💠و قَالَ (علیه السلام): مَنْ ضَنَّ بِعِرْضِهِ، فَلْیَدَعِ الْمِرَاء
کسى که به آبروى خود علاقه مند[ضَنَّ] است باید بحث هاى لجاجت آمیز[الْمِرَاء] را با مردم رها کند.

⏹ [ ضَنَّ: بخل درباره اشیاء نفیس و گران بهاست.
عِرض : به معنای هر چیزی است که باعث افتخار انسان میشود، چه آبرو، چه بخشندگی ، چه حسب و نسب و…
الْمِراء: گفتگوهاى لجاجت آمیز و توأم با خصومت به منظور پیروزى بر حریف است هر چند حق نباشد، همان چیزی که در فارسی به آن میگویند “حرف خود را به کرسی نشاندن”]

✳️ آبرو مهم ترین دارایی انسان است.
انسان دارایی های مادی و معنوی فراوانی دارد، ولی چه بسا همه دارایی های مادی انسان مصرف میشود تا انسان آبرو کسب کند. آبروی انسان بالاترین دارایی انسان است که باید از آن محافظت کند.
در حکمت ۲۱۱ فرمود:
الجُودُ حارِسُ الأعراضِ
بخشندگى، نگهبان آبروهاست.
امیرالمومنین سلام الله علیه فرمود:
وَقِّ عِرضَکَ بِعَرَضِکَ، تَکرُمْ
آبروى خود را بامال خود نگه دار تا گرامى گردى.
انسان باید خرج کند تا آبرو به دست بیاورد. نه اینکه آبرو بدهد تا چیز دیگری چه مال چه غیر مال به دست بیاورد

✴️ امیرالمونین صلواه الله علیه در غررالحکم می فرماید:
أفضَلُ الغِنى ما صِینَ بِهِ العِرضُ
بهترین ثروت، آن است که مایه حفظ آبرو شود.
و همینطور در نامه ۶۹ فرمود :
و لا تَجعَلْ عِرضَکَ غَرَضا لِنِبالِ القَولِ آبروى خود را آماج تیرهاى سخن مردم قرار مده.
وظیفه ما این است آبرو را حفظ کنیم، عوامل ایجاد آبرو را در وجود خود تشدید کنیم و عوامل از بین برنده ی آبرو را از بین ببریم

⚛️گفتگو با کسی که حرف حق را قبول نمیکند، بی آبرویی می آورد.
هر کس مى خواهد آبرو، شخصیت، اصالت و قداست نفس خویش و آنچه مربوط به اوست را حفظ کند باید مِراء ( جدال ) را کنار بگذارد. زیرا به هنگام مراء، افراد بر سر لجاجت مى افتند و گاه انواع توهین ها را به طرف مقابل روا مى دارند و عیوب پنهانى او را برمى شمارند و هتک حرمت مى کنند،
گاه درباره خودش و گاه درباره کسانى که مورد علاقه او هستند.
بنابراین افرادى که علاقه مند به آبرو و شخصیت خود مى باشند باید همین که بحث آن ها با طرف مقابل به مرحله مراء رسید کلام را قطع کنند و او را رها سازند.

⏪جدال یکی از پایه های شک است.حضرت در حکمت ۳۱ می فرماید:
الْإِیمَانُ عَلَى أَرْبَعِ دَعَائِمَ:
ایمان بر چهار ستون استوار است.
عَلَى الصَّبْرِ وَ الْیَقِینِ وَ الْعَدْلِ وَ الْجِهَادِ…
صبر ؛ یقین؛ عدل؛ و جهاد
چهار پایه ایمان است.
وَ الشَّکُّ عَلَى أَرْبَعِ شُعَبٍ:
شک نیز بر چهار پایه استوار است:
عَلَى التَّمَارِی
بر «مراء» و گفت و گوى بى حاصل
وَ الْهَوْلِ
ترس از کشف حقیقت.
وَ التَّرَدُّدِ
تردید در تصمیم گیرى،
وَ الِاسْتِسْلَامِ
و تسلیم شدن و خودباختگى؛
فَمَنْ جَعَلَ الْمِرَاءَ دَیْدَناً لَمْ یُصْبِحْ لَیْلُهُ
آن کسی که مراء و گفت و گوى بى حاصل را عادت خود قرار دهد ظلمت و تاریکى شب هاى شک او را به روشنایى روزِ یقین نمى رساند.

