ عَفَوْتَ یَا رَبِّ فَطَالَمَا عَفَوْتَ عَنِ الْمُذْنِبِینَ قَبْلِی
پس اگر پروردگارا عفو کنی،سابقه اینکه از گناهکاران پیش ار من گذشته‏ای طولانی است.
 لِأَنَّ کَرَمَکَ أَیْ رَبِّ یَجِلُّ عَنْ مُکَافَاهِ الْمُقَصِّرِینَ
زیرا کرمت‏پروردگارا از مجازات اهل تقصیر بسیار بزرگ‏تر است.

 

 ❇️اگر شوق و محبت خدا در دل انسان نشست، کسالت و بی حالی در عبادت از بین میرود:

📚مرحوم فیض کاشانی در مهجه البیضاء و مرحوم مجلسی در بحار از امام صادق نقل میکنند:

المُشتاقُ لا یَشتَهی طَعاما ، ولا یَلتَذُّ شَرابا ، ولا یَستَطیبُ رُقادا
مشتاق ، نه میل به غذا دارد ، نه از نوشیدنى اى لذّت مى برد،
ولا یَأنَسُ حَمیما ، و  لا یَأوی دارا
نه خوابى خوش دارد ، نه با دوستى انس مى گیرد ، نه به خانه اى روى مى آورد
ولا یَسکُنُ عُمرانا ، ولا یَلبَسُ لَیِّنا ، ولا یَقِرُّ قَرارا
نه در جایى آبادان ، منزل مى کند ، نه لباسى نرم به تن مى کند و نه هیچ قرار و آرامى دارد،
ویَعبُدُ اللّه لَیلاً ونَهارا
شب و روز ، خدا را عبادت مى کند،
 راجِیا بِأَن یَصِلَ إلى مَا اشتاقَ إلَیهِ
و آرزومند رسیدن به چیزى است که اشتیاقش را دارد،
و یُناجِیَهُ بِلِسانِ الشَّوقِ مُعَبِّرا عَمّا فی سَریرَتِهِ
و با زبان شوقِ خود که از نهانش خبر مى دهد ، با او راز مى گوید،
کَما أخبَرَ اللّه تَعالى عَن موسَى علیه السلام فی میعادِ رَبِّهِ بِقَولِهِ : «وَ عَجِلْتُ إِلَیْکَ رَبِّ لِتَرْضَى »
همان گونه که خداوند ، از میعاد موسى بن عمران با پروردگارش ، چنین خبر مى دهد : «پروردگارا ! به سویت شتافتم تا خشنود گردى»
 و فَسَّرَ النَّبِیُّ صلی الله علیه و آله عَن حالِهِ أنَّهُ ما أکَلَ وما شَرِبَ ولا نامَ ولاَ اشتَهى شَیئا مِن ذلِکَ فی ذَهابِهِ ومَجیئِهِ أربَعینَ یَوما شَوقا إلى رَبِّهِ پیامبر حال شوق موسى به پروردگارش چنین توضیح داده که آن حضرت در مدت چهل روز که رفت و آمدش به میقات طول کشید ، نه چیزى خورد ، و نه چیزى آشامید ، و نه خوابید ، و نه به چیزى از این کارها میل پیدا کرد.

اللّٰهُمَّ ارْزُقْنا تَوْفِیقَ الطّاعَهِ، وَبُعْدَ الْمَعْصِیَهِ

حکمت سیصد و هشتاد و سوم