✳️حرف حق را به کرسی بنشانیم نه حرف خود را.
افرادى که اهل مِراء و جدال هستند دائماً در این فکرند که بر حریف خود غلبه یابند خواه حق باشد یا باطل و به همین دلیل ضعیف ترین ادله را براى خود حجت مى شمارند و محکم ترین دلیل رقیب را نادیده مى انگارند و به این ترتیب دائماً در بیراهه و تاریکى سیر مى کنند،
و صبحگاهان روشنِ یقین در زندگى آن ها هرگز ظاهر نمى شود.

✴️طبیعی است که اگر کسی روحیه ی مراء داشته باشد برای اینکه حرف خودش را به کرسی بنشاند، از هیچ توهین و دروغ و اهانت و تمسخری فروگذار نیست و اینچنین است که آبروی انسان را در معرض خطر قرار میدهد.

📚در روایات، نهی شدیدی از مراء و جدال شده است و آفات و آثار سوء فراوانی برای آن ذکر شده است؛ توجه به این آفات سوء میتوان انگیزه ی مهمی باشد برای دست برداشتن از مراء و حفظ آبرو.

⚛️مراء و لجاجت قلب را به بیماری و فساد میکشاند.
امیرالمومنین علیه السلام فرمود:
إیّاکُم و المِراءَ و الخُصومَهَ؛
از مجادله و ستیزه کردن بپرهیزید؛
فإنّهُما یُمرِضانِ القُلوبَ علَى الإخوانِ ،
زیرا این دو کار دل ها را نسبت به برادران بیمار مى کنند،
و یَنبُتُ علَیهما النِّفاقُ
و نفاق مى رویانند.

✴️مراء، ارزش انسان را از بین میبرد.
امام عسکرى سلام الله علیه می فرماید:
لاَ تُمَارِ فَیذْهَبَ بَهَاؤُکَ وَلاَ تُمَازِحْ فَیجْتَرَأَ عَلَیکَ
مراء نکن که شخصیت تو را از بین مى برد و زیاد مزاح مکن که افراد را در برابر تو جسور مى سازد و رعایت احترام تو را نخواهند کرد.

✳️ حضرت در غررالحکم فرمودند:
درمقابل چند گروه، جدال و مراء نکنید زیرا آبروی شما را خدشه دار میکند.
والدّنِیُّ ، و البَذِىّ ، و الصبِىّ
شخص پست، فرد بد زبان، و کودک.
جدال کردن با چنین افرادی هیچ سود و ثمره ای ندارد و فقط آبروی انسان را تحت الشعاع قرار داده و انسان را بی آبرو میکند.

💮 به کرسی نشاندن حرف خود، با ایمان جور در نمی آید.
پیامبر صلی الله علیه وآله وسلم می فرماید:
لا یسْتَکْمِلُ عَبْدٌ حَقِیقَهَ الاِْیمَانِ حتَّى یدَعَ الْمِرَاءَ وَإِنْ کَانَ مُحِقّا
هیچ کس حقیقت ایمان را به کمال نمى رساند مگر زمانى که مراء و جدال را ترک گوید هرچند حق با او باشد.

❌مراء کردن نشان دهنده ی بی عقلی و بی علمی است.
امیرالمومنین صلواه الله علیه فرمود:
دَعِ الْمُماراتِ وَ مُجاراتِ مَنْ لا عَقْلَ لَهُ وَ لا عِلْمَ
گفتگو و مناظره را با کسى که نه عقل دارد و نه علم رها کن.
چیزی که حفظ آبرو میکند، عقل و علم است.
و آن چیزی که آبرو بر است بی عقلی و بی علمی و هم کلامی با بی عقلان و بی علمان است.

❌بگو مگوی بی حاصل، درد بی درمان اس. امام صادق سلام الله علیه فرمود:
اَلْمِرَاءُ دَاءٌ رَدِیٌّ وَ لَیْسَ لِلْإِنْسَانِ خَصْلَهٌ شَرٌّ مِنْهُ
مراء یک بیمارى دردناک است و در انسان اخلاقی بدتر از آن وجود ندارد.
وَ هُوَ خُلُقُ إِبْلِیسَ وَ نِسْبَتُهُ
بگو مگو کردن از اخلاق شیطان و شیطان صفتان است.
فَلاَ یُمَارِی فِی أَیِّ حَالٍ کَانَ إِلاَّ مَنْ کَانَ جَاهِلاً بِنَفْسِهِ وَ بِغَیْرِهِ مَحْرُوماً مِنْ حَقَائِقِ اَلدِّینِ
هیچکس در هیچ حالى مراء نمى کند مگر آنکه نسبت به موقعیت خود و دیگران جاهل است و از حقایق دین بی اطلاع است.

📚مراء در حد شرک بد است.
راوی میگوید روزى پیغمبر اکرم بر ما وارد شد در حالى که مشغول مراء در یک مسئله دینى بودیم، پیغمبر به شدت غضبناک شد که او را تا آن زمان آن گونه ندیده بودیم سپس فرمود:
اِنَّما هَلَکَ مَنْ کانَ قَبْلَکُمْ بِهذا
اقوام قبل از شما به خاطر همین جر و بحثهاى هوس آلود هلاک شدند.
ذَرُوا الْمِراءَ فَاِنَّ الْمُؤْمِنَ لایُمارِى، ذَرُوا الْمِراءِ فَاِنَّ المُمارِى قَدْ تَمَّتْ خَسارَتُه
مراء را رها کنید که مؤمن مراء نمى کند، مراء را رها کنید زیرا مراء کننده گرفتار خسارت کامل مى شود ،
ذَرُوا الْمِراءِ فَاِنَّ المُمارِى لا اَشْفَعُ لَهُ یَوْمَ الْقِیامَهِ
مراء را رها کنید که من روز قیامت براى مراء کننده شفاعت نمى کنم.
ذَرُوا المِراءِ فَانَا زَعِیمٌ بِثَلاثَهِ اَبْیات فِى الْجَنَّهِ فِى رِیاضِها وَ اَوْسَطِها وَ اَعْلاها لِمَنْ تَرَکَ الْمِراءِ وَ هُوَ صادِقٌ
مراء را رها کنید که هر کسی آن را رها کند هر چند حق بگوید ضامن سه خانه بهشتى براى او هستم،
در پایین و وسط و بالای بهشت،
ذَرُوا الْمِراءِ فَاِنَّ اَوَّلَ ما نَهانِى عَنْهُ رَبِّى بَعْدَ عبادَهِ الاَْوْثانِ الْمِراءُ
مراء را رها کنید زیرا خداوند بعد از بت پرستی، مرا از بگو مگوی بیجا نهی کرد.

❌بگو مگو پر فتتنه ی بی خیر:
پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود:
ذَرُوا الْمِراءَ فَاِنَّهُ لاتَفْهَمُ حِکْمَتُهُ وَ لا تُؤْمَنُ فِتْنَتُه
مراء را ترک کنید چرا که حکمتى از آن فهمیده نمى شود و از فتنه آن در امان نخواهید بود.

‌⏪مراء قلب را میمیراند.
پیامبر اکرم میفرماید چند چیز هستند که “یُمِتْنَ الْقُلُوبَ” میراننده قلب هستند.

◀️الف. اَلذَّنْبُ عَلَى الذَّنْبِ
گناهان پى در پى.

◀️ ب. وَ مُماراتُ الاَْحْمَقِ تَقُولُ وَ یَقُولُ وَ لا یَرْجِعُ اِلى خَیْر
جر و بحث با احمق. تو چیزى مى گوئى و او چیز دیگر و به نتیجه خوبى نمى رسی.

◀️ ج. وَ مُجالَسَهُ الْمَوْتى
و همنشینى با مردگان.
فَقَیلِ یا رَسُولُ اللّهِ وَ ما الْمَوْتى
بعضى تعجب کردند و عرض کردند منظور شما از مردگان چیست اى رسول خدا؟
قالَ کُلُّ غَنِى مُتْرَفٌ
فرمود: هر ثروتمند غافل و مغرور و مست ثروت.

✳️حتی آنجا که حق با توست از بگو مگو بپرهیز. پیامبر صلی الله علیه وآله فرمود:
اَوْرَعُ النّاسِ مَنْ تَرَکَ الْمِراءَ وَ اِنْ کانَ مُحِقاً
پرهیزکارترین مردم کسى است که مراء را ترک گوید هر چند حق با او باشد.

✴️مراء مرکز اجتماع شرور است.
امیرالمومنین علیه السلام فرمود:
جِماعُ الشَّرِ اللِّجاجُ وَکَثْرَهُ الْمُمارَاهِ
کانون شر، لجاجت و کثرت جر و بحثهاى بى منطق است.
دشمنی، غضب و عصبانیت ، قطع رحم، ناسزاگویی و… همه از اثرات مراء است.

✳️محبت پیامبر و اهل بیت و ترک مراء باید با هم باشند.
پیامبر به سلمان فارسى فرمود:
لا یُؤْمِنُ رَجُلٌ حَتّى یُحِبَّ اَهْلِ بَیْتى وَ حَتّى یَدَعَ الْمِراءَ وَ هُوَ مُحِقٌّ
هیچ کس ایمان به من نمى آورد مگر این که اهل بیت مرا دوست دارد و مراء را هر چند حق با او باشد ترک کند.
فَقالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطابِ ما عَلامَهُ حُبِّ اَهْلِ بَیْتِکَ؟ قالَ: هذا، فَضَرَبَ بِیَدِهِ عَلى عَلِىِ بْنِ اَبى طالِب
عمر در آنجا حاضر بود و گفت علامت محبت اهل بیت تو چیست؟
قالَ: هذا، فَضَرَبَ بِیَدِهِ عَلى عَلِىِ بْنِ اَبى طالِب
پیغمبر اکرم فرمود: این را دوست بدارد و با دستش بر شانه على زد.

✴️در مورد هیچ چیز جدال نکنید، مخصوصا مسائل دینی.
سوره نجم در جریان معراج پیامبر میفرماید:
《 مَا کَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَىٰ * أَفَتُمَارُونَهُ عَلَىٰ مَا یَرَىٰ》
آیا در آنچه به حقیقت می بینید با او به سختی مجادله و ستیزه می کنید؟
قرآن به مسلمانان میگوید در مورد آنچه پیامبر در معراج دیده و شنیده با پیامبر مراء نکنید و حالت انکار و جحود نگیرید.

⚛️جالب آنکه خود پیامبر محتوای معراج را اینگونه بیان میکند:
أُوحِیَ إِلَیَّ أَنَّ عَلِیّاً سَیِّدُ الْوَصِیِّینَ وَ إِمَامُ الْمُتَّقِینَ
وحی شد بر من که علی سید اوصیا و امام بر متقین است.
وَ قَائِدُ الْغُرِّ الْمُحَجَّلِینَ
رهبر کسانی ست که مواضع وضویشان به خاطر درخشش نور آن، بسیار سفید است.
وَ أَوَّلُ خَلِیفَهٍ یَسْتَخْلِفُهُ خَاتَمُ النَّبِیِّینَ …
واول خلیفه بعد از پیامبر خاتم و جانشین پیامبر است.
اُمِرْتُ أَنْ أَنْصِبَهُ لِلنَّاسِ- وَ أَقُولَ‏ لَهُمْ هَذَا وَلِیُّکُمْ مِنْ بَعْدِی-
امر شدن که او را بر مردم نصب کنم و به مردم بگویم بعد از من ولی شما اوست.
وَ هُوَ بِمَنْزِلَهِ السَّفِینَهِ یَوْمَ الْغَرَقِ-
واو بمنزله کشتی نجات در دریا در روز غرق است .
مَنْ دَخَلَ فِیهَا نَجَا وَ مَنْ خَرَجَ مِنْهَا غَرِق‏
کسی که داخل بران کشتی شود نجات می یابد و کسی که خارج شود غرق میشود.

اللهم اجعلنا من المتمسکین بولایهِ امیرالمومنین